ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਪਿਤਰਂ ਮਾਤਰਂ ਵਿਦ੍ਯਾਮਨ੍ਤ੍ਰਦਂ ਗੁਰੁਮੇਵ ਚ । ਯੋ ਨ ਪੁष੍ਣਾਤਿ ਪੁਰੁषੋ ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਂ ਚ ਸੋऽਸ਼ੁਚਿਃ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਿਉ, ਮਾਂ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਮੰਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਭਰ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਪੂਜ੍ਯਾਨਾਂ ਪਿਤਾ ਵਨ੍ਦ੍ਯੋ ਮਹਾਨ੍ ਗੁਰੁਃ । ਪਿਤੁਃ ਸ਼ਤਗੁਣੈਰ੍ਮਾਤਾ ਗਰ੍ਭਧਾਰਣਪੋषਣਾਤ੍
ਸਭ ਪੂਜਣਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਉ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਂ ਪਿਉ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਤੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਮਾਤਾ ਚ ਪृਥਿਵੀਰੂਪਾ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਹਿਰੈषਿਣੀ । ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਾਤੁਃ ਪਰੋ ਬਨ੍ਧੁਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜਗਤੀਤਲੇ
ਮਾਂ ਧਰਤੀ ਵਰਗੀ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੀਮਤੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰ ਨਹੀਂ।
ਵਿਦ੍ਯਾਮਨ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਦਃ ਕਤ੍ਯਂ ਮਾਤੁਃ ਪਰਤਨੋ ਗੁਰੁਃ । ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਃ ਕੌऽਪਿ ਵਨ੍ਦ੍ਯਃ ਪੂਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵੇਦਤਃ
ਗਿਆਨ ਤੇ ਮੰਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਪੂਜਣਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੋ ਬਲਭਦ੍ਰੋ ਨਨਾਮ ਚ । ਮਾਤਾ ਚਕਾਰਤੌ ਕ੍ਰੋਡੇ ਪਿਤਾ ਚ ਸਾਦਰਂ ਮੁਨੇ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਮਾਂ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆ, ਪਿਉ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਮਿष੍ਟਾਨ੍ਨਂ ਪਰਮਂ ਤੌ ਚ ਭੋਜਯਾਮਾਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ । ਵਸੁਰ੍ਵਸੁਸਮੂਹਂ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਦਦੌ ਮੁਦਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਖਵਾਇਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਦੌਲਤ ਦਿੱਤੀ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਅਥ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਸਾਨਨ੍ਦਂ ਨਨ੍ਦਂ ਤਂ ਪਿਤਰਂ ਬਲਃ । ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਂ ਦਿਵ੍ਯੈਰਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਾਦਿਭਿਃ
ਫਿਰ ਤਹਿਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੰਦ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁੱਖੀ ਸੀ, ਦਿਵਿਆ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ।
ਉਚ੍ਚੈ ਰੁਦਨ੍ਤਂ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਂ ਪੁਤ੍ਰਵਿਚ੍ਚੇਦਕਾਤਰਮ੍ । ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮੈ ਮਣਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਰੋਦਿਆਂ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਛੋੜੇ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕ਼ੀਮਤੀ ਮਣੀ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਨਿਬੋਧ ਨਨ੍ਦ ਸਾਨਨ੍ਦਂ ਤ੍ਯਜ ਸ਼ੋਕਂ ਮੁਦਂ ਲਭ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਗृਹਾਣ ਮਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਯਦ੍ਦਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਪੁਰਾ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਨੰਦ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਤੇ ਆਨੰਦ ਲੈ। ਮੇਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਯਦ੍ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਚ ਸ਼ੋषਾਯ ਗਣੇਸ਼ਾਯੇਸ਼੍ਵਰਾਯ ਚ । ਦਿਨੇਸ਼ਾਯ ਮੁਨੀਸ਼ਾਯ ਯੋਗੀਸ਼ਾਯ ਚ ਪੁष੍ਕਰੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਦੁੱਖ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ, ਗਣੇਸ਼, ਸ਼ਿਵ, ਸੂਰਜ, ਮੁਨੀ, ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,
ਕਃਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕਸ੍ਤਾਤਃ ਕਾ ਮਾਤਾ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਕੁਤਃ। ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰਂ ਪਰਂ ਸ੍ਵਕृਤਕਰ੍ਮਣਾ
ਕੌਣ ਕਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ? ਕੌਣ ਕਿਸਦਾ ਪਿਓ ਹੈ? ਕੌਣ ਕਿਸਦੀ ਮਾਂ ਹੈ ਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ? ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰਾਜ੍ਜਨ੍ਤੁਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ ਸ੍ਥਾਨਭੇਦਤਃ । ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੋऽਪਿ ਜਨ੍ਤੁਸ਼੍ਚ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਨृਪਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਜੋਗੀ, ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਔਰਤ ਦਾ ਜਨਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਜਾਪਤ੍ਨ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਵੈਸ਼੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਯੋਨਿषੁ । ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿषੁ ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ਚ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪਸ਼੍ਵਾਦਿਯੋਨਿषੁ
ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ, ਕੋਈ ਖੱਤਰੀ, ਕੋਈ ਵੈਸ਼, ਕੋਈ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਪਸ਼ੂਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਮੈਵ ਮਾਯਯਾ ਸਰ੍ਵੇ ਸਾਨਨ੍ਦਾ ਵਿषਯੇषੁ ਚ । ਦੇਹਤ੍ਯਾਮੇ ਵਿषਣ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਵਿਚ੍ਛੇਦੇ ਬਾਨ੍ਧਵਸ੍ਯ ਚ
ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਦੇਹ ਛੱਡਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਜਾਭੂਮਿਧਨਾਦੀਨਾਂ ਵਿਚ੍ਛੇਦੋ ਮਰਣਾਧਿਕਃ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਮੂਢਸ਼੍ਚ ਨ ਚ ਵਿਦ੍ਵਾਞ੍ਛੁਚਾ ਯੁਤਃ
ਔਲਾਦ, ਜ਼ਮੀਨ, ਧਨ ਆਦਿਕ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣਾ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੁਖਦਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੂਰਖ ਹਰ ਵੇਲੇ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗਿਆਨੀ ਸਦਾ ਚੈਨ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਦ੍ਭਕ੍ਤੋ ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਦ੍ਯਾਜੀ ਵਿਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਮਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੋਪਾਸਕਸ਼੍ਚੈਵ ਮਤ੍ਸੇਵਾਨਿਰਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਮੇਰਾ ਭਗਤ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਮਦ੍ਭਯਾਦ੍ਵਾਤਿ ਵਾਤੋऽਯਂ ਰਵਿਰ੍ਭਾਤਿ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ । ਭਾਤਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਕਾਲਭੇਦੇ ਚ ਵਰ੍षਤਿ
ਮੇਰੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹਵਾ ਵੱਗਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਹਰ ਵੇਲੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਚੰਨ ਤੇ ਇੰਦਰ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਵਹਤਿ ਮृਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਚਰਤ੍ਯੇਵ ਹਿ ਜਨ੍ਤੁषੁ । ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਕਾਲੇਨ ਪੁष੍ਪਾਪਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ
ਅੱਗ ਸੜਦੀ ਹੈ, ਮੌਤ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਰੁੱਖ ਸਮੇਂ ਤੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰਾਧਾਰਸ਼੍ਚ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਵਾਯ੍ਵਾਧਾਰਸ਼੍ਚ ਕਚ੍ਚਿਪਃ । ਸ਼ੇषਸ਼੍ਚ ਕਚ੍ਛਪਾਧਾਰਃ ਸ਼ੇषਾਧਾਰਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਵਤਃ
ਹਵਾ ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ ਦੇ ਹੈ, ਕੱਛੂਆ ਹਵਾ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਕੱਛੂਏ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਨੇ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤਦਾਧਾਰਾਸ਼੍ਚ ਪਾਤਾਲਾਃ ਸਪ੍ਤ ਏਵ ਹਿ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਤਃ । ਨਿਸ਼੍ਚਲਂ ਚ ਜਲਂ ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਲਸ੍ਥਾ ਚ ਵਸੁਂਧਰਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਸੱਤ ਪਾਤਾਲ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਸ੍ਵਰ੍ਗ ਧਰਾਧਾਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਚਕਂ ਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ਰਯਮ੍ । ਨਿਰਾਧਾਰਸ਼੍ਚ ਵੈਕੁਣ੍ਠੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇਮ੍ਯਃ ਪਰੋ ਵਰਃ
ਸੱਤ ਸਵਰਗ ਧਰਤੀ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹਨ, ਜੋਤਿ ਦਾ ਗੋਲਕ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ। ਵੈਕੁੰਠ ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ ਦੇ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗੋਲੋਕਃ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਕੋ ਟਿਯੋਜਨਾਤ੍ । ਊਰ੍ਧ੍ਵ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰਤ੍ਨਸਾਰਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਗੋਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਜੋਜਨ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜੋ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਦ੍ਵਾਰਃ ਸਪ੍ਤਸਾਰਃ ਪਰਿਖਾਸਪ੍ਤਸਂਯੁਤਃ । ਲਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਾਕਾਰਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਨਦ੍ਯਾ ਵਿਰਜਯਾ ਯੁਤਃ
ਉਸਦੇ ਸੱਤ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ, ਸੱਤ ਮੂਲ ਹਨ, ਸੱਤ ਖੱਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਲੱਖ ਮੋਹਰੀਆਂ ਨਾਲ ਤੇ ਵਿਰਜਾ ਨਦੀ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵੇष੍ਟਿਤੋ ਰਤ੍ਨਸ਼ੈਲੇਨ ਸ਼ਤਸ਼ृਙ੍ਗੇਣ ਚਾਰੁਣਾ । ਯੋਜਨਾਯੁਤਮਾਨਂ ਚ ਯਸ੍ਯੈਕਂ ਸ਼ृਙ੍ਗਮੁਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਪਰਬਤ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਸੋਹਣੇ ਸੌ ਚੋਟੀ ਹਨ। ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋਜਨ ਲੰਮੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ਤਕੋਟਿਯੋਜਨਸ਼੍ਚ ਸ਼ੈਲ ਉਚ੍ਛ੍ਰਿਤ ਏਵ ਚ । ਦੈਰ੍ਧ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਤਗੁਣਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼ਯੋਜਨਮ੍
ਉਹ ਪਰਬਤ ਸੌ ਕਰੋੜ ਜੋਜਨ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਲੰਬਾਈ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਸੌ ਗੁਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਲੱਖ ਜੋਜਨ ਹੈ।
ਯੋਜਨਾਯੁਤਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲਃ । ਅਮੂਲ੍ਯਰਤ੍ਨਨਿਰ੍ਮਾਣੋ ਵਰ੍ਤੁਲਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਬਿਮ੍ਬਵਤੁ
ਉਸ ਵਿਚ ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ, ਅਮੋਲਕ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਨ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਗੋਲ ਹੈ।
ਪਾਰਿਜਾਤਵਨੇਨੈਵ ਪੁष੍ਪਿਤੇਨ ਚ ਵੇਵ੍ਟਿਤਃ । ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਪੁष੍ਪੋਦ੍ਯਾਨਸ਼ਤੇਨ ਚ
ਉਹ ਪੂਰਾ ਪਰਿਜਾਤ ਦੇ ਖਿੜੇ ਬਾਗ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਲਪ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਸੌ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਾਨਾਵਿਧੈਃ ਪੁष੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਪੁष੍ਪਿਤੇਨ ਚ ਚਾਰੁਣਾ । ਤ੍ਰਿਕੋਟਿਰਤ੍ਨਭਵਨੋ ਗੋਪੀਲਕ੍ਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਗੋਪੀਆਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਰਤ੍ਨਪ੍ਰਦੀਪਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਰਤ੍ਨਤਲ੍ਪਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਨਾਨਾਭੋਗਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਸਧੁਵਾਪੀਸ਼ਤੈਰ੍ਵृਤਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਹੀਰੇ-ਜਵਾਹਰਾਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀਵਟੀਆਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਵਾਹਰਾਂ ਦੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਪਲੰਗ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਨੇਕ ਵਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪੀਯੂषਵਾਪੀਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕਾਮਭੋਗਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਗੋਲੋਕਗृਹਸਂਖ੍ਯਾਨਵਰ੍ਣਨੇ ਵਾ ਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਉਥੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਰੀਆਂ ਵਾਪੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਤੇ ਗੋਲੋਕ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਘਰਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।