ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਮਸਂਖ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮੇਵ ਚ । ਸਰ੍ਵਂ ਚਰਾਚਰਾਧਾਰਂ ਯਃ ਸृਜਤ੍ਯੇਵ ਲੀਲਯਾ
ਜੋ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਦੀ ਟਿੱਪ ਤੱਕ, ਅਣਗਿਣਤ ਜਗਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ਸ਼ੇषਧਰ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਦਿਨੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਵਰ੍ਗੋ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਧ੍ਯਾਯਤੇ ਯਮਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍
ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਹੇਸ਼, ਸ਼ੇਸ਼, ਧਰਮ, ਸੂਰਜ, ਗਣਪਤੀ, ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵੇਦਾਃ ਸ੍ਤੁਪਨ੍ਤਿ ਯਂ ਕृष੍ਣਂ ਸ੍ਤੌਤਿ ਭੀਤਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਸ੍ਤੌਤਿ ਯਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਹृष੍ਟਾ ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਮ੍
ਵੇਦਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਸਰਸਵਤੀ ਡਰ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਦਿ-ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਮਯਂ ਨਿਰੀਹਂ ਚ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਚ ਨਿਰਞ੍ਜਨਮ੍ । ਪਰਾਤ੍ਪਰਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਿਰਲੇਪ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਜ੍ਯੋਤਿਃਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਵਿਗ੍ਰਹਮ੍ । ਨਿਤ੍ਯਾਨਨ੍ਦਂ ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚ ਨਿਤ੍ਯਮਕ੍ਸ਼ਰਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਉਹ ਸਦਾ ਚਾਨਣ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਆਨੰਦਮਈ, ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸੋऽਵਤੀਰ੍ਣੋਂ ਹਿ ਭਗਵਾਨ੍ਭਾਰਾਵਤਰਣਾਯ ਚ । ਗੋਪਾਲਬਾਲਵੇषਸ਼੍ਚ ਮਾਯੇਸ਼ੋ ਮਾਯਯਾ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਗੋਪਾਲ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਮਾਇਆ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ ਯਂ ਹਨ੍ਤਿ ਚ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ੋ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਤਸ੍ਯ ਕਃ ਪੁਮਾਨ੍ । ਸ ਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਤਸ੍ਯ ਹਨ੍ਤਾ ਨ ਕੋऽਪਿ ਚ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਚ ਵਿਰਰਾਮ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਭੋਜਯਾਮਾਸ ਤੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਂ ਧਨਂ ਦਦੌ
ਇਹ ਸਭ ਆਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਸਭ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਧਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਭਗਵਾਨਪਿ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਜਗਾਮ ਪਿਤੁਰਨ੍ਤਿਕਮ੍ । ਛਿਤ੍ਤਵਾ ਚ ਲੋਹਨਿਗਡਂ ਤਯੋਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਤੋੜ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਨਨਾਮ ਦਣ੍ਡਵਦ੍ਭਮੌ ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਤਥਾ । ਤੁष੍ਟਾਵ ਭਕ੍ਤ੍ਤਯਾ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਕਂਧਰਃ
ਉਸ ਨੇ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਪਿਤਰਂ ਮਾਤਰਂ ਵਿਦ੍ਯਾਮਨ੍ਤ੍ਰਦਂ ਗੁਰੁਮੇਵ ਚ । ਯੋ ਨ ਪੁष੍ਣਾਤਿ ਪੁਰੁषੋ ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਂ ਚ ਸੋऽਸ਼ੁਚਿਃ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਿਉ, ਮਾਂ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਮੰਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਭਰ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਪੂਜ੍ਯਾਨਾਂ ਪਿਤਾ ਵਨ੍ਦ੍ਯੋ ਮਹਾਨ੍ ਗੁਰੁਃ । ਪਿਤੁਃ ਸ਼ਤਗੁਣੈਰ੍ਮਾਤਾ ਗਰ੍ਭਧਾਰਣਪੋषਣਾਤ੍
ਸਭ ਪੂਜਣਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਉ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਂ ਪਿਉ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਤੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਮਾਤਾ ਚ ਪृਥਿਵੀਰੂਪਾ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਹਿਰੈषਿਣੀ । ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਾਤੁਃ ਪਰੋ ਬਨ੍ਧੁਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜਗਤੀਤਲੇ
ਮਾਂ ਧਰਤੀ ਵਰਗੀ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੀਮਤੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰ ਨਹੀਂ।
ਵਿਦ੍ਯਾਮਨ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਦਃ ਕਤ੍ਯਂ ਮਾਤੁਃ ਪਰਤਨੋ ਗੁਰੁਃ । ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਃ ਕੌऽਪਿ ਵਨ੍ਦ੍ਯਃ ਪੂਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵੇਦਤਃ
ਗਿਆਨ ਤੇ ਮੰਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਪੂਜਣਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੋ ਬਲਭਦ੍ਰੋ ਨਨਾਮ ਚ । ਮਾਤਾ ਚਕਾਰਤੌ ਕ੍ਰੋਡੇ ਪਿਤਾ ਚ ਸਾਦਰਂ ਮੁਨੇ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਮਾਂ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆ, ਪਿਉ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਮਿष੍ਟਾਨ੍ਨਂ ਪਰਮਂ ਤੌ ਚ ਭੋਜਯਾਮਾਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ । ਵਸੁਰ੍ਵਸੁਸਮੂਹਂ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਦਦੌ ਮੁਦਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਖਵਾਇਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਦੌਲਤ ਦਿੱਤੀ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਅਥ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਸਾਨਨ੍ਦਂ ਨਨ੍ਦਂ ਤਂ ਪਿਤਰਂ ਬਲਃ । ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਂ ਦਿਵ੍ਯੈਰਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਾਦਿਭਿਃ
ਫਿਰ ਤਹਿਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੰਦ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁੱਖੀ ਸੀ, ਦਿਵਿਆ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ।
ਉਚ੍ਚੈ ਰੁਦਨ੍ਤਂ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਂ ਪੁਤ੍ਰਵਿਚ੍ਚੇਦਕਾਤਰਮ੍ । ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮੈ ਮਣਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਰੋਦਿਆਂ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਛੋੜੇ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕ਼ੀਮਤੀ ਮਣੀ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਨਿਬੋਧ ਨਨ੍ਦ ਸਾਨਨ੍ਦਂ ਤ੍ਯਜ ਸ਼ੋਕਂ ਮੁਦਂ ਲਭ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਗृਹਾਣ ਮਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਯਦ੍ਦਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਪੁਰਾ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਨੰਦ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਤੇ ਆਨੰਦ ਲੈ। ਮੇਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਯਦ੍ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਚ ਸ਼ੋषਾਯ ਗਣੇਸ਼ਾਯੇਸ਼੍ਵਰਾਯ ਚ । ਦਿਨੇਸ਼ਾਯ ਮੁਨੀਸ਼ਾਯ ਯੋਗੀਸ਼ਾਯ ਚ ਪੁष੍ਕਰੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਦੁੱਖ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ, ਗਣੇਸ਼, ਸ਼ਿਵ, ਸੂਰਜ, ਮੁਨੀ, ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,
ਕਃਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕਸ੍ਤਾਤਃ ਕਾ ਮਾਤਾ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਕੁਤਃ। ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰਂ ਪਰਂ ਸ੍ਵਕृਤਕਰ੍ਮਣਾ
ਕੌਣ ਕਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ? ਕੌਣ ਕਿਸਦਾ ਪਿਓ ਹੈ? ਕੌਣ ਕਿਸਦੀ ਮਾਂ ਹੈ ਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ? ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰਾਜ੍ਜਨ੍ਤੁਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ ਸ੍ਥਾਨਭੇਦਤਃ । ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੋऽਪਿ ਜਨ੍ਤੁਸ਼੍ਚ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਨृਪਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਜੋਗੀ, ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਔਰਤ ਦਾ ਜਨਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਜਾਪਤ੍ਨ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਵੈਸ਼੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਯੋਨਿषੁ । ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿषੁ ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ਚ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪਸ਼੍ਵਾਦਿਯੋਨਿषੁ
ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ, ਕੋਈ ਖੱਤਰੀ, ਕੋਈ ਵੈਸ਼, ਕੋਈ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਪਸ਼ੂਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਮੈਵ ਮਾਯਯਾ ਸਰ੍ਵੇ ਸਾਨਨ੍ਦਾ ਵਿषਯੇषੁ ਚ । ਦੇਹਤ੍ਯਾਮੇ ਵਿषਣ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਵਿਚ੍ਛੇਦੇ ਬਾਨ੍ਧਵਸ੍ਯ ਚ
ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਦੇਹ ਛੱਡਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਜਾਭੂਮਿਧਨਾਦੀਨਾਂ ਵਿਚ੍ਛੇਦੋ ਮਰਣਾਧਿਕਃ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਮੂਢਸ਼੍ਚ ਨ ਚ ਵਿਦ੍ਵਾਞ੍ਛੁਚਾ ਯੁਤਃ
ਔਲਾਦ, ਜ਼ਮੀਨ, ਧਨ ਆਦਿਕ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣਾ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੁਖਦਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੂਰਖ ਹਰ ਵੇਲੇ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗਿਆਨੀ ਸਦਾ ਚੈਨ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਦ੍ਭਕ੍ਤੋ ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਦ੍ਯਾਜੀ ਵਿਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਮਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੋਪਾਸਕਸ਼੍ਚੈਵ ਮਤ੍ਸੇਵਾਨਿਰਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਮੇਰਾ ਭਗਤ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਮਦ੍ਭਯਾਦ੍ਵਾਤਿ ਵਾਤੋऽਯਂ ਰਵਿਰ੍ਭਾਤਿ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ । ਭਾਤਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਕਾਲਭੇਦੇ ਚ ਵਰ੍षਤਿ
ਮੇਰੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹਵਾ ਵੱਗਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਹਰ ਵੇਲੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਚੰਨ ਤੇ ਇੰਦਰ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਵਹਤਿ ਮृਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਚਰਤ੍ਯੇਵ ਹਿ ਜਨ੍ਤੁषੁ । ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਕਾਲੇਨ ਪੁष੍ਪਾਪਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ
ਅੱਗ ਸੜਦੀ ਹੈ, ਮੌਤ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਰੁੱਖ ਸਮੇਂ ਤੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰਾਧਾਰਸ਼੍ਚ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਵਾਯ੍ਵਾਧਾਰਸ਼੍ਚ ਕਚ੍ਚਿਪਃ । ਸ਼ੇषਸ਼੍ਚ ਕਚ੍ਛਪਾਧਾਰਃ ਸ਼ੇषਾਧਾਰਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਵਤਃ
ਹਵਾ ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ ਦੇ ਹੈ, ਕੱਛੂਆ ਹਵਾ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਕੱਛੂਏ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਨੇ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤਦਾਧਾਰਾਸ਼੍ਚ ਪਾਤਾਲਾਃ ਸਪ੍ਤ ਏਵ ਹਿ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਤਃ । ਨਿਸ਼੍ਚਲਂ ਚ ਜਲਂ ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਲਸ੍ਥਾ ਚ ਵਸੁਂਧਰਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਸੱਤ ਪਾਤਾਲ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।