ਤਂ ਵਿਧੇਸ਼੍ਚ ਵਿਧਾਤਾਰਂ ਦਾਤਾਰਂ ਸਰ੍ਵਸਂਪਦਾਮ੍ । ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪਰਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਾਨ੍ਤਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਹ ਰਚਨਹਾਰ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਕਲਪਵ੍ਰੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ, ਸ਼ਾਂਤ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਬੀਜਂ ਚ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਕਯਾ ਵਾ ਸਂਪਦਾ ਤਾਤ ਵਿਸ੍ਮਰਾਮਿ ਚਤਂ ਪਤਿਮ੍
ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਦਾ ਬੀਜ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ — ਪਿਆਰੇ, ਕਿਸ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਪਤੀ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?
ਯਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਮਞ੍ਛਨਾਰ੍ਹਸ਼੍ਚ ਨ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਨ ਚ ਮਨ੍ਮਥਃ । ਨੈਵਾਸ਼੍ਵਿਨੀਕੁਮਾਰਸ਼੍ਚ ਗੁਣਸਾਭ੍ਯਂ ਨ ਦਿਸ਼੍ਵਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਲਾਇਕ ਨਾ ਚੰਦ ਹੈ, ਨਾ ਮਨਮਤ, ਨਾ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ, ਨਾ ਕੋਈ ਦਿਸ਼ਾ।
ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੇ ਯਤ੍ਪਦਾਮ੍ਭੋਜਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ਸ਼ੇषਸਂਜ੍ਞਕਾਃ । ਕਯਾ ਵਾ ਸਂਪਦਾ ਤਾਤ ਵਿਸ੍ਮਰਾਮਿ ਚ ਤਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਿਆਰੇ, ਕਿਸ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੇ ਰੂਪਮਤੁਲਂ ਚ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਤੇऽਪਿ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਧ੍ਯਾਯਾਨ੍ਤੇ ਤਮਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਅਦੁੱਤੀ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗੁਣੇਨ ਸ਼ੈਲਃ ਸਲਿਲਂ ਸ਼ੁष੍ਕਕਾष੍ਠਂ ਦ੍ਰਵੇਦਿਤਿ । ਮृਤਵृਕ੍ਸ਼ੋ ਮੁਕੁਲਿਤਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭਿਤਸ਼੍ਚ ਸਮੀਰਣਃ
ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਜਲਧਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਥਗਿਤੋ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਤਃ । ਕਯਾ ਵਾ ਸਂਪਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਵਿਸ੍ਮਰਾਮਿ ਚਤਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਸੂਰਜ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਭੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਕਿਸ ਧਨ ਨਾਲ ਉਸ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਯਦ੍ਭਯਾਦ੍ਵਾਤਿ ਵਾਤੋऽਯਂ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਤਪਤਿ ਯਦ੍ਭਯਾਤ੍ । ਵਰ੍षਤੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦਹਤ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ਮृਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚਰਤਿ ਜਨ੍ਤੁषੁ
ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਸੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਤ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੀ ਹੈ।
ਯਦ੍ਭਯਾਤ੍ਫਲਿਨੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪੁष੍ਪਿਤਾਃ ਸਮਯੇऽਪਿ ਚ । ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਵਿषਯੇ ਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਯਃ ਸੁਰਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਸਮੁੰਦਰ, ਗ੍ਰਹ, ਮੁਨੀ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਲਸ੍ਯ ਕਾਲਃ ਸਂਹਰ੍ਤੁਃ ਸਂਹਰ੍ਤਾ ਸ੍ਰष੍ਟੁਰੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਸ੍ਵਾਧੀਨਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਯਮੇਵਾऽऽਤ੍ਮਸਂਜ੍ਞਕਃ
ਉਹ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸਕ, ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਆਜ਼ਾਦ ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਯਾ ਵਾ ਸਂਪਦਾ ਭਕ੍ਤ ਵਿਸ੍ਮਰਾਮਿ ਚ ਤਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਪ੍ਰਬੋਧੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਦ੍ਭੇਦੇ ਯੇਨ ਮਾਂ ਬੋਧਯੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਭਗਤ, ਮੈਂ ਕਿਸ ਧਨ ਨਾਲ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਮਾਂ ਚ ਬੋਧਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਨ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਨ ਵੇਦਾ ਨ ਚ ਵੇਦਾਙ੍ਗਾਃ ਕੇ ਵਾ ਸਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕੇ ਸੁਰਾਃ
ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਦਿਵਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਾ ਸਾਵਿਤਰੀ, ਨਾ ਸਰਸਵਤੀ, ਨਾ ਵੇਦ, ਨਾ ਵੇਦਾਂਗ, ਨਾ ਕੋਈ ਸੰਤ, ਨਾ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਸਹਸ੍ਰਵਕ੍ਤ੍ਰੋऽਨਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵੇਦਾਨਾਂ ਜਨਕੋ ਵਿਧਿਃ । ਨ ਸ਼ਂਭੁਨਂ ਗਣੇਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਗੁਰੋਰ੍ਗੁਰੁਃ
ਨਾ ਅਨੰਤ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮੂੰਹ ਹਨ; ਨਾ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਨਕ ਬ੍ਰਹਮਾ; ਨਾ ਸ਼ਿਵ; ਨਾ ਗਣੇਸ਼; ਨਾ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਗੁਰੂ।
ਸ੍ਥਿਤੇਰ੍ਗਤਿਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਨੀਯਾ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਕੁਤੋ ਗਤਿਃ । ਕਾਲਸਾਧ੍ਯਂ ਚ ਸਰ੍ਵ ਚ ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਜੀਵਨ ਦੀ ਚਾਲ ਵਿਚਾਰਣ ਯੋਗ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲ ਸਕੀਦਾ ਹੈ? ਸਾਰੇ ਸੁਖ, ਦੁੱਖ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਨਿਵਾਰਃ ਸ ਕਾਲਸ਼੍ਚ ਕਾਲਸਾਧ੍ਯਂ ਜਗਤ੍ਸੁ ਚ । ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਮਥੁਰਾਂ ਗਚ੍ਛ ਸੁਖਂ ਵਤ੍ਸ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਹ ਸਮਾਂ ਰੋਕਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ; ਉਠ, ਮਥੁਰਾ ਨੂੰ ਚੱਲ, ਬੱਚੇ, ਉਸ ਸੁਹਣੇ ਥਾਂ।
ਵ੍ਰਜਵਾਕਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਭਵਾਂਸ਼੍ਚ ਗਮਨੋਤ੍ਸੁਕਃ । ਸੁਚਿਰਂ ਕृष੍ਣਵਿਚ੍ਛੇਦੋ ਦੁਃਖਾਯ ਨ ਸੁਖਾਯ ਚ
ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈਂ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਵਿਛੋੜਾ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੁਖ ਨਹੀਂ।
ਪਸ਼੍ਯ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮੁਖਂ ਤਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਪਹਮ੍ । ਰਾਧਿਕਾਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰੁਰੋਦ ਭृਸ਼ਮੁਦ੍ਧਵਃ ਰੁਦਤੀਂ ਰਾਧਿਕਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧੁਵਿਚ੍ਛੇਦਕਾਤਰਾਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਚੰਦ-ਵਾਂਗ ਮੁਖ ਵੇਖ, ਜੋ ਜਨਮ, ਮੌਤ ਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਰਾਧਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਧਵ ਨੇ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਰੋਇਆ, ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਰੋਂਦੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਕੇ।
ਇਤਿo ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮo ਮਹਾo ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖo ਉਤ੍ਤo ਨਾਰਦਨਾo ਰਾਧੋਦ੍ਧਵਸਂo ਪਞ੍ਚਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਨਮ ਖੰਡ, ਨਾਰਦ, ਰਾਧਾ ਤੇ ਉਧਵ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਲਾ ਪਚਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ षਣ੍ਣਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਮਰਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਮਨੋਨ੍ਮੁਖਮੁਦ੍ਧਵਮ੍ । ਨਤਂ ਰਾਧਾਪਦਾਮ੍ਭੋਜੇ ਸ਼ਿਰਸਾ ਪੁਲਕਾਞ੍ਚਿਤਮ੍
ਹੁਣ ਛਿਆਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ। ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਧਵ, ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਕੰਵਲੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਮਾਇਆ, ਜੋ ਰੋਮਾਂਚ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਵਾਚ ਮਾਧਵੀ ਗੋਪੀ ਰੁਦਤੀ ਪ੍ਰੇਮਵਿਹ੍ਵਲਾ । ਭਕ੍ਤਂ ਰੁਦਨ੍ਤਮੁਚ੍ਛੈਸ਼੍ਚ ਰਾਧਾਵਿਚ੍ਛੇਦਕਾਤਰਮ੍
ਮਾਧਵੀ ਗੋਪੀ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਤੇ ਰੋਂਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਭਗਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਧਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਰੋਂਦਾ ਸੀ, ਬੋਲ ਪਈ।
ਮਾਧਵ੍ਯੁਵਾਚ ਉਦ੍ਧਵ ਸ਼ृਣੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਿष੍ਠ ਯਥੋਚਿਤਮ੍ । ਨਿਗੂਢਂ ਪਰਮਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਯਤ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਾਞ੍ਛਿਤਮ੍
ਮਾਧਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਧਵ, ਸੁਣ, ਮੈਂ ਦੱਸਣੀ ਹਾਂ; ਥੋੜ੍ਹਾ ਰੁਕ ਜਾ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਦੱਸਾਂਗੀ ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਚਾਹਤ ਹੈ।
ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਂ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਵੇਦੇषੁ ਗੋਪਨੀਯਕਮ੍ । ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਕੁਰੁ ਮਹਾਭਾਗ ਰਾਧਿਕਾਂ ਤ੍ਰਿਜਗਤ੍ਪ੍ਰਸੂਮ੍
ਇਹ ਗਿਆਨ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਤੇ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਰਾਧਿਕਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਚ ਗੋਪੀਸ਼ਾ ਸਮੁਵਾਸ ਮੁਸਂਸਦਿ । ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਮੁਦ੍ਧਵਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰਾਧਿਕਾਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੈਠੀ ਰਹੀ। ਉਦ੍ਧਵ ਨੇ ਰਾਧਿਕਾ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਠੰਢੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਉਦ੍ਧਵਉਵਾਚ ਏਕਾਕੀ ਭਵਮਾਯਾਤਿ ਯਾਤ੍ਯੇਕਾਕੀ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਪ੍ਰਾਣੀ ਕਰ੍ਮਾਨੁਰੋਧੇਨ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਭੁਕ੍ਪੁਮਾਨ੍
ਉਦ੍ਧਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਨੁੱਖ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਜਾਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਃ ਕਰ੍ਮਣੌਵ ਪ੍ਰਲੀਯਤੇ । ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਭਯਂ ਸ਼ੋਕਂ ਕਰ੍ਮਣੈਵਾਭਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਖ, ਦੁੱਖ, ਡਰ ਤੇ ਸੋਗ—all ਕੁਝ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਭੋਗਾਵਸ਼ੇषੇਣ ਭੋਗਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਭਵੇषੁ ਚ । ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਮਣੋ ਭੋਗਾਤ੍ਸਮਾਯਾਤਿ ਚ ਯਾਤਿ ਚ
ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਭੋਗਾਂ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਅੰਸ ਕਰਕੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਗ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਭੋਗ ਤੋਂ, ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਰਤ੍ਨਾਦਿਕਂ ਚ ਯਤ੍ਕਿਚਿਨ੍ਮਹ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਤਿ । ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧ ਨ ਯਾਤ੍ਯੇਵ ਤੇਨ ਮੇ ਕਿਂ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍
ਹੇ ਸੁਚਰੀਤ੍ਰੇ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਰਤਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ?
ਭਵਾਬ੍ਥਿਤਾਰਣੇ ਦੇਵਿ ਭਵਤੀ ਤਰਣਿਰ੍ਵਰਾ । ਕਰ੍ਣਧਾਰਃ ਸ੍ਵਯਂ ਕृष੍ਣਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪਾਰਕਾਰਕਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ! ਇਹ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤੂੰ ਵਧੀਆ ਨੌਕਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਖੁਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਹੀ ਮਲਾਹ ਹੈ।
ਕਿਂਚਿਦ੍ਯਾਨਂ ਦੇਹਿ ਮਹ੍ਯਂ ਭਵਾਬ੍ਧਿਪਾਰਕਾਰਣਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਤਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਮਥੁਰਾਂ ਕृष੍ਮਮੂਲਕਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਗਿਆਨ ਦੇ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਸਕੇ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲ ਕੇ, ਮੈਂ ਮਥੁਰਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਮੂਲ, ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਯਾਂ ਯਾਂ ਕਾਲਗਤਿਂ ਮਾਤਃ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਨृਣਾਮਪਿ । ਪਿਤॄਣਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸ੍ਯ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਤਾਂ ਵਦ
ਮਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।