ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤ੍ਨਸਾਰਸਂਭੂਤਾ ਕृष੍ਣਵਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਥਲਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਹ ਸਤਰੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪੁਰਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇऽਪਿ ਨੈਵ ਦृष੍ਟਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇऽਪਿ ਚ ਕਾ ਕਥਾ
ਉਹ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੀ, ਫਿਰ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਹੈ।
ਕਥਿਤਾ ਪਞ੍ਚਮੀ ਦੇਵੀ ਸਾ ਰਾਧਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾ
ਉਹ ਪੰਜਵੀਂ ਦੇਵੀ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਰਾਧਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪ੍ਰਤਿਵਿਸ਼੍ਵਂ ਚ ਰੂਪਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਯੋषਿਤਃ 2.1.
ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਹੈ।
ਯਾ ਯਾਃ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂਸ਼ਰੂਪਾ ਵਰ੍ਣਯਾਮਿ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਾਬ੍ਜਸਂਭੂਤਾ ਦ੍ਰਵਰੂਪਾ ਸਨਾਤਨੀ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਜੰਮੀ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਤਰਲ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਨਾਨਪਾਨੈਰ੍ਨਿਰ੍ਵਾਣਦਾਯਿਨੀ
ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ, ਸਪਰਸ਼, ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਪਾਨ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਪਵਿਤ੍ਰਰੂਪਾ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸਰਿਤਾਂ ਚ ਪਰਾਵਰਾ
ਉਹ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਤਪਸ੍ਸਮ੍ਪਾਦਿਨੀ ਸਦ੍ਯੋ ਭਾਰਤੇ ਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਤਪ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਲਾ ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਨਾਰਾਯਣਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨੇਕਦਿਲ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਿ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਭੂषਣਰੂਪਾ ਚ ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਸ੍ਥਿਤਾ ਸਤੀ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਖੜੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਹੈ।
ਸਾਰਭੂਤਾ ਚ ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਪੁਣ੍ਯਦਾ ਸਦਾ
ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਹੈ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਲੌ ਕਲੁषਸ਼ੁष੍ਕੇਧ੍ਮਦਾਹਨਾਯਾਗ੍ਨਿਰੂਪਿਣੀ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਦਰ੍ਸ਼ਂ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮਾਤ੍ਮਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ 2.1.
ਤੀਰਥ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਉਸਦੇ ਛੂਹ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਾ ਯਾ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਕਾਮਿਨਾਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਾ
ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਾਣਾਯ ਭਾਰਤਾਨਾਂ ਚ ਪੂਜਾਨਾਂ ਪਰਦੇਵਤਾ
ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੇਵੀ ਹੈ।
ਸ਼ਙ੍ਕਰਪ੍ਰਿਯਸ਼ਿष੍ਯਾ ਚ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨਵਿਸ਼ਾਰਦਾ
ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਹੈ ਤੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।
ਨਾਗੇਸ਼੍ਵਰੀ ਨਾਗਮਾਤਾ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਨਾਗਵਾਹਿਨੀ
ਉਹ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਨਾਗੇਨ੍ਦ੍ਰਵਨ੍ਦਿਤਾ ਸਿਦ੍ਧਯੋਗਿਨੀ ਨਾਗਵਾਸਿਨੀ
ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਉਹ ਸਿੱਧ ਯੋਗਿਨੀ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਤਪਃਸ੍ਵਰੂਪਾ ਤਪਸਾਂ ਫਲਦਾਤ੍ਰੀ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਆਪ ਵੀ ਤਪਸਵਿਨੀ ਹੈ।
ਤਪਸ੍ਵਿਨੀषੁ ਪੂਜ੍ਯਾ ਚ ਤਪਸ੍ਵਿषੁ ਚ ਭਾਰਤੇ
ਤਪਸਵਿਨੀਆਂ ਵਿਚ ਉਹ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਾ ਪਰਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਾਵਨਤਤ੍ਪਰਾ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਰੂਪ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਆਸ੍ਤੀਕਸ੍ਯ ਮੁਨੇਰ੍ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਵਰਸ੍ਯ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਉਹ ਆਸਤੀਕ ਮੁਨੀ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
ਮਾਤृਕਾ ਸਾ ਪੂਜ੍ਯਤਮਾ ਸਾ ਚ षष੍ਠੀ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾ 2.1.
ਉਹ ਮਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਛਠੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯਸ੍ਯ ਕਾਮਿਨੀ
ਉਹ ਤਪਸਵਿਨੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤ ਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਪ੍ਰਦਾਤ੍ਰੀ ਚ ਧਾਤ੍ਰੀ ਚ ਜਗਤਾਂ ਸਦਾ
ਉਹ ਸਦਾ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਰੇ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂਨਾਂ ਪਰਮਾ ਵृਦ੍ਧਰੂਪਾ ਚ ਯੋਗਿਨੀ
ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਯੋਗਿਨੀ ਵਜੋਂ ਬੁੱਢੀ ਮਹਿਲਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਪੂਜਾ ਚ ਸੂਤਿਕਾਗਾਰੇ ਪਰषष੍ਠਦਿਨੇ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ
ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਾਅਦ ਬਾਹਠਵੇਂ ਦਿਨ ਮਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਸ਼੍ਵਨ੍ਨਿਯਮਿਤਾ ਚੈषਾ ਨਿਤ੍ਯਾ ਕਾਮ੍ਯਾऽਪ੍ਯਤਃ ਪਰਾ
ਇਹ ਰੀਤ ਸਦਾ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਹੈ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।