ਮੁਕ੍ਤਾਮਣਿਂ ਸੁਵਰ੍ਣ ਚ ਮਾਣਿਕ੍ਯਂ ਹੀਰਕਂ ਤਥਾ । ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂਸ਼ੁਕਂ ਰਤ੍ਨਂ ਨਨ੍ਦਾਯ ਦੇਵਕੀ ਦਦੌ
ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਮੋਤੀ, ਸੋਨਾ, ਮਾਣਕ, ਹੀਰਾ, ਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲਾ ਕਪੜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼੍ਵਂ ਚ ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਸੁਵਰ੍ਣਰਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਨਨ੍ਦਾਯ ਕृष੍ਣਃ ਪ੍ਰਦਦੌ ਵਸੁਦੇਵਸ਼੍ਚ ਸਾਦਰਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਚਿੱਟਾ ਘੋੜਾ, ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥ ਦਿੱਤਾ।
ਤਯੋਰਨੁਵ੍ਰਜਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾ ਦੇਵਕੀਪ੍ਰਮੁਖਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਵਸੁਦੇਵਸ੍ਤਥਾऽਕ੍ਰੂਰੋऽਪ੍ਯੁਦ੍ਧਵਸ਼੍ਚ ਯਯੌ ਮੁਦਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਚਲੀਆਂ; ਵਸੁਦੇਵ, ਅਕ੍ਰੂਰ ਤੇ ਉਦਧਵ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਏ।
ਕਾਲਿਨ੍ਦੀਨਿਕਟਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਰੁਰੁਦੁਃ ਸ਼ੁਚਾ । ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਚ ਸਂਭਾष੍ਯ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਯਯੁਃ
ਜਦ ਉਹ ਸਭ ਕਾਲਿੰਦੀ (ਯਮੁਨਾ) ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਰੋ ਦਿੱਤਾ; ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਕੁਨ੍ਤੀ ਸਪੁਤ੍ਰਾ ਵਿਧਵਾ ਵਸੁਦੇਵਾਜ੍ਞਯਾ ਮੁਨੇ । ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਮਣਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਯਯੌ ਸ੍ਵਰਲਯਂ ਮੁਦਾ
ਕੁੰਤੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਕੇ, ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਕਈ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਮਿਲੇ। ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਸਵਰਗ ਵਾਸਤੇ ਚਲੀ ਗਈ।
ਵਸੁਤੇਵੋ ਦੇਵਕੀ ਚ ਪੁਤ੍ਰਕਲ੍ਯਾਣਹੇਤਵੇ । ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਮਣਿਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮੁਵਰ੍ਣਂ ਰਜਤਂ ਤਥਾ
ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਈ ਰਤਨ, ਵਸਤ੍ਰ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦਿੱਤੀ।
ਮੁਕ੍ਤਾਮਾਣਿਕ੍ਯਚਹਾਰਂ ਚ ਮਿष੍ਟਾਨ੍ਨਂ ਚ ਸੁਧੋਪਮਮ੍ । ਭਟ੍ਟੇਮ੍ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਦਦੌ ਸਾਦਰਂ ਮੁਦਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੋਤੀ, ਮਾਣਕ, ਗਹਣੇ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਪੰਡਿਤਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤਾ।
ਮਹੋਤ੍ਸਵਂ ਵੇਦਪਾਠਂ ਹਰੇਰ੍ਨਾਮੈਕਮਙ੍ਗਲਮ੍ । ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਭੋਜਨਂ ਚੈਵ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ, ਵੇਦ ਪਾਠ, ਹਰਿ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਬੜੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ।
ਜ੍ਞਾਤੀਨਾਂ ਬਾਨ੍ਧਵਾਨਾਂ ਚ ਪੁਰਸ੍ਕਾਰਂ ਯਥੋਚਿਤਮ੍ । ਚਕਾਰ ਮਣਿਮਾਣਿਕ੍ਯਮੁਕ੍ਤਾਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਮਨੋਹਰੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਸੀ, ਸੋਹਣੇ ਰਤਨਾਂ, ਮਾਣਕਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮo ਮਹਾo ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖo ਨਾਰਾਦਨਾo ਉਤ੍ਤo ਭਗਵਦੁਪਨਯਨਂ ਨਾਮੈਕਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਹਾਨ 'ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਖੰਡ' ਵਿਚ ਨਾਰਦ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀ 'ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਉਪਨਯਨ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਇੱਕਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਦ੍ਵ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਕृਣ੍ਣਃ ਸਾਂਦੀਪਨੇਰ੍ਗੇਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਸਬਲੋ ਮੁਦਾ । ਨਮਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸ੍ਵਗੁਰੁਂ ਗੁਰੁਪਤ੍ਨੀਂ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮ੍
ਇੱਕ ਸੌ ਦੋਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਸਾਂਦੀਪਨੀ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ਿषਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਨਮਣਿਂ ਹਰਿਃ । ਗੁਰਵੇ ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਯੈ ਤਮੁਵਾਚ ਯਥੋਚਿਤਮ੍
ਸ਼ੁਭ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਰਤਨ ਦੇ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਲਭਿष੍ਯਾਮਿ ਵਾਞ੍ਛਿਤਾਂ ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਮਮ । ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਿਪ੍ਰ ਮਾਂ ਪਾਠਯ ਯਥੋਚਿਤਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀ ਹੋਈ ਵਿਦਿਆ ਲਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਾਠ ਕਰਵਾਓ।
ਓਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਤਂ ਮੁਦਾ । ਮਧੁਪਰ੍ਕਪ੍ਰਾਸ਼ਨੇਨ ਗਵਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਚਨ੍ਦਨੈਃ
‘ਓਮ’ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ — ਮਧੁਪਾਰਕ, ਗਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ।
ਮਿष੍ਟਾਨ੍ਨਂ ਭੋਜਯਾਮਾਸ ਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਚ ਸੁਵਾਸਿਤਂ । ਸੁਪ੍ਰਿਯਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਤੁष੍ਟਾਵ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਤਾਂਬੂਲ ਪਰੋਸਿਆ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੀ।
ਸਾਂਦੀਪਨਿਰੁਵਾਚ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਂ ਧਾਮ ਪਰਮੀਸ਼ ਪਰਾਤ੍ਪਰ । ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਮਯਂ ਸ੍ਵਯਂਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਨਿਲਿਪ੍ਤੈਕੋ ਨਿਰਙ੍ਕੁਸ਼ਃ
ਸਾਂਦੀਪਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਪਰਮ ਠਿਕਾਣਾ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ; ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ, ਆਪ ਹੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਅਸਪਸ਼ਟ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਰੋਕ-ਟੋਕ।
ਭਕ੍ਤੈਕਨਾਥ ਭਕ੍ਤੇष੍ਟ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਵਿਗ੍ਰਹ । ਭਕ੍ਤਵਾਞ੍ਛਾਕਲ੍ਪਤਰੋ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣਵਲ੍ਲਭ
ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਆਸਰਾ, ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਰੂਪ; ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਦਾ ਵਡਿਆ।
ਮਾਯਯਾ ਬਾਲਰੂਪੋऽਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ਸ਼ੇषਵਨ੍ਦਿਤਃ । ਮਾਯਯਾ ਭੁਵਿ ਭੂਪਾਲ ਭੁਵੋ ਭਾਰਕ੍ਸ਼ਯਾਯ ਚ
ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਇਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਿਨੋ ਯਂ ਵਿਦਨ੍ਤ੍ਯੇਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੇ ਭਕ੍ਤਨਿਵਹਾ ਜ੍ਯੋਤਿਰਭ੍ਯਨ੍ਤਰੇ ਮੁਦਾ
ਯੋਗੀ ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅੰਦਰਲੀ ਜੋਤ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਮੁਰਲੀਹਸ੍ਤਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਸ਼੍ਯਾਮਹੁਪਕਮ੍ । ਚਨ੍ਦਨੋਕ੍ਸ਼ਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਮ੍
ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸ਼ਿਆਮ ਰੰਗ ਦਾ, ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰਬਾਨ।
ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਧਰਂ ਦੇਵਂ ਵਨਮਾਲਵਿਭੂषਿਤਮ੍ । ਲੀਲਾਪਾਙ੍ਗਤਰਙ੍ਗੈਸ਼੍ਚ ਨਿਨ੍ਦਿਤਾਨਙ੍ਗਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਮ੍
ਪੀਤ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਨਦ੍ਰ ਦੇ ਮੋਹ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਲਕ੍ਤਭਵਨਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮਂ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍ । ਕੌਸ੍ਤੁਭੋਦ੍ਭਾਸਿਤਾਙ੍ਗਂ ਚ ਦਿਵ੍ਯਮੂਰ੍ਤਿਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਲਾਲ ਲਾਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਮੂਰਤੀ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਈषਦ੍ਧਾਸ੍ਯਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂ ਚ ਸੁਵੇषਂ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤਂ ਸੁਰੈਃ । ਦੇਵਦੇਵਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਤ੍ਰੇਲੋਕ੍ਯਮੋਹਨਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਕੋਟਿਕਨ੍ਦਰ੍ਪਲੀਲਾਭਂ ਕਮਨੀਯਮਨੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਅਮੂਲ੍ਯਰਤ੍ਨਨਿਰ੍ਮਾਣਭੂषਣੌਘੇਨ ਭੂषਿਤਮ੍
ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਲੱਖਾਂ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਵਰਗੀ ਚੰਚਲਤਾ ਤੇ ਰੂਪ ਹੈ, ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਮੂਰਤ ਵਾਲਾ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਤੁਲ ਨਹੀਂ, ਅਣਮੁੱਲੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਰਂ ਵਰਣ੍ਯਂ ਵਰਦਂ ਵਰਦਾਨਾਮਭੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਪਿ ਵੇਦਾਨਾਂ ਕਾਰਣਾਨਾਂ ਚ ਕਾਰਣਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਚੁਣਨ ਯੋਗ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵਰ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਮੂਲ ਹੈ।
ਪਾਠਾਰ੍ਥ ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਸ੍ਥਾਨਮਾਗਤੋऽਸਿ ਚ ਮਾਯਯਾ । ਪਾਠਂ ਤੇ ਲੋਕਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਰਮਣਂ ਗਮਨਂ ਰਣਮ੍
ਪਾਠ ਦੇ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ; ਤੇਰਾ ਪਾਠ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ, ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਤੇਰਾ ਆਉਣਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਖੇਡਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੈ।
ਗੁਰੁਪਤ੍ਨ੍ਯੁਵਾਚ ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਸਫਲਂ ਜੀਵਨਂ ਮਮ । ਪਾਤਿਵ੍ਰਤ੍ਯਂ ਚ ਸਫਲਂ ਸਫਲਂ ਚ ਤਪੋਵਨਮ੍
ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ; ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਵਲ ਨਿਭਾਇਆ ਫਰਜ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਵਨਵਾਸ ਦਾ ਤਪ ਵੀ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਹਸ੍ਤਃ ਸਫਲੋ ਦਤ੍ਤਂ ਯੇਨਾਨ੍ਨਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਤਦਾਸ਼੍ਰਮਂ ਤੀਰ੍ਥਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਪਾਦਪਦਾਙ੍ਕਿਤਮ੍
ਮੇਰਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਵੀ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਮਨ ਚਾਹਿਆ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਏ ਹਨ।
ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਰਜਸਾ ਪੂਤਾ ਗृਹਾਃ ਪ੍ਰਾਙ੍ਗਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚੈਵਾऽऽਵਯੋਰ੍ਜਨ੍ਮਖਣ੍ਡਨਮ੍
ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਘਰ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਅੰਗਣ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ; ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਡਾ ਜਨਮਾਂ-ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਬੰਧਨ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।
ਤਾਵਦ੍ਦੁਃਖਂ ਚ ਸ਼ੋਕਸ਼੍ਚ ਤਾਵਦ੍ਭੋਗਸ਼੍ਚ ਰੋਗਕਃ । ਤਾਵਜ੍ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਦਿਕਾਨਿ ਚ
ਜਦ ਤੱਕ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਜਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦੁੱਖ, ਸੋਗ, ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ, ਰੋਗ, ਜਨਮ, ਕਰਮ, ਭੁੱਖ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।