ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਚ ਸ ਭਵੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਨਾਢ੍ਯੋ ਭੂਵਤਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸਰੋਵਰਂ ਦृष੍ਟਵਾ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਵਾ ਨਦੀਂ ਨਦਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਝੀਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਦਰਿਆ ਜਾਂ ਨਦੀ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਹਿਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਸ਼ੈਲਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਿਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮृਤਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸ ਭਵੇਚ੍ਚਿਰਜੀਵਨਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਚਿੱਟਾ ਸੱਪ ਜਾਂ ਚਿੱਟਾ ਪਹਾੜ ਵੇਖ ਲਵੇ, ਉਹਨੂੰ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰੋਗੀ ਰੋਗਿਣਂ ਦੁ ਖੀ ਸੁਸ਼ਿਨਂ ਚ ਸੁਖਂ ਭਵੇਤ੍ । ਦਿਵ੍ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਯਂ ਪ੍ਰਵਦਤਿ ਮਮ ਸ੍ਵਾਮੀ ਭਵਾਨਿਤਿ
ਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੇਵੀ ਆ ਕੇ ਆਖੇ, 'ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ', ਤਾਂ ਬੀਮਾਰ ਚੰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਖੀ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਚਾਗਤਿਂ ਸ ਚ ਰਾਜਾ ਭਵੇਦ੍ਦृਢਮ੍ । ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਵਾ ਕਾਲਿਕਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਬ੍ਧਵਾ ਸ੍ਫਟਿਕਮਾਲਿਕਾਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਰਥ ਵੇਖ ਲਵੇ, ਉਹ ਪੱਕਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਾਲੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਵੇ ਜਾਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਸਫੈਦ ਮਾਲਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਚੰਗਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਚਾਪਂ ਸ਼ਕ੍ਰਵਜ੍ਰਂ ਸ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਲਭੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਵਦਤਿ ਯਂ ਵਿਪ੍ਰੋ ਮਮ ਦਾਸੋ ਭਵੇਤਿ ਚ
ਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਜਾਂ ਵਜਰ ਵੇਖ ਲਵੇ, ਉਹ ਪੱਕੀ ਥਾਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆਖੇ, 'ਮੇਰਾ ਨੌਕਰ ਬਣ', ਤਾਂ ਵੀ ਇਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਦਾਸ੍ਯਂ ਚ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਿਂ ਸ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਵੈष੍ਣਵੋ ਭਵੇਤ੍ । ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਵਿਪ੍ਰੋ ਹਰੀਃ ਸ਼ਂਭੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਕਮਲਾ ਸ਼ਿਵਾ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਤੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹਰੀ, ਸ਼ੰਭੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਜਾਂ ਪਾਰਵਤੀ ਆਉਣ—
ਸ਼ਕ੍ਲਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਦੇਵਮਾਤਾ ਵਾ ਜਾਹ੍ਨਵੀ ਵਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਗੋਪਾਲਿਕਾਵੇषਧਰੀ ਬਾਲਿਕਾ ਰਾਧਿਕਾ ਮਮ
ਚਿੱਟੀ ਔਰਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਜਹਨਵੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਗੋਆਲੇ ਦੀ ਕੁੜੀ, ਨਿੱਕੀ ਕੁੜੀ ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਰਾਧਿਕਾ ਵੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ—
ਬਾਲਸ਼੍ਚ ਬਾਲਗੋਪਾਲਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨਵਿਦ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਃ । ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਨਨ੍ਦ ਸੁਸ੍ਵਪ੍ਨਃ ਪੁਣ੍ਯਹੇਤੁਕਃ
ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚਾ ਜਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਗੋਆਲਾ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰਨ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨੰਦ ਜੀ, ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮo ਮਹਾo ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖo ਉਤ੍ਤo ਨਾਰਾਦਨਾo ਸੁਸ੍ਵਪ੍ਨਕਥਾਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਥੇ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਚੌਥੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਵਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈ 'ਚੰਗੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ' ਵਾਲਾ ਸਤੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਥਾष੍ਟਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਨਨ੍ਦ ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਰੀਕ਼ष੍ਣ ਜਗਤਾਂ ਨਾਥ ਸੁਸ੍ਵਪ੍ਨਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਮਯਾ । ਵੇਦਸਾਰੋ ਨੀਤਿਸਾਰੋ ਲੌਕਿਕੋ ਵੈਦਿਕਸ੍ਤਥਾ
ਹੁਣ ਅਠੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨੰਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਹੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਚੰਗੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ—ਇਹ ਵੈਦਾਂ ਦਾ ਨਿਚੋੜ, ਚੰਗੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਨਿਚੋੜ, ਲੋਕੀ ਤੇ ਵੈਦਿਕ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ।
ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਪਾਪਂ ਯੇषਾਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਕਰ੍ਮਣਿ ਵਾ ਵਤ੍ਸ ਤਨ੍ਮਾਂ ਕਥਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਖਣ ਜਾਂ ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ।
ਵਚਨਂ ਵੇਦਸ਼ਾਸ਼੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਥਾ ਵੇਦਾਨੁਯਾਯਿਨਃ । ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸਂਤਪ੍ਤਾ ਲੋਕਾਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖਤਸ੍ਤਥਾ
ਲੋਕ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਹਨ, ਉਹ ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋਏ ਤੇ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵੇਦਾਨਾਂ ਜਨਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਵੈਦਿਕਾਨਾਂ ਸਤਾਮਪਿ । ਪ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਮੁਨੀਨਾਂ ਜਗਤਾਮਪਿ
ਤੂੰ ਵੈਦਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈਂ, ਚੰਗੇ ਵੈਦਿਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਵੀ।
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖਾਮ੍ਭੋਜਾਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਵਚਨਾਮृਤਮ੍ । ਤੇਨ ਦੇਹੋऽਭਿषਿਕ੍ਤੋ ਮੇ ਵਤ੍ਸਵਿਚ੍ਛੇਦਦਾਹਨਃ
ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਜੋ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਾ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬੋਲ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਇੰਝ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਯਚ੍ਛਰਣਾਮ੍ਭੋਜਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਦਦ੍ਯ ਦृष੍ਟਿਗੋਚਰਮ੍
ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਚਰਨ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਵੀ ਉਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਅੱਜ ਉਹ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਅੱਗੇ ਹਨ।
ਅਤਃ ਪਰਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪਦਾਬ੍ਜਂ ਕ੍ਵ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਚ ਪਾਤਕੀ । ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਧਾਰੀ ਦੇਹੋ ਮੇ ਨਿਬਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ
ਹੁਣ, ਹੇ ਪਾਪੀ ਜਿਹਾ ਮੈਂ, ਹੋਰ ਕਿੱਥੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਪਖਾਣ ਤੇ ਮੂਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਈਦृਸ਼ਂ ਚ ਦਿਨਂ ਵਤ੍ਸ ਕਦਾ ਮਮ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਤ੍ਵਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਨਾਥੇਨ ਸਂਵਾਦੋ ਮਮ ਪਾਪਿਨਃ
ਪੁੱਤ੍ਰਾ, ਐਸਾ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਦੋਂ ਆਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ, ਪਾਪੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਾਂ?
ਕृਪਾਂ ਕੁਰੁ ਕृਪਾਨਾਥ ਮਮ ਦੋषਂ ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵ ਚ । ਵਤ੍ਸਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਚ ਦੁਰ੍ਨੀਤਂ ਯਤ੍ਕृਤਂ ਚ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰ ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ। ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਗਲਤ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਵੀ ਮਾਫ ਕਰ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ਸ਼ੇषਮੁਨਯੋ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੇ ਤ੍ਵਤ੍ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਮ੍ । ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਤਵਨੇ ਜਡਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਹਾਦੇਵ, ਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਰਸਵਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਾਰ ਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਿਆਂ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਨਿਰਾਨਨ੍ਦਃ ਸ਼ੁਚਾऽऽਕੁਲਃ । ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਾਪ ਰੁਦਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪੁਤ੍ਰਵਿਚ੍ਛੇਦਵਿਹ੍ਵਲਃ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖ ਕੇ ਨੰਦ ਜੀ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ਕृष੍ਣੋ ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਯਤ੍ਨਤਃ । ਪਰਮਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ। ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਹੇ ਨਨ੍ਦ ਜਨਕਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵ੍ਰਜੇਸ਼੍ਵਰ । ਚੇਤਨਂ ਕੁਰੁ ਕਲ੍ਯਾਮ ਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਪਰਮਂ ਸ਼੍ਰृਣੁ
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਨੰਦ ਜੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿਉ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਇਹ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਪਰਮਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਚ ਸੁਦੁਲ੍ਰਭਮ੍ । ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਗੋਪਨੀਯਂ ਤੁਭ੍ਯਮੇਵ ਦਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਿਰਫ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਨਿਬੋਧ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਨਨ੍ਦ ਸਾਨਨ੍ਦਃ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ । ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਚਰਾਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ਯਦਭ੍ਯਾਸਾਨ੍ਨ ਜਾਯਤੇ
ਹੇ ਨੰਦ ਜੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਸੁਣ: ਜੇ ਇਹ ਗਿਆਨ ਅਮਲ ਕਰੇਂ, ਤਾਂ ਜਨਮ, ਮੌਤ, ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵ ਮਹਾਰਾਜ ਵ੍ਰਜਨਾਥ ਵ੍ਰਜਂ ਵ੍ਰਜ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਸਦਾਨਨ੍ਦਃ ਸ਼ੋਕਮੋਹਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਥਿਰ ਕਰ, ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਜਾ। ਗਿਆਨ ਮਿਲਣ ਤੇ ਤੂੰ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹੇਂਗਾ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਭੁਲਾਵਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਜਲਬੁਦ੍ਬੁਦਵਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਸਾਰਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ । ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨਵਨ੍ਮਿਥ੍ਯਾ ਮੋਹਕਾਰਣਮੇਵ ਚ
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ, ਚਾਹੇ ਜੜ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚੇਤਨ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੁਲਬੁਲੇ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਝੂਠੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹੀ ਭੁਲਾਵੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਮਿਥ੍ਯਾਕृਤ੍ਰਿਮਨਿਰ੍ਮਾਣਹੇਤੁਸ਼੍ਚ ਪਾਞ੍ਚਭੌਤਿਕਃ । ਮਾਯਯਾ ਸਤ੍ਯਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਚ ਪ੍ਰਤੀਤਿਂ ਜਾਯਤੇ ਨਰਃ
ਝੂਠੇ ਤੇ ਬਣਾਵਟੀ ਜਗਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤ ਹਨ। ਮਾਇਆ ਤੇ ਅਸਲ ਸਮਝਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਇਸਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਰੋਭਮੋਹੈਰ੍ਵੇष੍ਟਿਤਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ । ਮਾਯਯਾ ਮੋਹਿਤਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਜ੍ਜ੍ਞਾਨਹੀਨਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਬਲਃ
ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਦ੍ਰਾਤਨ੍ਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਕ੍ਸ਼ਮਾਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਦਯਾਦਿਭਿਃ । ਲਜ੍ਜਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਧृਤਿਃ ਪੁष੍ਟਿਸ੍ਤੁष੍ਟਿਸ਼੍ਚਾऽऽਭਿਸ਼੍ਚ ਵੇष੍ਟਿਤਃ
ਉਹ ਨੀਂਦ, ਆਲਸ, ਭੁੱਖ, ਤਰਸ, ਧੀਰਜ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਦਇਆ, ਲਾਜ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਹੌਸਲਾ, ਪੋਸ਼ਣ, ਤਸੱਲੀ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਨੋਬੁਦ੍ਧਿਚੇਤਨਾਭਿਃ ਪ੍ਰਾਣਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਭਿਃ ਸਹ । ਸਂਸਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਾਯਸੈਃ
ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਚੇਤਨਾ, ਪ੍ਰਾਣ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਪਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਐਸਾ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਕਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ।