ਤਚ੍ਚ ਜ੍ਯੋਤਿਃਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਮਣ੍ਡਲਾਕਾਰਮੇਵ ਚ
ਉਹ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਆਕਾਸ਼ਮਿਵ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪਕਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਵਿਅਪਕ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਮਿਟਣ ਵਾਲਾ।
ਵਦਨ੍ਤਿ ਯੋਗਿਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਨਾਤਨਮ੍ 1.28.
ਉਥੇ, ਯੋਗੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰੀਹਂ ਚ ਨਿਰਾਕਾਰਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਤੇ ਆਕਾਰ ਰਹਿਤ ਹੈ—ਉਹ ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਰੂਪਂ ਚ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਕਾਰਣਮ੍ ਤਤ੍ਰੈਵ ਲੀਨਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਸਰ੍ਵਬੀਜਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਹੈ, ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾऽਗ੍ਨੌ ਦਾਹਿਕਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਭਾ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯੇ ਯਥਾ ਮੁਨੇ
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸਾੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਿਚ ਚਮਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮুনি,
ਯਥਾ ਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ਚ ਗਗਨੇ ਯਥਾ ਗਨ੍ਧਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਸਦਾ
ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਧੁਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਗੰਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,
ਸृष੍ਟ੍ਯੁਨ੍ਮੁਖੇਨ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚਾਂਸ਼ੇਨ ਪੁਰੁषਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਰਚਨਾ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਪੁਰੁਸ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਗੁਣਾ ਸਾ ਹਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਪਰਾ ਚ੍ਛਾਯਾਮਯੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਉਥੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਛਾਂ ਵਾਲੀ ਸਰੂਪ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਮृਦਾ ਕੁਲਾਲਸ਼੍ਚ ਘਟਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਃ ਸਦਾ
ਜਿਵੇਂ ਕੁਲਾਲ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੜਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਸ੍ਵਰ੍ਣੇਨ ਕੁਣ੍ਡਲਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਕਾਰਃ ਕ੍ਸ਼ਮੋ ਯਥਾ
ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਸੁਣੇ ਤੋਂ ਕੁੰਡਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੁਣਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਕੁਲਾਲਸृष੍ਟਾ ਨ ਚ ਮृਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾ ਚੈਵ ਸਨਾਤਨੀ
ਘੜਾ ਕੁਲਾਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਿੱਟੀ ਸਦੀਵੀ ਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਤ੍ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਤ੍ਯਾ ਚ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਾ 1.28.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਸਦੀਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਸਦੀਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮृਦਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਂ ਸਮਾਹਰ੍ਤੁਂ ਕੁਲਾਲਸ੍ਵਰ੍ਣਕਾਰਕੌ
ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਸੁਨਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕੁਲਾਲ ਤੇ ਸੁਣਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਕृਤੇਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਮੇਵ ਚ ਨਾਰਦ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਕੇਚਿਦ੍ਵਦਨ੍ਤਿ ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਹੈ।
ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਮਂ ਧਾਮ ਸਰ੍ਵਕਾਰਣਕਾਰਣਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਜ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚਾਤ੍ਮਾ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਨਿਰ੍ਲਿਪ੍ਤਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਰੂਪਿ ਚ
ਬ੍ਰਹਮ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਸਦਾ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਸਰ੍ਵਬੀਜਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਤੇਜੋਰੂਪਂ ਚ ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੇ ਯੋਗਿਨਃ ਸਦਾ
ਯੋਗੀ ਸਦਾ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਸਮਝ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਤੇਜਃ ਕਸ੍ਯ ਨਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯ੍ਯਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੇ ਪੁਰੁषਂ ਵਿਨਾ
ਉਹ ਚਾਨਣ ਕਿਸ ਦਾ ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਬਿਨਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੇ ਵੈष੍ਣਵਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਰੂਪਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਤੇਜੋਮਣ੍ਡਲਾਕਾਰੇ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਕੋਟਿਸਮਪ੍ਰਭੇ 1.28.
ਉਹ ਚਾਨਣ ਦੇ ਗੋਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼ਕੋਟ੍ਯਾ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਚਤੁਰਸ੍ਰਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਚੌਕ, ਜੋ ਲੱਖ ਕੋਟੀ ਯੋਜਨਾਂ ਲੰਬਾ ਹੈ।
ਸੁਦृਸ਼੍ਯਂ ਵਰ੍ਤੁਲਾਕਾਰਂ ਯਥਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦਾ, ਗੋਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਾਂਗ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਚ ਨਿਤ੍ਯਵੈਕੁਣ੍ਠਾਤ੍ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਕੋਟਿਯੋਜਨਮ੍
ਸਦਾ ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਪੰਜ ਕੌਟੀ ਯੋਜਨ ਉਪਰ।
ਕਾਮਧੇਨੁਭਿਰਾਕੀਰ੍ਣਂ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲਮਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਇੱਥੇ ਕਾਮਧੇਨੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਤਸ਼ृਙ੍ਗਂ ਸ਼ਾਤਕੁਮ੍ਭੈਃ ਸੁਦੀਪ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ ।। । ਲਕ੍ਸ਼ਕੋਟ੍ਯਾ ਪਰਿਮਿਤੈਰਾਸ਼੍ਰਮੈਃ ਸੁਮਨੋਹਰੈਃ
ਇੱਕ ਸੌ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗੁੰਬਦਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਚਾਹਿਆ ਹੋਇਆ; ਲੱਖ ਕੋਟੀ ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ।
ਸ਼ਤਮਨ੍ਦਿਰਸਂਯੁਕ੍ਤਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼ਰਮ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੌ ਮੰਦਰ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕੌਸ੍ਤੁਭੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਮਣਿਨਾ ਰਾਜਿਤਂ ਪਰਮੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਜਲਾ ਤੇ ਰੌਣਕ ਵਾਲਾ।