ਸ ਏਵਾਂਸ਼ੇਨ ਭਗਵਾਨ੍ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਚ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ
ਉਹ ਹੀ ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿਚ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਹੈ।
ਸ ਏਵ ਕਲਯਾ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਾਤਾ ਚ ਜਗਤਾਂ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਹ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਕਮ੍ 1.28.
ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੋ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੁਰਤ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਰਰਾਮ ਚ ਸ਼ੌਨਕ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਉਥੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਸ਼ੌਨਕਾ।
ਮੁਨਿਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟੋ ਭਗਵਾਨਾਦਿਰਚ੍ਯੁਤਃ
ਮੁਨੀ ਦੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਆਦਿ ਅਚਲ ਭਗਵਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਂ ਸਂਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਦਨੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਮੁਨੀ ਦੇ ਮੁਖ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ऋषਿਰ੍ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯੈਵ ਬਦਰੀਵਨਸਂਯੁਤਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਿਸ਼ੀ, ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਦਰੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਨਾਨਾਵृਕ੍ਸ਼ਫਲਾਕੀਰ੍ਣਂ ਪੁਂਸ੍ਕੋਕਿਲਰੁਤਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਨਰ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਸੀ।
ऋषੀਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਹਿਂਸਾਭਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਕੋਈ ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸਿਦ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਮਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਤ੍ਰਿਕੋਟਿਭਿਃ
ਉਥੇ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਆਸ਼ਰਮ ਸਨ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਮृषੀਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਮਨਮੋਹਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
ਜਪਨ੍ਤਂ ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕृष੍ਣਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਆਤਮਾ ਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਤ੍ਥਾਯ ਸਹਸਾऽऽਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਯੁਯੁਜੇ ਪਰਮਾਸ਼ਿषਮ੍
ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਉਠਿਆ, ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ।
ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਨਾਰਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ।
ਉਵਾਚ ਤਮृषਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਨਾਤਨ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਵੈ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਦ੍ਵਿਭੋ 1.29.
ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਮੰਤਰ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਭਗਵਾਨ।
ਦृष੍ਟਂ ਮਯਾ ਤ੍ਵਤ੍ਪਦਾਬ੍ਜਂ ਮਨਸਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤੇਨ ਚ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੇਰਾ ਚਰਨ-ਕਮਲ ਵੱਲ ਲੱਗਾ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਯਤ੍ਰ ਕृष੍ਣਗੁਣਾਖ੍ਯਾਨਂ ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਪਹਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਮ, ਮੌਤ ਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾ ਵਿਭੋ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਭਗਵਾਨ—
ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਭਵਤਿ ਕੁਤ੍ਰ ਵਾ ਸਂਪ੍ਰਲੀਯਤੇ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਿਥੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਥੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਤਸ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਕਿਂ ਰੂਪਂ ਕਰ੍ਮ ਵਾ ਕਿਂ ਜਗਤ੍ਪਤੇ
ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਰਤਬ ਕੀ ਹਨ?
ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਭਗਵਾਨृषਿਃ
ਨਾਰਦ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮੁਸਕਰਾ ਉਠੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਖਣ੍ਡੇ ਸੌਤਿਸ਼ੌਨਕਸਂਵਾਦੇ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪ੍ਰਤਿ ਨਾਰਦਪ੍ਰਸ਼੍ਨੋ ਨਾਮੈਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਖੰਡ ਵਿਚ, ਸੂਤ ਤੇ ਸ਼ੌਨਕ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, ਨਾਰਦ ਵੱਲੋਂ ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਾਲਾ ਉਨਤਾਲੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਵਾਣੀਸ਼ਿਵਾਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਕਮਲਾਦਿਕਾਸ਼੍ਚ ਸਂਚਿਨ੍ਤਯੇਦ੍ਭਗਵਤਸ਼੍ਚਰਣਾਰਵਿਨ੍ਦਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ فرمایا: ਵਾਣੀ (ਸਰਸਵਤੀ), ਸ਼ਿਵਾ (ਪਾਰਵਤੀ), ਗੰਗਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਮਤੀਵ ਗਭੀਰਘੋਰਂ ਦਾਵਾਗ੍ਨਿਸਰ੍ਪਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਚੇष੍ਟਿਤਾਙ੍ਗਮ੍
ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡੂੰਘਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਅੱਗ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਤਰਲੇ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਗੋਵਰ੍ਦ੍ਧਨੋਦ੍ਧਰਣਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਰਤੀਵ ਖਿਨ੍ਨਾ ਭੂਰ੍ਧਾਰਿਤਾ ਚ ਦਸ਼ਨਾਗ੍ਰਤ ਏਵ ਚਾਰ੍ਦ੍ਰਾ
ਗੋਵਰਧਨ ਚੁਕਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਠਾਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਹ ਗੀਲੀ ਹੈ।
ਵੇਦਾਙ੍ਗਵੇਦਮੁਖਨਿਃਸृਤਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਰਂਸ਼ੈਰ੍ਵੇਦਾਙ੍ਗਵੇਦਜਨਕਸ੍ਯ ਹਰੇਰ੍ਵਿਧਾਤੁਃ
ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗੋਪਾਙ੍ਗਨਾਵਦਨਪਙ੍ਕਜषਟ੍ਪਦਸ੍ਯ ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਰਸਿਕਾਰਮਣਸ੍ਯ ਪੁਂਸਃ
ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਮਲਾਂ ਉੱਤੇ ਮੰਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭੌਰਾ ਹੈ, ਰਾਸ ਨਚ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਰਸਿਕ ਤੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੈ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਨਿਮੇषਪਤਿਤੋ ਜਗਤਾਂ ਵਿਧਾਤਾ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਵਤ੍ਸ ਕਥਿਤੁਂ ਭੁਵਿ ਕਃ ਸਮਰ੍ਥਃ
ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਅੱਖ ਦੀ ਝਪਕ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਕਰਤਬ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੌਣ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯੂਯਂ ਵਯਂ ਤਸ੍ਯ ਕਲਾਕਲਾਂਸ਼ਾਃ ਕਲਾਕਲਾਂਸ਼ਾ ਮਨਵੋ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਾਃ
ਤੁਸੀਂ, ਅਸੀਂ, ਮਨੁ ਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਹੀ ਹਾਂ।