ਅਨ੍ਨਾਹਾਰੀ ਯਥਾ ਕਾਲੇ ਗृਹੀ ਚ ਗृਹਿਣੀਯੁਤਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਘਰ-ਵਾਲੀ ਸਮੇਤ ਗ੍ਰਹਸਥ ਹਨ।
ਹਵਿष੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਗृਹਿਣਾਂ ਸਦਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਰ-ਵਾਲੀ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਵਿਸ਼-ਭੋਜਨ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਨਂ ਵਿष੍ਠਾ ਜਲਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਯਦ੍ਵਿष੍ਣੋਰਨਿਵੇਦਿਤਮ੍
ਜੋ ਭੋਜਨ, ਗੰਦਗੀ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਮੂਤਰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਭੇਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮਲ-ਸਮਾਨ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕਾਮਤੋऽਨ੍ਨਂ ਚ ਯੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਹਰਿਵਾਸਰੇ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਚ ਨਾਰਦ
ਇਹ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਹੇ ਨਾਰਦ।
ਗृਹੀ ਸ਼ੈਵਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਜ੍ਞਾਨਦੁਰ੍ਬਲਃ
ਇੱਕ ਘਰਵਾਲਾ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਭਗਤ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਭਗਤ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—
ਕृਮਿਭਿਃ ਸ਼ਾਲਿਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ 1.27.
—ਉਹ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਕੀੜਿਆਂ ਜਾਂ ਪੌਕਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਾष੍ਟਮੀਦਿਨੇ ਰਾਮਨਵਮੀਦਿਵਸੇ ਹਰੇਃ
ਚੰਦ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ, ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਜਾਂ ਹਰੀ ਦੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ—
ਉਪਵਾਸਾਸਮਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਫਲਂ ਮੂਲਂ ਜਲਂ ਪਿਬੇਤ੍
—ਜੇ ਕੋਈ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਲ, ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਕृਦ੍ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਹਵਿष੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨੈਵੇਦ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਜੇ ਕੋਈ ਹਵਿਸ਼ ਦਾ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ—
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਮਨਾਹਾਰਂ ਗृਹੀ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤੇ
—ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਘਰਵਾਲਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਵੰਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗृਹਿਣਾਂ ਸ਼ੈਵਸ਼ਾਕ੍ਤਾਨਾਮਿਦਮੁਕ੍ਤਂ ਚ ਨਾਰਦ
ਇਹ ਨਾਰਦ, ਸ਼ਿਵ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਭਗਤ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਵੇਦ੍ਯਭੋਜੋ ਯਃ ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੋਸ੍ਸ ਹਿ ਵੈष੍ਣਵਃ
ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਵੈਸ਼ਨਵ ਹੈ।
ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਖਿਲਦੇਵਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਃ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਮਨ੍ਨਂ ਪृਥੁਕਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਦੇਸ਼ਵਿਸ਼ੇषਕੇ
ਦੋ ਵਾਰੀ ਧੋਇਆ ਹੋਇਆ ਚੌਲ, ਚਿਉੜਾ ਜਾਂ ਖਾਸ ਥਾਂ ਦਾ ਸਾਫ ਭੋਜਨ—
ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਵੈ ਯਤੀਨਾਂ ਚ ਵਿਧਵਾਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਾਮ੍
—ਯਤੀ, ਵਿਧਵਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਲਈ ਖਾਣਾ ਮਨਾਂ ਹੈ।
ਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਵਿਧਵਾਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਯਤੀਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਾਮ੍ 1.27.
ਤਾਂਬੂਲ (ਪਾਨ) ਵਿਧਵਾ, ਯਤੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਲਈ ਮਨਾਂ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਯਦਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਨਾਰਦ
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਕੀ ਖਾਣਾ ਮਨਾਂ ਹੈ।
ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰੇ ਪਯਃਪਾਨਮੁਚ੍ਛਿष੍ਟੇ ਘृਤਭੋਜਨਮ੍
ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਪੀਣਾ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਘੀ ਨੂੰ ਖਾਣਾ—
ਨਾਰਿਕੇਲੋਦਕਂ ਕਾਂਸ੍ਯੇ ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਲਘੁ
ਕਾਂਸ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਹਲਕਾ (ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਥਾਯ ਵਾਮਹਸ੍ਤੇਨ ਯਸ੍ਤੋਯਂ ਪਿਬਤਿ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਦੁਜਾਤਿ ਉਠ ਕੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਅਨਿਵੇਦ੍ਯਂ ਹਰੇਰਨ੍ਨਂ ਭੁਕ੍ਤਸ਼ੇषਂ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਾ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ ਮਨਾਂ ਹੈ।
ਵਾਨਿਙ੍ਗਣਫਲਂ ਚੈਵ ਗੋਮਾਂਸਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਬੋਲ, ਸੁਪਾਰੀ, ਫਲ ਅਤੇ ਗੋਮਾਸ਼ ਖਾਣਾ ਮਨਾਹ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵੇਤਵਰ੍ਣਂ ਚ ਤਾਲਂ ਚ ਮਸੂਰਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਚਿੱਟਾ ਤਾਲ ਫਲ, ਤਾਲ ਫਲ, ਮਸੂਰ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਵੀ ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਕਾਮਤੋ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੋਪਵਾਸਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਵਸੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੱਛੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸੁ ਚ ਕੂष੍ਮਾਣ੍ਡਮਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਹ੍ਯਰ੍ਥਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਪ੍ਰਤਿਪਤ ਦੇ ਦਿਨ ਕੱਦੂ ਖਾਣਾ ਮਨਾਹ ਹੈ, ਇਹ ਧਨ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਚ ਪਟੋਲਂ ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵृਦ੍ਧਿਕਰਂ ਪਰਮ੍ 1.27.
ਪਟੋਲਾ ਵੀ ਖਾਣਾ ਮਨਾਹ ਹੈ, ਇਹ ਵੈਰੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਲਙ੍ਕਕਾਰਣਂ ਚੈਵ ਪਂਚਮ੍ਯਾਂ ਬਿਲ੍ਵਭਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਬੇਲ ਫਲ ਖਾਣਾ ਕਲੰਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰੋਗਵृਦ੍ਧਿਕਰਂ ਚੈਵ ਨਰਾਣਾਂ ਤਾਲਭਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਤਾਲ ਫਲ ਖਾਣਾ ਰੋਗ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਿਕੇਲਫਲਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਅਠਵੇਂ ਦਿਨ ਨਾਰੀਅਲ ਫਲ ਖਾਣਾ ਬੁੱਧੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।