ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ਕृष੍ਣੋ ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਯਤ੍ਨਤਃ । ਪਰਮਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ। ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਹੇ ਨਨ੍ਦ ਜਨਕਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵ੍ਰਜੇਸ਼੍ਵਰ । ਚੇਤਨਂ ਕੁਰੁ ਕਲ੍ਯਾਮ ਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਪਰਮਂ ਸ਼੍ਰृਣੁ
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਨੰਦ ਜੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿਉ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਇਹ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਪਰਮਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਚ ਸੁਦੁਲ੍ਰਭਮ੍ । ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਗੋਪਨੀਯਂ ਤੁਭ੍ਯਮੇਵ ਦਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਿਰਫ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਨਿਬੋਧ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਨਨ੍ਦ ਸਾਨਨ੍ਦਃ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ । ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਚਰਾਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ਯਦਭ੍ਯਾਸਾਨ੍ਨ ਜਾਯਤੇ
ਹੇ ਨੰਦ ਜੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਸੁਣ: ਜੇ ਇਹ ਗਿਆਨ ਅਮਲ ਕਰੇਂ, ਤਾਂ ਜਨਮ, ਮੌਤ, ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵ ਮਹਾਰਾਜ ਵ੍ਰਜਨਾਥ ਵ੍ਰਜਂ ਵ੍ਰਜ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਸਦਾਨਨ੍ਦਃ ਸ਼ੋਕਮੋਹਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਥਿਰ ਕਰ, ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਜਾ। ਗਿਆਨ ਮਿਲਣ ਤੇ ਤੂੰ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹੇਂਗਾ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਭੁਲਾਵਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਜਲਬੁਦ੍ਬੁਦਵਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਸਾਰਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ । ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨਵਨ੍ਮਿਥ੍ਯਾ ਮੋਹਕਾਰਣਮੇਵ ਚ
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ, ਚਾਹੇ ਜੜ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚੇਤਨ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੁਲਬੁਲੇ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਝੂਠੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹੀ ਭੁਲਾਵੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਮਿਥ੍ਯਾਕृਤ੍ਰਿਮਨਿਰ੍ਮਾਣਹੇਤੁਸ਼੍ਚ ਪਾਞ੍ਚਭੌਤਿਕਃ । ਮਾਯਯਾ ਸਤ੍ਯਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਚ ਪ੍ਰਤੀਤਿਂ ਜਾਯਤੇ ਨਰਃ
ਝੂਠੇ ਤੇ ਬਣਾਵਟੀ ਜਗਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤ ਹਨ। ਮਾਇਆ ਤੇ ਅਸਲ ਸਮਝਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਇਸਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਰੋਭਮੋਹੈਰ੍ਵੇष੍ਟਿਤਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ । ਮਾਯਯਾ ਮੋਹਿਤਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਜ੍ਜ੍ਞਾਨਹੀਨਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਬਲਃ
ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਦ੍ਰਾਤਨ੍ਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਕ੍ਸ਼ਮਾਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਦਯਾਦਿਭਿਃ । ਲਜ੍ਜਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਧृਤਿਃ ਪੁष੍ਟਿਸ੍ਤੁष੍ਟਿਸ਼੍ਚਾऽऽਭਿਸ਼੍ਚ ਵੇष੍ਟਿਤਃ
ਉਹ ਨੀਂਦ, ਆਲਸ, ਭੁੱਖ, ਤਰਸ, ਧੀਰਜ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਦਇਆ, ਲਾਜ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਹੌਸਲਾ, ਪੋਸ਼ਣ, ਤਸੱਲੀ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਨੋਬੁਦ੍ਧਿਚੇਤਨਾਭਿਃ ਪ੍ਰਾਣਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਭਿਃ ਸਹ । ਸਂਸਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਾਯਸੈਃ
ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਚੇਤਨਾ, ਪ੍ਰਾਣ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਪਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਐਸਾ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਕਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ।
ਅਹਮਾਤ੍ਮਾ ਚ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਮਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰੁਪਾ ਸਨਾਤਨੀ
ਮੈਂ ਆਪਾ ਹਾਂ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਹੈ। ਮਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸਦੀਵੀ ਬੁੱਧੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚੇਤਨਾ ਸਾ ਪਦ੍ਮਾ ਤੁ ਚਾਧਿਦੇਵਤਾ । ਮਯਿ ਸ੍ਥਿਤੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਤਾਸ੍ਤੇऽਪਿਗਤੇ ਮਯਿ
ਪ੍ਰਾਣ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹਨ, ਚੇਤਨਾ ਪਦਮਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਹੀ ਮੁੱਖ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਜਦ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਹਨ; ਜਦ ਮੈਂ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।
ਅਸ੍ਮਾਭਿਸ਼੍ਚ ਵਿਨਾ ਦੇਹਃ ਸਦ੍ਯਃ ਪਤਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ । ਪਾਞ੍ਚਭੂਤੋ ਵਿਲੀਨਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਭੂਤੇषੁ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਸਰੀਰ ਤੁਰੰਤ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਇਹ ਸਰੀਰ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਮਸਂਕੇਤਰੂਪਂ ਚ ਨਿष੍ਫਲਂ ਮੋਹਕਾਰਣਮ੍ । ਸ਼ੋਕਸ਼੍ਚਾਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਤਾਤ ਜ੍ਞਾਨਿਤਾਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਿਂਚਨ
ਨਾਮ, ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੇ ਰੂਪ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹਨ ਤੇ ਭੁਲਾਵੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਹੇ ਪਿਉ, ਦੁੱਖ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਨਿਦ੍ਰਾਦਯਃ ਸ਼ਕ੍ਤਯਸ਼੍ਚ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਕृਤੇ ਕਲਾਃ । ਲੋਭਾਦਯੋ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮਾਸ਼ਾਸ੍ਤਥਾऽਹਂਕਾਰਪਞ੍ਚਮਃ
ਨੀਂਦ ਆਦਿਕ ਜਿਹੜੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਲਾਲਚ ਤੇ ਹੋਰ ਬੁਰੇ ਵਾਸਨੇ, ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਰੁਦ੍ਰਾਸ਼ਾ ਗੁਣਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਦਯਸ੍ਤ੍ਰਯਃ । ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਕਃ ਸ਼ਿਵੋ ਜ੍ਯੋਤਿਰਹਮਾਤ੍ਮਾ ਚ ਨਿਰ੍ਗੁਣਃ
ਇਹ ਗੁਣ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦਰ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਹਨ: ਸਤ, ਰਜ, ਤੇ ਤਮ। ਸ਼ਿਵ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜੋਤ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਆਪ ਨਿਰਗੁਣ ਆਤਮਾ ਹਾਂ।
ਯਦਾ ਵਿਸ਼ਾਮਿ ਪ੍ਰਕृਤੌ ਤਦਾऽਹਂ ਸਗੁਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਸਗੁਣਾ ਵਿषਯਾ ਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰਹ੍ਮਰੁਦ੍ਰਾਦਯਸ੍ਤਥਾ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ—ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ।
ਧਰ੍ਮੋ ਮਦਂਸ਼ੋ ਵਿषਯੀ ਸ਼ੋषਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਕਲਾਨਿਧਿਃ । ਏਵਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸਤ੍ਕਲਾਂਸ਼ਾ ਮੁਨਿਮਨ੍ਵਾਦਯਃਸੁਰਾਃ
ਧਰਮ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇ ਸੁੱਕਾਪਣ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਸਾਰੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਇੰਝ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਹਿੱਸੇ—ਮੁਨੀ, ਮਨੂ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਆਦਿਕ।
ਸਰ੍ਵਦੇਹੇ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋऽਹਂ ਨ ਲਿਪ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤੋ ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਹਰਃ
ਮੈਂ ਹਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਅਲੱਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਨਮ, ਮੌਤ ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਕੀਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ਪਣ़੍ਡਿਤਃ ਕਵਿਃ । ਚਤੁਰ੍ਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਦ੍ਵਿਧਃ ਸਿਦ੍ਧਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮੋਪਹਾਰਕਃ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸੋਭਾਵਾਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਕਵੀ ਹੈ। ਚੌਂਤੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹੈ।
ਤਮੁਪੈਮਿ ਸ੍ਵਯਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਭਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯਨ੍ਨ ਵਾਞ੍ਛਤਿ । ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਤਿਵਿਧਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਿਦ੍ਧਿਸਾਧਨਕਾਰਣਮ੍
ਮੈਂ ਆਪ ਉਸ ਪੂਰਨ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਭਗਤ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਬਾਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਹਨ।
ਮਨ੍ਮੁਖਾਚ੍ਛੂਯਤਾਂ ਨਨ੍ਦ ਸਿਦ੍ਧਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਗृਹਾਣ ਚ । ਅਣਿਮਾ ਲਘਿਮਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਾਕਾਮ੍ਯਂ ਮਹਿਮਾ ਤਥਾ
ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣ, ਨੰਦ ਜੀ, ਇਹ ਪੂਰਨ ਮੰਤ੍ਰ ਲੈ ਲਵੋ: ਅਣਿਮਾ, ਲਘਿਮਾ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਪ੍ਰਾਕਾਮਿਆ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ।
ਈਸ਼ਿਤ੍ਵਂ ਚ ਵਸ਼ਿਤ੍ਵਂ ਚ ਤਥਾ ਕਾਮਾਵਸਾਯਿਤਾ । ਦੂਰਸ਼੍ਰਵਣਮੇਵੇਤਿ ਪਰਕਾਯਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਈਸ਼ਤਵ, ਵਸ਼ਤਵ, ਮਨਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ, ਦੂਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਨਾ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ।
ਮਨੋਯਾਯਿਤ੍ਵਮੇਵੇਤਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਤ੍ਵਮਭੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਵਹ੍ਨਿਸ੍ਤਮ੍ਭਂ ਜਲਸ੍ਤਮ੍ਭਂ ਚਿਰਂਜੀਵਿਤ੍ਵਮੇਵ ਚ
ਮਨ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨਾ, ਅੱਗ ਰੋਕਣਾ, ਪਾਣੀ ਰੋਕਣਾ, ਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ।
ਵਾਯੁਸ੍ਤਮ੍ਭਂ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਨਿਦ੍ਰਾਸ੍ਤਮ੍ਭਨਮੇਵ ਚ । ਕਾਯਵ੍ਯੂਹਂ ਚ ਵਾਕ੍ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਮृਤਾਨਯਨਮੌਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਹਵਾ ਰੋਕਣਾ, ਭੁੱਖ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਨੀਂਦ ਰੋਕਣਾ, ਸਰੀਰ ਬਦਲਣਾ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ, ਤੇ ਮਰੇਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣੀ।
ਸृष੍ਟੀਨਾਂ ਕਰਣਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰਾਣਾਕਰ੍षਣਮੇਵ ਚ । ੴ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਾਯ ਸਰ੍ਵਦਿਘ੍ਨਵਿਨਾਸ਼ਿਨੇ ਮਧੁਸੂਦਨਾਯ ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਖਿੱਚਣਾ, 'ਓਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ, ਸਵਾਹਾ।'
ਅਯਂ ਸਨ੍ਤ੍ਰੋ ਮਹਾਗੂਢਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਲ੍ਪਪਾਦਪਃ । ਸਾਮਵੇਦੇ ਚ ਕਥਿਤਃ ਮਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਮਿਦ੍ਧਿਦਃ
ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਸਭ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਮ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਨ ਯੋਗਿਨਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਸ੍ਤਥਾ । ਸ਼ਤਲਕ੍ਸ਼ਜਪੇਨੈਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ਸਤਾਮ੍
ਇਸ ਨਾਲ ਯੋਗੀ, ਪੂਰਨ ਮੁਨੀ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਪਣ ਨਾਲ ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਦਿ ਨਾਰਾਯਣਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਹਵਿष੍ਯਾਨ੍ਨਰਤੋ ਜਪੇਤ੍ । ਗਤ੍ਵਾ ਕੁਰੁ ਜਪਂ ਤਾਤਕਾਸ਼ਿਕਾਂ ਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕਾਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਹਵਿਸ਼ ਅੰਨ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਜਪ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਕਾਸੀ ਤੇ ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਜਾ ਕੇ ਜਪ ਕਰੇ।
ਸ਼੍ਰृਸ਼ੁ ਨਾਰਾਯਣਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੈ ਜਲਾਧਸ੍ਤਚ੍ਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ । ਅਤ੍ਰ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਵਾਮੀ ਨਾਨ੍ਯਃ ਸ੍ਵਾਮੀ ਕਦਾਚਨ
ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਚਾਰ ਖੇਤਰ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਹੇਠ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਣੋ। ਇੱਥੇ ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਦੇ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ।