ਮਾਧਵ੍ਯੁਵਾਚ ਉਦ੍ਧਵ ਸ਼ृਣੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਿष੍ਠ ਯਥੋਚਿਤਮ੍ । ਨਿਗੂਢਂ ਪਰਮਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਯਤ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਾਞ੍ਛਿਤਮ੍
ਮਾਧਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਧਵ, ਸੁਣ, ਮੈਂ ਦੱਸਣੀ ਹਾਂ; ਥੋੜ੍ਹਾ ਰੁਕ ਜਾ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਦੱਸਾਂਗੀ ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਚਾਹਤ ਹੈ।
ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਂ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਵੇਦੇषੁ ਗੋਪਨੀਯਕਮ੍ । ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਕੁਰੁ ਮਹਾਭਾਗ ਰਾਧਿਕਾਂ ਤ੍ਰਿਜਗਤ੍ਪ੍ਰਸੂਮ੍
ਇਹ ਗਿਆਨ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਤੇ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਰਾਧਿਕਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਚ ਗੋਪੀਸ਼ਾ ਸਮੁਵਾਸ ਮੁਸਂਸਦਿ । ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਮੁਦ੍ਧਵਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰਾਧਿਕਾਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੈਠੀ ਰਹੀ। ਉਦ੍ਧਵ ਨੇ ਰਾਧਿਕਾ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਠੰਢੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਉਦ੍ਧਵਉਵਾਚ ਏਕਾਕੀ ਭਵਮਾਯਾਤਿ ਯਾਤ੍ਯੇਕਾਕੀ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਪ੍ਰਾਣੀ ਕਰ੍ਮਾਨੁਰੋਧੇਨ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਭੁਕ੍ਪੁਮਾਨ੍
ਉਦ੍ਧਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਨੁੱਖ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਜਾਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਃ ਕਰ੍ਮਣੌਵ ਪ੍ਰਲੀਯਤੇ । ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਭਯਂ ਸ਼ੋਕਂ ਕਰ੍ਮਣੈਵਾਭਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਖ, ਦੁੱਖ, ਡਰ ਤੇ ਸੋਗ—all ਕੁਝ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਭੋਗਾਵਸ਼ੇषੇਣ ਭੋਗਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਭਵੇषੁ ਚ । ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਮਣੋ ਭੋਗਾਤ੍ਸਮਾਯਾਤਿ ਚ ਯਾਤਿ ਚ
ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਭੋਗਾਂ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਅੰਸ ਕਰਕੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਗ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਭੋਗ ਤੋਂ, ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਰਤ੍ਨਾਦਿਕਂ ਚ ਯਤ੍ਕਿਚਿਨ੍ਮਹ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਤਿ । ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧ ਨ ਯਾਤ੍ਯੇਵ ਤੇਨ ਮੇ ਕਿਂ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍
ਹੇ ਸੁਚਰੀਤ੍ਰੇ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਰਤਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ?
ਭਵਾਬ੍ਥਿਤਾਰਣੇ ਦੇਵਿ ਭਵਤੀ ਤਰਣਿਰ੍ਵਰਾ । ਕਰ੍ਣਧਾਰਃ ਸ੍ਵਯਂ ਕृष੍ਣਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪਾਰਕਾਰਕਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ! ਇਹ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤੂੰ ਵਧੀਆ ਨੌਕਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਖੁਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਹੀ ਮਲਾਹ ਹੈ।
ਕਿਂਚਿਦ੍ਯਾਨਂ ਦੇਹਿ ਮਹ੍ਯਂ ਭਵਾਬ੍ਧਿਪਾਰਕਾਰਣਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਤਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਮਥੁਰਾਂ ਕृष੍ਮਮੂਲਕਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਗਿਆਨ ਦੇ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਸਕੇ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲ ਕੇ, ਮੈਂ ਮਥੁਰਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਮੂਲ, ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਯਾਂ ਯਾਂ ਕਾਲਗਤਿਂ ਮਾਤਃ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਨृਣਾਮਪਿ । ਪਿਤॄਣਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸ੍ਯ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਤਾਂ ਵਦ
ਮਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਤਾਮੇਵ ਦੁਸ੍ਤਰਾਂ ਘੋਰਾਂ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਮਿ ਹਰੇਃ ਪਦਮ੍ । ਏਵਂਭੂਤਮੁਪਾਯਂ ਚ ਦੇਹਿ ਮੇ ਕਮਲਾਲਯੇ
ਉਹ ਔਖਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਰਾਹ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਂਗਾ। ਹੇ ਕਮਲਾਵਾਸਣੀ! ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਜੁਗਤੀ ਦੇ।
ਦੂਰਤੋ ਯਤ੍ਪਦਾਮ੍ਭੋਜਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੇ ਚ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ । ਦੇਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ਸ਼ੇषਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਦ੍ਵਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਥਲਸ੍ਥਿਤਾ
ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਹਾਦੇਵ, ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਿਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੂਰੋਂ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈਂ।
ਉਦ੍ਧਵਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਹਾਸ ਕਮਲਾਲਯਾ । ਵਾਸਸਾ ਨੇਤ੍ਰਨੀਰਂ ਚ ਸਂਭਾਰ੍ਜ੍ਯ ਤਮੁਵਾਚ ਸਾ
ਉਦ੍ਧਵ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਮਲਾਵਾਸਣੀ ਮੁਸਕਰਾਈ। ਆਪਣੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਪੂੰਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਧੋਵਾਚ ਮਾਧਵੀਵਚਨੇਨੈਵ ਕਰੋषਿ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮੁਦ੍ਧਵ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਜਾਤਿਰਬਲਾ ਲੋਕੇ ਕਿਂ ਵਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ
ਰਾਧਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਧਵੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤੂੰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਦ੍ਧਵ। ਪਰ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?
ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂ ਕਾਲਗਤਿਂ ਵਤ੍ਸ ਜਾਨਾਤਿ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਮਹੇਸ਼ਃ ਸ਼ੇषਸ਼੍ਚ ਵੇਦਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰ ਏਵ ਚ
ਪੁੱਤਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੇਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਸਿਰਫ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਹੇਸ਼, ਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਚਾਰ ਵੇਦ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਕਿਂਚਿਦ੍ਵੇਦਾਨੁਸਾਰੇਣ ਸਨ੍ਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰਕ । ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਕੁष੍ਣਵਕ੍ਤ੍ਰੇਣ ਗੋਲੋਕੇ ਰਾਸਮਣ़੍ਡਲੇ
ਕੁਝ ਸੰਤ, ਪੁੱਤਰ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਸੁਣ, ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਗੋਲੋਕੇ ਚਾਪਿ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਚ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਯਾ ਚ ਦृष੍ਟਾ ਕਾਲਗਤਿਸ੍ਤਾਮੇਵ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਗੋਲੋਕ, ਵੈਕੁੰਠ ਤੇ ਹੁਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਜਿਵੇਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੀ।
ਨृਣਾਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਦਿਕਸ੍ਯ ਚ । ਬਹਿਰ੍ਲੋਕਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਤ੍ਪਾਤਾਲਾਨਾਂ ਚ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਮਨੁੱਖਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ, ਹੋਰ ਲੋਕ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਤੇ ਪਾਤਾਲਾਂ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦਾ ਚੱਕਰ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।
ਦੁਰਤ੍ਯਯਾਂ ਕਾਲਗਤਿਂ ਯੇਨੋਪਾਯੇਨ ਪਣ੍ਡਿਤਾਃ । ਨਿਸ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਬੁਧਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਥਯਾਮਿ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਪੰਡਿਤ ਲੋਕ ਕਿਹੜੀ ਜੁਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਅਟੱਲ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਭਜਨ੍ਤਿ ਜਗਤਾਂ ਨਾਥਂ ਕਾਲਕਾਲਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍ । ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਚ ਨਿਰੀਹਂ ਚ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਜਗਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਦ੍ਯਃ ਪਤਤਿ ਦੇਹੋऽਯਂ ਵਿਨਾ ਯੇਨ ਸਦਾਤ੍ਮਨਾ । ਤਂ ਨਿषੇਵ੍ਯ ਕਾਲਗਤਿਂ ਤਰਤ੍ਯੇਵ ਹਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦੀਵੀ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤੁਰੰਤ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਸਦੀਵੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ, ਉਹੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਹਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਯੁਰ੍ਹਰਤਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਰਵਿਰੇਵ ਚ । ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸਤਾਂ ਪੁਣ੍ਯਵਤਾਂ ਵਿਨਾ
ਸੂਰਜ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭਗਤਾਂ, ਨੇਕ ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।
ਵਿਧੇਰ੍ਮਾਨਸਿਕਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰਃ ਪਸ਼੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਕ । ਸਨਕਾਦੀਨ੍ਭਾਗਵਤਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਚ ਸੁਸ੍ਥਿਰਂ ਵਮਃ
ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਚਾਰ ਮਨ-ਜਨਮ ਪੁੱਤਰਾਂ—ਸਨਕ ਆਦਿਕ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਵਾਲ਼ੀ ਪੱਕੀ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾਨ੍ਵਯਸਾ ਨਿਤ੍ਯਾਞ੍ਜ੍ਞਾਤਿਨਾਂ ਚ ਗੁਰੋਰ੍ਗੁਰੂਨ੍ । ਬਾਲਾਨਨੁਪਨੀਤਾਂਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਸ਼ਿਸ਼ੂਨ੍ਯਥਾ
ਰੁਦ੍ਰ ਆਦਿਕ, ਜੋ ਵੰਸ਼ਵਾਲ਼ੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਦੀਵੀ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਅਤੇ ਉਹ ਬੱਚੇ ਜੋ ਅਜੇ ਉਪਨਯਨ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ।
ਅਮ੍ਯਨ੍ਤਰੇ ਮਹਾਸ੍ਫੀਤਾਨ੍ਸਸ੍ਮਿਤਾਂਸ਼੍ਚ ਦਿਗਮ੍ਬਰਾਨ੍ । ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਧ੍ਯਾਨਪੂਤਾਸ਼੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਪੂਤਾਂਸ਼੍ਚ ਵੈष੍ਣਵਾਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸਕੁਰਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਨੰਗੇ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਵੀ ਹਨ।
ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚਿਨ੍ਤਾਹੀਨਾਨ੍ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਿਤਾਨ੍ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ਧਰਿਭਾਵੇਨ ਤਤ੍ਪਰਾਨ੍
ਜੋ ਵੇਦ, ਵੇਦਾਂਗ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹ੍ਯਪੂਜਾਵਿਹੀਨਾਂਸ਼੍ਚ ਪੂਤਾਨ੍ਮਾਨਸਿਕਾਂਸ੍ਤਥਾ । ਮृਤ੍ਯੁਞ੍ਜਯਾਨ੍ਮਹਾਭਾਗਾਨ੍ਕਾਲਵ੍ਯਾਲਜਿਤਸ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਰ ਮਨੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਸਨਕਂ ਚ ਸਨਨ੍ਦਂ ਚ ਤृਤੀਯਂ ਚ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਪਰਂ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਂ ਚ ਯੇ ਸ੍ਮਰਨ੍ਤਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਜੋ ਸਨਕ, ਸਨੰਦ, ਤੀਜਾ ਸਨਾਤਨ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਸਨਤਕੁਮਾਰ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਨਫਲਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਕृਤਪਾਤਕਾਤ੍ । ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ਤੇषਾਂ ਹਰਿਦਾਸ੍ਯਂ ਲਭਨ੍ਤਿ ਚ
ਤੀਰਥ ਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਦਾਸ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮृਕਣ੍ਡੁਬਾਲਕਂ ਪਸ਼੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਾ ਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਦਸ਼ਵਰ੍षਾਯੁषਂ ਤੀਵ੍ਰਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜਸਾ
ਮਰਕੰਡੇ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਤਪਦਾ ਹੋਇਆ।