ਸ਼ਿਵਪੂਜਾਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਰਕਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਮਤ੍ਪੂਜਿਤਂ ਪ੍ਰਿਯਤਮਂ ਸ਼ਿਵਂ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਯੇ ਨਰਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਪਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਿਰਯੇ ਤਾਵਦ੍ਯਾਵਦ੍ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ਤਮ੍ । ਪੂਜਿਤੇ ਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗੇ ਚ ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕੇਸ਼ਵਾਲੁਕਾ
—ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਜਿੰਨਾ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਵਾਲ ਜਾਂ ਰੇਤ ਹੋਵੇ—
ਸ ਮਹਾਨ੍ਧੋ ਵਾਲੁਕਯਾ ਕੇਸ਼ੇਨ ਯਵਨੋ ਭਵੇਤ੍ । ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰੋ ਦਰਿਦ੍ਰਃ ਕृਪਣੋ ਵ੍ਯਾਧਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕੁਤ੍ਸਿਤੇ ਯਥਾ
—ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਰੇਤ ਜਾਂ ਵਾਲ ਕਰਕੇ ਯਵਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਨਿਕਾ, ਗਰੀਬ, ਦੁਖੀ, ਬਿਮਾਰ ਤੇ ਨਫਰਤਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਮਾਨਹਾਨਿਃ ਸ੍ਯਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਨੀਚਯੋਨਿषੁ । ਸਰ੍ਵੇषੁ ਪ੍ਰਿਯਪਾਤ੍ਰੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਇਜ਼ਤ ਗੁਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨੀਚ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਿਆਰੇ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਵਿੱਚ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸਤਤਂ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਤਤੋऽਧਿਕਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ਰਾਧਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ਭਕ੍ਤਾਸ੍ਤਤੋऽਧਿਕਾਃ
—ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਪਰ ਰਾਧਾ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।
ਤਤੋऽਧਿਕਃ ਸ਼ਂਕਰੋ ਮੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੇ ਸ਼ਂਕਰਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯਃ । ਮਹਾਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵੇਤਿ ਵਾਦਿਰਃ
ਪਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜਾ 'ਮਹਾਦੇਵ, ਮਹਾਦੇਵ, ਮਹਾਦੇਵ' ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ—
ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਯਾਮਿ ਚ ਸਂਤृਪ੍ਤੋ ਨਾਮਸ਼੍ਰਵਣਲੋਭਤਃ । ਮਨੋ ਮੇ ਭਕ੍ਤਮੂਲੇ ਚ ਪ੍ਰਾਣਾ ਰਾਧਾਤ੍ਮਕਾ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਫਿਰ ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਸੁਣਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਜੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਰਾਧਾ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾ ਮੇ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼ਿਵਃ ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਸ਼੍ਚ ਯਃ । ਆਦ੍ਯਾ ਨਾਰਾਯਣੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸृष੍ਟਿਸ੍ਥਿਤ੍ਯਨ੍ਤਕਾਨਿਣੀ
ਮੇਰਾ ਆਪ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਰਾਇਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਸੰਘਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਨੋਮਿ ਚ ਯਥਾ ਸृष੍ਟਿਂ ਯਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਦੇਵਤਾਃ । ਯਯਾ ਜਯਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਚ ਯਯਾ ਸृष੍ਟਿਃਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਯਾ ਵਿਨਾ ਜਗਨ੍ਨਾਸ਼੍ਤਿ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾ ਸ਼ਿਵਾਯ ਸਾ । ਦਯਾ ਨਿਦ੍ਰਾ ਚ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृਪ੍ਤਿਸ੍ਤृष੍ਣ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਧृਤਿਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਸੰਸਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਇਆ, ਨੀਂਦ, ਭੁੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ, ਪਿਆਸ, ਭਰੋਸਾ, ਮਾਫੀ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਤੁष੍ਟਿਃ ਪੁष੍ਟਿਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਲਜ੍ਜਾਧਿਦੇਵਤਾ ਹਿ ਸਾ । ਵੈਸੁਣ੍ਠੇ ਸਾ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਗੋਲੋਕੇ ਰਾਧਿਕਾ ਸਤੀ
ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤੀ, ਪੋਸ਼ਣ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਲੱਜਾ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਵੈਕੁੰਠ ਵਿਚ ਉਹ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ, ਗੋਲੋਕ ਵਿਚ ਉਹ ਰਾਧਿਕਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦੇ ਦਕ੍ਸ਼ਕਨ੍ਯਾ ਸਤੀ ਯ ਸਾ । ਸਾ ਦੁਰ੍ਗਾ ਮੇਨਕਾਕਨ੍ਯਾ ਦੈਤ੍ਯਦੁਰ੍ਗਤਿਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ, ਖੀਰ ਸਾਗਰ ਵਿਚ ਉਹ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਸਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਰਗਾ ਹੈ, ਮੇਨਕਾ ਦੀ ਧੀ, ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਦੁੱਖ ਨਾਸਣੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਗਾ ਸਾ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਗृਹੇ ਗृਹੇ । ਸਾ ਵਾਣੀ ਸਾ ਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਵਿਦ੍ਯਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵਤਾ
ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ, ਸ਼ਕਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ-ਘਰ ਵਿਚ ਉਹ ਦੁਰਗਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਵਿਤਰੀ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਾਲਕਾ ਹੈ।
ਵਹ੍ਨੌ ਸ ਦਾਹਿਕਾਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਭਾਸ੍ਕਰੇ । ਸ਼ੋਭਾਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਜਲੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਤਤਾ
ਅੱਗ ਵਿਚ ਉਹ ਸਾੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਿਚ ਚਮਕ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਿਚ ਸੋਭਾ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਠੰਡਕ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।
ਸਸ੍ਯਪ੍ਰਸੂਤਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਧਾਰਣਾ ਚ ਧਰਾਸੁ ਸਾ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰੇषੁ ਦੇਵਸ਼ਕ੍ਤਿਃਸੁਰੇषੁ ਸਾ
ਉਹ ਫਸਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਟਿਕਾਊ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।
ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਂ ਤਪਸ੍ਯਾ ਕਾ ਗृਹਿਣਾਂ ਗृਹਦੇਵਤਾ । ਮੁਕ੍ਤਿਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਮੁਕ੍ਤਾਨਾਮਾਸ਼ਾ ਸਾਂਸਾਰਿਕਸ੍ਯ ਸਾ
ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿਚ ਉਹ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਗ੍ਰਿਹਸਤਾਂ ਵਿਚ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਾ ਹੈ। ਮੁਕਤਾਂ ਵਿਚ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਫਸਿਆਂ ਲਈ ਆਸ ਹੈ।
ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਭਕ੍ਤਿਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਮਯਿ ਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾ ਸਦਾ । ਨृਪਾਣਾਂ ਰਾਜ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਵਣਿਜਾਂ ਲਭ੍ਯਰੂਪਿਣੀ
ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਭਗਤੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਗਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਉਹ ਰਾਜ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ, ਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਲਾਭ ਦੀ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਪਰਿ ਸਂਸਾਰਸਿਨ੍ਧੂਨਾਂ ਤ੍ਰਯੀਤਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਾਰਿਣੀ । ਸਤ੍ਸੁ ਸਦ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰੂਪਾ ਸਾ ਮੇਧਾਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਨਾਲ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਉਹ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਹੈ, ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਦਾਤृਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਦਾਤृषੁ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਵਿਪ੍ਰਭਕ੍ਤਿਃ ਪਤਿਭਕ੍ਤਿਃ ਸਤੀਸੁ ਚ
ਵੇਦ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਉਹ ਵਿਆਖਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਦਾਤਿਆਂ ਵਿਚ ਦਾਨ ਦੀ ਤਾਕਤ। ਯੋਧਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਭਗਤੀ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਪਤੀ ਲਈ ਭਗਤੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਰੂਪਾ ਚ ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾ ਸ਼ਿਵਾਯ ਸਾ । ਏਵਂ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਇਹੀ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
ਅਥ षਟ੍ਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਨਨ੍ਦ ਉਵਾਚ ਯੇषਾਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਾਪਂ ਯਸ੍ਯ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵ ਵਦ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਰਂ ਮਮ
ਨੰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਸੁਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ । ਦੇਵਤਾਪ੍ਰਤਿਮਾਦਰ੍ਸ਼ੀ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਯੀ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਤੀਰਥਾਂ, ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਸਨਾਨ ਵਰਗਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਤੀਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਤਥਾਃ । ਸਂਨ੍ਯਾਸਿਨਾਂ ਯਤੀਨਾਂ ਚ ਤਥੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਾਮ੍
ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਸੰਨਿਆਸੀ, ਯਤੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵੀ।
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਗਵਾਂ ਚ ਵਹ੍ਨੀਨਾਂ ਗੁਰੂਣਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਸਿਂਹਾਨਾਂ ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਗਾਂਵਾਂ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ; ਹਾਥੀਆਂ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵੀ।
ਸ਼ੁਕਾਨਾਂ ਚ ਪਿਕਾਨਾਂ ਚ ਖਞ੍ਜਨਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਹਂਸਾਨਾਂ ਚ ਮਯੂਰਾਣਾਂ ਚਾषਾਣਾਂ ਸ਼ਙ੍ਖਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਤੋਤੇ, ਕੋਇਲ, ਖੰਜਨ, ਹੰਸ, ਮੋਰ, ਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।
ਵਤ੍ਸਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਧੇਨੂਨਾਸਸ਼੍ਵਤ੍ਥਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਪਤਿਪੁਤ੍ਰਵਤੀਨਾਂ ਚ ਨਰਾਣਾਂ ਤੀਨ੍ਥਯਾਯਿਨਾਮ੍
ਵੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਚਲਾਈਆਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਘੋੜੇ, ਪਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦੀਪਾਨਾਂ ਸੁਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਮਣੀਨਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਣੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਹੀਰਕਾਣਾਂ ਚ ਮਾਣਿਕ੍ਯਾਨਾਂ ਮਹਾਸ਼ਯ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਦੀਵੇ, ਸੋਨਾ, ਮੋਤੀ, ਹੀਰੇ, ਰਤਨ ਅਤੇ ਮਾਣਿਕਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਜੀ।
ਤੁਲਸੀਸ਼ੁਕ੍ਲਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਮ੍ । ਫਲਾਨਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਘृਤਂ ਦਧਿ ਮਧੂਨਿ ਚ
ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਲ, ਚਿੱਟੇ ਅਨਾਜ, ਘੀ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ।
ਪੂਰ੍ਣਕੁਮ੍ਭਂ ਚ ਲਾਜਾਂਸ਼੍ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਦਰ੍ਪਣਂ ਜਲਮ੍ । ਮਾਲਾਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਯਂ ਲਭੇਨ੍ਨਰਃ
ਪੂਰਾ ਜਲ ਦਾ ਘੜਾ, ਭੁੰਨੇ ਚਾਵਲ, ਆਇਨਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਗੋਰੋਚਨਂ ਚ ਕਰ੍ਪੂਰਂ ਰਜਤਂ ਚ ਸਰੋਵਰਮ੍ । ਪੁष੍ਪੋਦ੍ਯਾਨਂ ਪੁष੍ਪਿਤਾਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਯਂ ਲਭੇਨ੍ਨਰਃ
ਗੋਰੋਚਨਾ, ਕਪੂਰ, ਚਾਂਦੀ, ਝੀਲ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਬਾਗ—ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।