ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਗੋਪਿਕਾਭਿਸ਼੍ਚ ਵੇष੍ਟਿਤਾਭਿਸ੍ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਭੂषਿਤਾਭਿਸ਼੍ਚ ਸਦ੍ਰਤ੍ਨਨਿਰ੍ਮਿਤੈਰ੍ਭੂषਣੈਃ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੰਗੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਨਨ੍ਤਧਰ੍ਮਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵਨ੍ਦਿਤਂ ਮੁਦਾ 1.28.
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ, ਅਨੰਤ, ਧਰਮ ਆਦਿ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸੁਰਸਿਕਂ ਰਾਧਾਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਥਲਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਰਾਸ ਨਾਚ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਸਿਕ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਸਿਨੇ ਤੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ।
ਸਤਤਂ ਧ੍ਯੇਯਮਸ੍ਮਾਕਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਸਦਾ ਸਾਡੇ ਧਿਆਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਮਯਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਚ ਨਿਰੀਹਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸਰ੍ਵਪੂਜ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਕਰਂ ਪ੍ਰਦਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੋਪਵੇषਸ਼੍ਚ ਗੋਪਾਲੈਃ ਪਾਰ੍षਦੈਃ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਃ
ਉਹ ਗੋਪਾਂ ਵਾਲਾ ਵੈਸ਼, ਗੋਪਾਲਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਗਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਚ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤੇਨ ਕृष੍ਣਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਤਮਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਗਟ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ; ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ।
ਕृषਿਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਵਚਨੋ ਨਕਾਰਸ਼੍ਚਾਦਿਵਾਚਕਃ
‘ਕ੍ਰਿ’ ਸਭ ਵਚਨ ਵਾਲਾ ਅੱਖਰ ਹੈ, ਤੇ ‘ਸ਼ਨ’ ਆਦਿ ਵਚਕ ਧੁਨੀ ਹੈ।
ਸ ਏਵਾਂਸ਼ੇਨ ਭਗਵਾਨ੍ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਚ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ
ਉਹ ਹੀ ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿਚ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਹੈ।
ਸ ਏਵ ਕਲਯਾ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਾਤਾ ਚ ਜਗਤਾਂ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਹ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਕਮ੍ 1.28.
ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੋ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੁਰਤ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਰਰਾਮ ਚ ਸ਼ੌਨਕ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਉਥੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਸ਼ੌਨਕਾ।
ਮੁਨਿਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟੋ ਭਗਵਾਨਾਦਿਰਚ੍ਯੁਤਃ
ਮੁਨੀ ਦੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਆਦਿ ਅਚਲ ਭਗਵਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਂ ਸਂਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਦਨੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਮੁਨੀ ਦੇ ਮੁਖ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ऋषਿਰ੍ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯੈਵ ਬਦਰੀਵਨਸਂਯੁਤਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਿਸ਼ੀ, ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਦਰੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਨਾਨਾਵृਕ੍ਸ਼ਫਲਾਕੀਰ੍ਣਂ ਪੁਂਸ੍ਕੋਕਿਲਰੁਤਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਨਰ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਸੀ।
ऋषੀਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਹਿਂਸਾਭਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਕੋਈ ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸਿਦ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਮਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਤ੍ਰਿਕੋਟਿਭਿਃ
ਉਥੇ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਆਸ਼ਰਮ ਸਨ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਮृषੀਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਮਨਮੋਹਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
ਜਪਨ੍ਤਂ ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕृष੍ਣਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਆਤਮਾ ਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਤ੍ਥਾਯ ਸਹਸਾऽऽਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਯੁਯੁਜੇ ਪਰਮਾਸ਼ਿषਮ੍
ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਉਠਿਆ, ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ।
ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਨਾਰਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ।
ਉਵਾਚ ਤਮृषਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਨਾਤਨ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਵੈ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਦ੍ਵਿਭੋ 1.29.
ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਮੰਤਰ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਭਗਵਾਨ।
ਦृष੍ਟਂ ਮਯਾ ਤ੍ਵਤ੍ਪਦਾਬ੍ਜਂ ਮਨਸਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤੇਨ ਚ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੇਰਾ ਚਰਨ-ਕਮਲ ਵੱਲ ਲੱਗਾ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਯਤ੍ਰ ਕृष੍ਣਗੁਣਾਖ੍ਯਾਨਂ ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਪਹਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਮ, ਮੌਤ ਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾ ਵਿਭੋ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਭਗਵਾਨ—
ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਭਵਤਿ ਕੁਤ੍ਰ ਵਾ ਸਂਪ੍ਰਲੀਯਤੇ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਿਥੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਥੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?