ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਕਂ ਕਾਲੇ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਾਧਕਸਤ੍ਤਮਃ
ਜਦੋਂ ਉੱਤਮ ਸਾਧਕ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਪਞ੍ਚਪਿਣ੍ਡਾਨਾਦੌ ਧਰ੍ਮੀ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਧਰਮੀ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਪਿੰਡ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪੁਨਰ੍ਮੁਨੇ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਸੰਕਲਪ ਕਰੇ, ਤੇ ਫਿਰ ਮੁਨੀ, ਦੁਬਾਰਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਗृਹਿਣਾਂ ਚੈਵ ਕृਤਪਾਤਕਨਾਸ਼ਕਃ 1.26.
ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਲਈ ਸੰਕਲਪ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਵੇਦੋਕ੍ਤਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਦੇਹਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕृਤੇ ਨਰਃ
ਇਸ ਵੇਦ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ।
ਮृਤ੍ਤਿਕੇ ਹਰ ਮੇ ਪਾਪਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਮ੍
ਮਿੱਟੀਏ, ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਲੈ ਲੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬੁਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਆਰੁਹ੍ਯ ਮਮ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਂ ਪਾਪਂ ਪ੍ਰਮੋਚਯ
ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਜਲੇ ਨਾਭਿਪ੍ਰਮਾਣੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਤੇ ਨਾਭੀ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ,
ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਾਵਾਹਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਹਸ੍ਤਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪੋਧਨ
ਉਥੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ, ਤਪੋਧਨ, ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਵੇ।
ਗਙ੍ਗੇ ਚ ਯਮੁਨੇ ਚੈਵ ਗੋਦਾਵਰਿ ਸਰਸ੍ਵਤਿ
ਹੇ ਗੰਗਾ, ਹੇ ਯਮੁਨਾ, ਹੇ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਹੇ ਸਰਸਵਤੀ,
ਨਲਿਨੀ ਨਨ੍ਦਿਨੀ ਸੀਤਾ ਮਾਲਿਨੀ ਚ ਮਹਾਪਗਾ
ਹੇ ਨਲਿਨੀ, ਹੇ ਨੰਦਿਨੀ, ਹੇ ਸੀਤਾ, ਹੇ ਮਾਲਿਨੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਦਰਿਆ,
ਪਦ੍ਮਾਵਤੀ ਭੋਗਵਤੀ ਸ੍ਵਰ੍ਣਰੇਖਾ ਚ ਕੌਸ਼ਿਕੀ
ਹੇ ਪਦਮਾਵਤੀ, ਹੇ ਭੋਗਾਵਤੀ, ਹੇ ਸਵਰਨਰੇਖਾ, ਹੇ ਕਉਸ਼ਿਕੀ,
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੀ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਤਥਾ ਲੋਕਪ੍ਰਸਾਧਿਨੀ
ਹੇ ਵਿਦਿਆਧਰੀ, ਹੇ ਸੁਪ੍ਰਸੰਨਾ, ਤੇ ਹੇ ਲੋਕਪ੍ਰਸਾਧਿਨੀ,
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਤੁਲਸੀ ਦੁਰ੍ਗਾ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ 1.26.
ਹੇ ਸਾਵਿਤਰੀ, ਹੇ ਤੁਲਸੀ, ਹੇ ਦੁਰਗਾ, ਹੇ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਹੇ ਸਰਸਵਤੀ,
ਅਹਲ੍ਯਾ ਚਾਦਿਤਿਃ ਸਂਜ੍ਞਾ ਸ੍ਵਧਾ ਸ੍ਵਾਹਾऽਪ੍ਯਰੁਨ੍ਧਤੀ
ਹੇ ਅਹਲਿਆ, ਹੇ ਅਦਿਤੀ, ਹੇ ਸੰਜਨਾ, ਹੇ ਸਵਧਾ, ਹੇ ਸਵਾਹਾ, ਤੇ ਹੇ ਅਰੁੰਧਤੀ,
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪੂਤਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਤਿਲਕ ਬੁਧਃ
ਬਾਰ-ਬਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਬੁਧਿਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਤਿਲਕ ਲਗਾਏ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਂ ਤਪੋ ਹੋਮੋ ਦੇਵਤਾਪਿਤृਕਰ੍ਮ ਚ
ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਹੋਮ, ਤੇ ਦੇਵਤਾ-ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮ—
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤਿਲਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂ ਚ ਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਿਲਕ ਲਾ ਕੇ, ਸੰਧਿਆ ਤੇ ਤਰਪਣ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਪਾਦੌ ਯਤ੍ਨੇਨ ਧृਤ੍ਵਾ ਧੌਤੇ ਚ ਵਾਸਸੀ
ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਧੋ ਕੇ, ਸਾਫ ਕਪੜੇ ਪਾ ਲਏ।
ਵਿਨਾ ਪਾਦਕ੍ਸ਼ਾਲਨਂ ਯਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ਤਿ ਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਜੋ ਇਨਸਾਨ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪੈਰ ਨਾ ਧੋ ਕੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਪਰਿਧਾਯ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗृਹਂ ਚ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਦ੍ਗृਹੀ
ਮੁਲਾਇਮ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਘਰ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਵੇ।
ਜਙ੍ਘੋਰ੍ਧ੍ਵਤਸ਼੍ਚ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪਾਦੌ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਯੇਦ੍ਯਦਾ
ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੈਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਿੰਡੀਆਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਧੋਵੇ,
ਉਪਵਿਸ਼੍ਯਾਸਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਛੁਚਿਰਾਚਮ੍ਯ ਸਾਧਕਃ
ਅਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਾਧਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਚਮਨ ਕਰੇ।
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮੇ ਮਣੌ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਤਿਮਾਯਾਂ ਜਲੇ ਸ੍ਥਲੇ 1.26.
ਚਾਹੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ, ਰਤਨ, ਮੰਤ੍ਰ, ਮੂਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੋਵੇ—
ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸ਼ਸ੍ਤਾ ਪੂਜਾ ਚ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮੇ ਚ ਨਾਰਦ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਹੇ ਨਾਰਦ।
ਸ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞੇषੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਉਹ ਇਨਸਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਚ ਨ੍ਹਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ 'ਚ ਦਿਖਸ਼ਾ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਜਲਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਤ੍ਯਮਸ਼੍ਨਾਤਿ ਯੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੀਂਦਾ ਹੈ,
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਚਕ੍ਰਂ ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ ਨਾਰਦ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚੱਕਰ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਨਾਰਦ,
ਤਤ੍ਰ ਯੋ ਹਿ ਮृਤੋ ਦੇਹੀ ਜ੍ਞਾਨਾਜ੍ਞਾਨੇਨ ਦੈਵਤਃ
ਉਥੇ ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਜਾਣ-ਅੰਜਾਣ, ਉਹ ਦਿਵਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਂ ਵਿਨਾऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕਃ ਸਾਧੁਃ ਪੂਜਯੇਦ੍ਧਰਿਮ੍
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਹੋਰ ਕਿਸ virtuous ਇਨਸਾਨ ਹਰਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਰ ਥਾਂ ਕਰੇਗਾ?