ਜਨ੍ਮਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਪਾਤਕਾਦੇਵ ਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਰਾਸ਼ਬ੍ਦੋ ਵਿਸ਼੍ਵਵਚਨੋ ਮਸ਼੍ਚਾਪੀਸ਼੍ਵਰਵਾਚਕਃ
ਇਸ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; 'ਰਾ' ਸ਼ਬਦ ਸਭ ਵਾਸਤੇ ਹੈ, 'ਮ' ਵੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰੋ ਯੋ ਹਿ ਤੇਨ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਰਮਤੇ ਰਮਯਾ ਸਾਰ੍ਵਂ ਤੇਨ ਰਾਮਂ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਰਮਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਮਣ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਰਮਾਯਾ ਰਮਣਸ੍ਥਾਨਂ ਰਾਮਂ ਰਾਮਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ । ਰਾਸ਼੍ਚੇਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਚਨੋ ਮਸ਼੍ਚਾਪੀਸ਼੍ਵਰਵਾਚਕਃ
ਰਾਮਾ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਰਸ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। 'ਰਾ' ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, 'ਮਾ' ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਪਤਿਂ ਗਤਿਂ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ । ਨਾਮ੍ਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਸ੍ਮਰਣੇ ਯਤ੍ਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਕੜੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਪ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਨੂਨਂ ਰਾਮੋਚ੍ਚਾਰਣਮਾਤ੍ਰਤਃ । ਸਾਰੂਪ੍ਯਮੁਕ੍ਤਿਵਚਨੋ ਸਾਰੇਤਿ ਚ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸਿਰਫ 'ਰਾਮ' ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਸਾ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਰੂਪ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ।
ਯੋ ਦੇਵੋऽਪ੍ਯਯਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸ ਚ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਨਾਰਾਸ਼੍ਚ ਕृਤਪਾਪਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਯਨਂ ਗਮਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਾਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਨਾਰਾ' ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਪਾਪ ਕਰ ਚੁਕੇ ਹਨ, 'ਅਯਨ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪਹੁੰਚਣਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ।
ਯਤੋ ਹਿ ਗਮਨਂ ਤੇषਾਂ ਸੋऽਯਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਸਕृਨ੍ਨਾਰਾਯਣੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਮਾਨ੍ਕਲ੍ਮਸ਼ਤਤ੍ਰਯਮ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਨਾਰਾਇਣ' ਨਾਮ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਙ੍ਗਾਦਿਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸ੍ਨਾਤੋ ਭਵਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ । ਨਾਰਂ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪੁਣ੍ਯਮਯਨਂ ਜ੍ਞਾਨਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਉਹ ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਚੁਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਨਾਰਾ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮੁਕਤੀ, 'ਅਯਨ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਲਕੜੀ ਹੈ।
ਤਯੋਰ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਭਵੇਦ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸੋऽਯਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤੋ ਯਸ੍ਯ ਵੇਦੇषੁ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਚਤੁਰ੍षੁ ਚ
ਇਹ ਦੋਨਾਂ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਾ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਚਾਰ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇष੍ਵਨ੍ਯੇषੁ ਯੋਗੇषੁ ਤੇਨਾਨਨ੍ਤਂ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ । ਮੁਕੁਮਧ੍ਯਯਮਾਨਂ ਚ ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਵਾਚਕਮ੍
ਹੋਰ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਵਿਦਵਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੰਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। 'ਮੁਕੁ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮੁਕਤੀ, 'ਮਧਯ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਲੀਨ ਹੋਣਾ, 'ਨਿਰਵਾਣ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਛੁਟਕਾਰਾ।
* ਤਦ੍ਦਦਾਤਿ ਚ ਯੋ ਦੇਵੋ ਮੁਕੁਂਦਸ੍ਤੇਨ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਮੁਕੁਂ ਭਕ੍ਤਿਰਸਪ੍ਰੇਮਵਚਨਂ ਵੇਦਸਂਮਤਮ੍
ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਇਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕੁੰਦ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਮੁਕੁ' ਭਗਤੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਸ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
** ਯਸ੍ਤਂ ਦਦਾਤਿ ਭਕ੍ਤੇਭ੍ਯੋ ਮੁਕਂਦਸ੍ਤੇਨ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਸੂਦਨਂ ਮਧੁਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸ ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਜੋ ਇਹ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕੁੰਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਧੁ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸਨ੍ਤੋ ਵਦਨ੍ਤੀਸ਼ਂ ਵੇਦੇ ਭਿਨ੍ਨਾਰ੍ਥਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਮਧੁ ਕ੍ਲੀਬਂ ਚ ਮਾਧ੍ਵੀਕੇ ਕृਤਕਰ੍ਮਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਥ ਚਾਹਦੇ ਹਨ। 'ਮਧੁ' ਕਮਜ਼ੋਰ, ਮੱਦਕ, ਅਤੇ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਚੈਵ ਸੂਦਨਂ ਮਧੁਸੂਦਨਃ । ਪਰਿਣਾਮਾਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮਂ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਨਾਂ ਮਧੁਰਂ ਮਧੁ
ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਧੁਸੂਦਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਲਈ 'ਮਧੁ' ਮਿੱਠਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਰੋਤਿ ਸੂਦਨਂ ਯੋ ਹਿ ਸ ਏਵ ਮਧੁਸੂਦਨਃ । ਕृषਿਰੁਤ੍ਕृष੍ਟਵਚਨੋ ਣਸ਼੍ਚ ਸਦ੍ਭਕ੍ਤਿਵਾਚਕਃ
ਜੋ ਇਹ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਧੁਸੂਦਨ ਹੈ। 'ਕ੍ਰਿਸ਼' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਉੱਤਮ, 'ਣ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ।
ਅਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦਾਤृਵਚਨਃ ਕृष੍ਣਂ ਤੇਨ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ । ਕृषਿਸ਼੍ਚ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦੇ ਣਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਦਾਸ੍ਯਕਰ੍ਮਣਿ
'ਣ' ਦਾਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਦਵਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। 'ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ' ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਹੈ, 'ਣ' ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੈ।
ਤਯੋਰ੍ਦਾਤਾ ਚ ਯੋ ਦੇਵਸ੍ਤੇਨ ਕृष੍ਣਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਕੋਟਿਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤੇ ਪਾਪੇ ਕृषਿਃਕ੍ਲੇਸ਼ੇ ਚ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਜੋ ਦੋਨਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ' ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਦੁਖ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਣਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਵਾਣੇ ਤੇਨ ਕृष੍ਣਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਨਾਮ੍ਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਤ੍ਰਿਰਾਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਚਯਤ੍ਫਲਮ੍
'ਣ' ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਜਾਪਣ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ,
ਏਕਾਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਤਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਨਰਃ । ਕृष੍ਣਨਾਮ੍ਨਃ ਪਰਂ ਨਾਮ ਨ ਭੂਤਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨਾਮ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜਾਪਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਉਹੀ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਂ ਨਾਮ ਕृष੍ਣੇਤਿ ਵੈਦਿਕਾ ਵਿਦੁਃ । ਕृष੍ਣ ਕृष੍ਣੋਤਿ ਹੇ ਗੋਪਿ ਯਸ੍ਤਂ ਸ੍ਮਰਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਸਾਰੇ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਵੈਦਕ ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਮ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ' ਹੈ। ਜੋ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ' ਨਿਤ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਗੋਪੀ,
ਜਲਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਪਦ੍ਮਂ ਨਰਕਾਦੁਦ੍ਧਰੇਚ੍ਚ ਸਃ । ਕृष੍ਣੇਤਿ ਮਙ੍ਗਲਂ ਨਾਮ ਯਸ੍ਯ ਵਾਚਿ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਕਮਲ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਸ ਦੀ ਜੀਭ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ' ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਸ੍ਮੀਭਵਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਮਹਾਪਾਤਕਕੋਟਯਃ । ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਫਲਂ ਕृष੍ਣਜਪਸ੍ਯ ਚ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਨਾਲ, ਅਨੇਕਾਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਸ ਜਪ ਦਾ ਫਲ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।
ਵਰਂ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਨਾਤੋ ਭਕ੍ਤਪੁਨਰ੍ਭਵਃ । ਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਚ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਪਰ ਭਗਤ ਲਈ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਸਾਰੇ ਯਜਨ, ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਵਰਤ ਵੀ,
ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤਪਾਂਸ੍ਯਨਸ਼ਨਾਨਿ ਚ । ਵੇਦਪਾਠਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਾਦਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਂ ਭੁਵਃ ਸ਼ਤਮ੍
ਸਭ ਤੀਰਥ ਸਨਾਨ, ਤਪ, ਉਪਵਾਸ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਵੇਦ ਪਾਠ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸੌ ਵਾਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ—
ਕृष੍ਣਨਾਮਜਪਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਨ੍ਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍ । ਤੇषਾਂ ਲੋਭਾ ਦ੍ਭਵੇਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਫਲਂ ਚ ਸੁਚਿਰਂ ਨृਣਾਮ੍
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਮ ਜਪ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਭਾਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਸਵਰਗ ਦਾ ਫਲ ਲੋਭ ਨਾਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਰ੍ਕਾਦਵਸ਼੍ਯਂ ਪੁਂਸਸ਼੍ਚ ਜਪਕਰ੍ਤੁਰ੍ਹਰੇਃ ਪਦਮ੍ । ਕੇ ਜਲੇ ਸਰ੍ਵਦੇਹੇऽਪਿ ਸ਼ਯਨਂ ਯਸ੍ਯ ਚਾऽऽਤ੍ਮਨਃ
ਪਰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਥੱਲੇ ਆਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਵਾਸ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਜੋਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਵਦਨ੍ਤਿ ਵੈਦਿਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਂ ਦੇਵਂ ਕੇਸ਼ਵਂ ਪਰਮ੍ । ਕਂਸਸ਼੍ਚ ਪਾਤਕੇ ਵਿਘ੍ਨੇ ਰੋਗੇ ਸ਼ੋਕੇ ਚ ਦਾਨਵੇ
ਸਾਰੇ ਵੇਦਕ ਵਿਦਵਾਨ ਉਸ ਪਰਮ ਦੇਵ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਕਾਂਸਾ, ਪਾਪ, ਰੁਕਾਵਟ, ਰੋਗ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ—
ਤੇषਾਮਰਿਰ੍ਨਿਹਨ੍ਤਾ ਚ ਸ ਕਂਸਾਰਿਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਰੁਦ੍ਰਰੂਪੇਣ ਸਂਹਰ੍ਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਾਮਪਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਕਾਂਸਾ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਉਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਕਾਂਸਾ-ਅਰੀ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰੁਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਦਾ ਹੀ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪਾਤਕਾਨਾਂ ਚ ਹਰਿਸ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਮਾ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਾ ਯਾ ਮੂਲਪ੍ਰਕृਤਿਰੀਸ਼੍ਵਰੀ
ਭਗਤਾਂ ਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ 'ਹਰੀ' ਹੈ; ਤੇ ਮਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ, ਮੁਢਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਸਰਵ-ਸੰਪੂਰਨੀ ਹੈ—
ਨਾਰਾਯਣੀਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯਾ ਸਨਾਤਨੀ । ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਵਰੂਪਾ ਚ ਵੇਦਮਾਤਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਰਾਧਾ ਵਸੁਂਧਰਾ ਗਙ੍ਗਾ ਤਾਸਾਂ ਸ੍ਵਾਮੀ ਚ ਮਾਧਵਃ
ਉਹ 'ਨਾਰਾਇਣੀ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਮਾਇਆ; ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ, ਰਾਧਾ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਗੰਗਾ—all ਉਹੀ ਹੈ; ਤੇ ਮਾਧਵ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ।