ਪੂਜੋਪਕਰਣਂ ਤੇਨ ਜਲੇਨ ਕ੍ਸ਼ਾਲਯੇਤ੍ਪੁਨਃ
ਉਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਧੋ ਲਵੋ।
ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਗੁਰੁਦਤ੍ਤੇਨ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਕृष੍ਣਮਨਨ੍ਯਧੀਃ
ਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਧਿਆਨ ਪਧਤੀ ਨਾਲ, ਅਟੱਲ ਮਨ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ।
ਅਙ੍ਗ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਗਦੇਵਂ ਚ ਤਨ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਧਰਿਮ੍
ਤੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਅੰਗ ਅਤੇ ਉਪ-ਅੰਗ ਦੇਵਤਾ ਸਮੇਤ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵੋਪਹਾਰਂ ਵਿਵਿਧਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਚ ਕਵਚਂ ਪਠੇਤ੍ 1.26.
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰੱਖਿਆ ਵਾਲਾ ਸਤੁਤਿ ਪਾਠ ਕਰੋ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਵੈ ਦੇਵਪੂਜਾਂ ਚ ਯਜ੍ਞਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਯਜਨ ਕਰੇ।
ਨਿਤ੍ਯਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਦਾਨਂ ਵਿਤ੍ਤਾਨੁਰੂਪਕਮ੍
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ, ਧਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ।
ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵੇਦੋਕ੍ਤਂ ਸੂਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ—ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਤਮ ਸੂਤਰ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਯਤੀਨਾਂ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਚ ਵਿਧਵਾਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਾਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਯਤੀ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤ, ਵਿਧਵਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਲਈ—
ਕਿਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਮਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਮਭੋਗ੍ਯਂ ਭੋਗ੍ਯਮੇਵ ਵਾ
ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਹੜਾ ਨਹੀਂ; ਕੀ ਖਾਣ-ਯੋਗ ਹੈ, ਕੀ ਨਹੀਂ?
ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਮੀਰਣਾਹਾਰੀ ਫਲਾਹਾਰੀ ਚ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕੁਝ ਲੋਕ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਫਲ ਖਾ ਕੇ।
ਅਨ੍ਨਾਹਾਰੀ ਯਥਾ ਕਾਲੇ ਗृਹੀ ਚ ਗृਹਿਣੀਯੁਤਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਘਰ-ਵਾਲੀ ਸਮੇਤ ਗ੍ਰਹਸਥ ਹਨ।
ਹਵਿष੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਗृਹਿਣਾਂ ਸਦਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਰ-ਵਾਲੀ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਵਿਸ਼-ਭੋਜਨ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਨਂ ਵਿष੍ਠਾ ਜਲਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਯਦ੍ਵਿष੍ਣੋਰਨਿਵੇਦਿਤਮ੍
ਜੋ ਭੋਜਨ, ਗੰਦਗੀ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਮੂਤਰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਭੇਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮਲ-ਸਮਾਨ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕਾਮਤੋऽਨ੍ਨਂ ਚ ਯੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਹਰਿਵਾਸਰੇ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਚ ਨਾਰਦ
ਇਹ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਹੇ ਨਾਰਦ।
ਗृਹੀ ਸ਼ੈਵਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਜ੍ਞਾਨਦੁਰ੍ਬਲਃ
ਇੱਕ ਘਰਵਾਲਾ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਭਗਤ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਭਗਤ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—
ਕृਮਿਭਿਃ ਸ਼ਾਲਿਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ 1.27.
—ਉਹ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਕੀੜਿਆਂ ਜਾਂ ਪੌਕਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਾष੍ਟਮੀਦਿਨੇ ਰਾਮਨਵਮੀਦਿਵਸੇ ਹਰੇਃ
ਚੰਦ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ, ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਜਾਂ ਹਰੀ ਦੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ—
ਉਪਵਾਸਾਸਮਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਫਲਂ ਮੂਲਂ ਜਲਂ ਪਿਬੇਤ੍
—ਜੇ ਕੋਈ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਲ, ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਕृਦ੍ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਹਵਿष੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨੈਵੇਦ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਜੇ ਕੋਈ ਹਵਿਸ਼ ਦਾ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ—
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਮਨਾਹਾਰਂ ਗृਹੀ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤੇ
—ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਘਰਵਾਲਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਵੰਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗृਹਿਣਾਂ ਸ਼ੈਵਸ਼ਾਕ੍ਤਾਨਾਮਿਦਮੁਕ੍ਤਂ ਚ ਨਾਰਦ
ਇਹ ਨਾਰਦ, ਸ਼ਿਵ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਭਗਤ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਵੇਦ੍ਯਭੋਜੋ ਯਃ ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੋਸ੍ਸ ਹਿ ਵੈष੍ਣਵਃ
ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਵੈਸ਼ਨਵ ਹੈ।
ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਖਿਲਦੇਵਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਃ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਮਨ੍ਨਂ ਪृਥੁਕਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਦੇਸ਼ਵਿਸ਼ੇषਕੇ
ਦੋ ਵਾਰੀ ਧੋਇਆ ਹੋਇਆ ਚੌਲ, ਚਿਉੜਾ ਜਾਂ ਖਾਸ ਥਾਂ ਦਾ ਸਾਫ ਭੋਜਨ—
ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਵੈ ਯਤੀਨਾਂ ਚ ਵਿਧਵਾਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਾਮ੍
—ਯਤੀ, ਵਿਧਵਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਲਈ ਖਾਣਾ ਮਨਾਂ ਹੈ।
ਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਵਿਧਵਾਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਯਤੀਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਾਮ੍ 1.27.
ਤਾਂਬੂਲ (ਪਾਨ) ਵਿਧਵਾ, ਯਤੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਲਈ ਮਨਾਂ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਯਦਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਨਾਰਦ
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਕੀ ਖਾਣਾ ਮਨਾਂ ਹੈ।
ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰੇ ਪਯਃਪਾਨਮੁਚ੍ਛਿष੍ਟੇ ਘृਤਭੋਜਨਮ੍
ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਪੀਣਾ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਘੀ ਨੂੰ ਖਾਣਾ—
ਨਾਰਿਕੇਲੋਦਕਂ ਕਾਂਸ੍ਯੇ ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਲਘੁ
ਕਾਂਸ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਹਲਕਾ (ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ।