ਅਗਮ੍ਯਾਮਾਮਿਨਂ ਦੁष੍ਟਂ ਚਤੁਰ੍ਵਣਂ ਨਰਾਧਮਮ੍ । ਮਾਤਾ ਸਪਤ੍ਨੀਮਾਤਾ ਚ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਸ਼੍ਚ ਭਗਿਨੀ ਸੁਤਾ
ਜੋ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ, ਮੰਦ, ਚਾਰ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਕਟਾ; ਮਾਂ, ਸੌਤੇਲੀ ਮਾਂ, ਸੱਸ, ਭੈਣ ਅਤੇ ਧੀ।
ਗੁਰੁਪਤ੍ਨੀ ਪੁਤ੍ਰਪਤ੍ਨੀ ਸੋਦਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾ ਸਤੀ । ਮਾਤृष੍ਵਸਾ ਪਿਤृष੍ਵਸਾ ਭਾਮਿਨੇਯਪ੍ਰਿਯਾ ਤਥਾ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਭਰਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸਤੀਆ; ਮਾਂ ਦੀ ਭੈਣ, ਪਿਓ ਦੀ ਭੈਣ, ਅਤੇ ਭਤੀਜੇ ਦੀ ਪਿਆਰੀ।
ਮਾਤੁਲਾਨੀ ਨਵੋਢਾ ਯ ਪਿਤृਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀ ਰਜਸ੍ਵਲਾ । ਪਿਤृਮਾਤृਪ੍ਰਸੂਸ਼੍ਚੈਵ ਚਾਗਮ੍ਯਾष੍ਟਾਦਸ਼ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਮਾਂਮਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜੋ ਰਜਸਵਲਾ ਹੋਵੇ; ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਮਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ — ਇਹ ਅਠਾਰਾਂ ਮਨਾਹੀ ਹਨ।
ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਸਾਮਵੇਦੇ ਚ ਪਰਿਪਾਲ੍ਯਾਃ ਸਤਾਂ ਵ੍ਰਜ । ਏਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਲਭੇਨ੍ਨਰਃ
ਇਹ ਸਾਮ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਜਾਂ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੈਵੇਨ ਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੂਰ੍ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰਿਂ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ । ਕਾਮਤੋ ਯਦਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਨਿਨ੍ਦ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵੈ
ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਵੇਖ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿੰਦਨਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ਾਪਭੀਤਾ ਵ੍ਰਜੇਸ਼੍ਵਰ । ਰਾਹੁਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਰਵਿਂ ਸੋਭਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵੈਦਕ ਲੋਕ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਸਵਾਮੀ; ਗਿਆਨੀਆਂ ਰਾਹੂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਜਨ੍ਮਾष੍ਟਸਪ੍ਤਰਿਃ ਫਾਙ੍ਕਦਸ਼ਮਸ੍ਥੇ ਦਿਵਾਕਰੇ । ਜਨ੍ਮਰ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਨਿਧਨੇ ਚਾਪਿ ਚਤੁਰ੍ਥੇऽਪਿ ਕਲਾਨਿਧੌ
ਜਨਮ ਦੇ ਅਠਵੇ, ਸਤਵੇ ਜਾਂ ਦਸਵੇ ਦਿਨ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਜਨਮ ਨक्षਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਮੌਤ ਸਮੇਂ, ਜਾਂ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ।
ਸਰ੍ਵੈਰਂਸ਼ੈਰ੍ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਪਿਤਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਭਾਸ੍ਕਰਮ੍ । ਨੇष੍ਟਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਸ਼੍ਯ ਭਾਦ੍ਰੇ ਮਾਸਿ ਸਿਤਾਸਿਤੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ, ਉਹ ਕੰਪਦੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ; ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਚਾਹੇ ਚਮਕਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨੀਲਾ, ਨਹੀਂ ਵੇਖਣਾ।
ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਮੁਦਿਤਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਮਨੀषਿਮਿਃ । ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਾਰਾਪਹਰਣਂ ਕਲਙ੍ਗਮਤਿਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉਗਣ 'ਤੇ, ਗਿਆਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਗ੍ਰਹਣ ਅਤੇ ਦਾਗ ਬਹੁਤ ਮੰਦ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮੈ ਦਦਾਤਿ ਹੇ ਨਨ੍ਦ ਕਾਮਤੋ ਦਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਅਕਾਮਤੋ ਨਰੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤਂ ਜਲਂ ਪਿਬੇਤ੍
ਹੇ ਨੰਦ, ਜੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਛਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵੇਖ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੀਤਾ ਜਲ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਭਵੇਤ੍ਸਦ੍ਯੋ ਨਿष੍ਕਲਙ੍ਕੀ ਮਹੀਤਲੇ । ਸਿਂਹਃ ਪ੍ਰਸੇਨਮਵਧੀਤ੍ਸਿਂਹੋ ਜਾਮ੍ਬਵਤਾ ਹਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਘ ਨੇ ਪ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਜਾਮਬਵਤ ਨੇ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸੁਕੁਮਾਰਕ ਮਾ ਰੋਦੀਸ੍ਤਵ ਹ੍ਯੇष ਸ੍ਯਮਨ੍ਤਕਃ । ਇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪੂਤਂ ਚ ਜਲਂ ਸਾਧੁਃ ਪਿਬੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਸੁਕੁਮਾਰ, ਰੋ ਨਾ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਸਯਮੰਤਕ ਰਤਨ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਪਾਣੀ ਜਰੂਰ ਪੀ ਲਵੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮo ਮਹਾo ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖਣ੍ਡo ਉਤ੍ਤo ਨਾਰਦਨਾo ਭਗਵਨ੍ਨਨ੍ਦਸਂo ਅष੍ਟਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ 'ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜਨਮ' ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਰਦ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੰਦ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਲਾ ਅਠਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਅਥੈਕੋਨਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਨਨ੍ਦ ਉਵਾਚ ਰਾਹੁਗ੍ਰਸ੍ਤਃ ਕਥਂ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਾऽਪਿ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੋ । ਨੇष੍ਟਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਕਥਂ ਭਾਦ੍ਰੇ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਚਾਸਿਤੇ ਸਿਤੇ
ਹੁਣ ਉਣਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਨੰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਰਾਹੂ ਕਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਜਾਂ ਚੰਦ ਨੂੰ ਗ੍ਰਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ? ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਥ ਨੂੰ, ਚੰਦ ਕਿਵੇਂ ਨਾਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਚੰਦ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ?
ਵੇਦਾਨਾਂ ਜਨਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਕਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ । ਵੇਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੋਪ੍ਯਂ ਯਨ੍ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ਼੍ਯਿਤਃ
ਤੁਸੀਂ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਣਕ ਹੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ? ਜੋ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਅਤਥ੍ਯਂ ਵਚਨਂ ਚੇਦਂ ਨਿषਿਦ੍ਧਂ ਵੈਦਿਕੈਰਪਿ । ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵ ਨਨ੍ਦ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮਨ੍ਯਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਮਾਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਵੇਦਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਨੰਦ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ।
ਬਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਤਾਤ ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼੍ਯਂ ਮਨੀषਿਭਿਃ । ਵਿਘ੍ਨਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇ ਭਵਤਿ ਸਤਾਂ ਛਿਦ੍ਰਂ ਚ ਦੈਵਤਃ
ਪਿਆਰੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਗੱਲਾਂ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ; ਜਦੋਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਕਮੀ ਲੱਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਨ੍ਦ ਉਵਾਚ ਕਥਯਸ੍ਵ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਨ ਭਕ੍ਤੇ ਵ़ਞ੍ਚਨਂ ਕੁਰੁ । ਅਦृਸ਼੍ਯੌ ਚਾਪਿ ਦੇਵੇਸ਼ੌ ਰਾਹੁਗ੍ਰਸ੍ਤੌ ਚ ਪੁष੍ਯਦੌ
ਨੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੱਸੋ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਝੂਠ ਨਾ ਦਿਓ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤੇ, ਭਾਵੇਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਰਾਹੂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਸ਼ਯਾ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਨਨ੍ਦ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼ਯਾਮਿ ਕਥਾਮੇਤਾਂ ਪੁਰਾਤਨੀਮ੍ । ਯਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਿष੍ਕਲਙ੍ਕਸ਼੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਯੀ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਨੰਦ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।
ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਿਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਲਭਤੇ ਨਰਃ । ਆਖ੍ਯਾਨਸ਼੍ਰਵਣੋਨੈਵ ਭਸ੍ਮੀਭੂਤਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਪਾਪ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਪਾਪ ਸਾਰੇ ਸੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਕਦਾ ਜਮਦਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਕੌਤੂਹਲਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਰੇਣੁਕਾਸਹਿਤਸ੍ਤੁष੍ਟੋ ਜਗਾਮ ਨਰ੍ਮਦਾਤਟਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਮਦਗਨੀ, ਵੱਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ, ਰੇਣੁਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗਿਆ।
ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਨਰ੍ਮਦਾਤੀਰੇ ਵਿਜਹਾਰ ਤਯਾ ਸਹ । ਨਵੋਢਯਾ ਚ ਸੁਨ੍ਦਰ੍ਯਾ ਨਵਯੌਵਨਯੁਕ੍ਤਯਾ
ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਸੁੰਨਿਆਂ ਕੰਢੇ 'ਤੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸੁਵੇषਯਾ ਸੁਸ੍ਮਿਤਯਾ ਰਤ੍ਨਭੂषਣਯੁਕ੍ਤਯਾ । ਨਤਯਾ ਸ੍ਤਨਭਾਰੇਣ ਸ਼੍ਰੋਣੀਭਾਰੇਣ ਮਨ੍ਦਯਾ
ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਣੇ ਪਾ ਕੇ, ਛਾਤੀ ਤੇ ਕਮਰ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਚੱਲਦੀ ਸੀ।
ਸੁਨ੍ਦਰੀਣਾਮਤੁਲਯਾ ਸ਼੍ਵੇਤਚਮ੍ਪਕਵਰ੍ਣਯਾ । ਸੁਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨਨਯਾ ਕਟਾਕ੍ਸ਼ਯੁਤਯਾ ਤਥਾ
ਉਹ ਸੋਹਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ, ਚਿੱਟੇ ਚੰਪਾ ਫੁੱਲ ਵਰਗੀ ਰੰਗਤ, ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਤੇ ਪਾਸੇ ਪਾਸੇ ਤੱਕਦੀ ਸੀ।
ਅਤੀਵਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਮ੍ਬਰਯਾ ਕਾਮਬਾਣਾਰ੍ਤਯਾ ਵ੍ਰਜ । ਪੁਲਕਾਞ੍ਚਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸਂਭੋਗੇਨਾਪਿ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਯਾ
ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਤਲੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਰੋਮਾਂਚ, ਤੇ ਸੁਖ-ਸੰਭੋਗ 'ਚ ਮੂਰਛਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਪੁਂਸ੍ਕੋਕਿਲਯੁਤੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸ਼ਬ੍ਦਿਤੇ ਸੁਮਧੁਵ੍ਰਤੇ । ਸੁਗਨ੍ਧਿਵਾਯੁਸਂਯੁਕ੍ਤੇ ਪੁष੍ਪਤਲ੍ਪਾਨ੍ਵਿਤੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਨਰ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਹਵਾ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪਲੰਗ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਚਨ੍ਦਨੋਕ੍ਸ਼ਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮਾਲ੍ਯਧਰਂ ਮੁਨਿਮ੍ । ਮਹਾਰਾਸਰਸਾਢ੍ਯਂ ਤਮੁਵਾਚ ਭਾਸ੍ਕਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਮੁਨੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਮਹਾ ਰਸ ਦੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਆਪ ਆਖਿਆ।
ਵੇਦਕਰ੍ਤੁਃ ਪ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸ੍ਤਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਜਗਤ੍ਵਤੇਃ । ਚਤੁਰ੍ਵੇਦਵਿਧੇਯੇषੁ ਸੁਨਿष੍ਣਾਤਃ ਸਦਾ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਤੁਸੀਂ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੇ ਪਰਪੌਤਰ ਹੋ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹੋ; ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ।
ਵੇਦਾਙ੍ਗਕਰ੍ਤਾ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਵਰਃ । ਮਹਾਤਪਸ੍ਵੀ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਚ ਸੁਵ੍ਰਤੀ
ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵੱਡਾ ਤਪਸਵੀ, ਚਮਕਦਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਨੇਮਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਯੁष੍ਮਦ੍ਵਿਧੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਪਠਿਤ੍ਵਾऽਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਣ੍ਡਿਤਃ । ਵੇਦਪ੍ਰਣਿਹਿਤੋ ਧਰ੍ਮੋ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮਸ੍ਤਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ
ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੱਸਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਪੰਡਿਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਧਰਮ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਅਧਰਮ ਹੈ।