ਵਲ੍ਮੀਕਮੂषਿਕੋਤ੍ਖਾਤਾਂ ਮृਦਮਨ੍ਤਰ੍ਜਲਾਂ ਤਥਾ
ਚੀਟੀ ਦੇ ਟਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਚੂਹੇ ਦੇ ਬਿਲ ਤੋਂ ਖੋਦੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਲਿਆਈ ਮਿੱਟੀ,
ਅਨ੍ਤਃਪ੍ਰਾਣ੍ਯਵਪਰ੍ਣਾਂ ਚ ਹਲੋਤ੍ਖਾਤਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਅੰਦਰੋਂ, ਜਿੰਨਾ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਝਾੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਖੇਤੀ ਵਾਲੇ ਹਲ ਨਾਲ ਖੋਦੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਖਾਸ ਕਰਕੇ।
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਮੂਲਾਨ੍ਨੀਤਾਂ ਚ ਤਥੈਵ ਸ਼ਯਨੋਤ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਅਸ਼ਵੱਥ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਲਿਆਈ ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਜਿਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਲੇਟਿਆ ਜਾਂ ਉਠਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਸ੍ਯਸ੍ਥਲਾਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਾਮੁਦ੍ਯਾਨਾਨਾਂ ਮृਦਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ 1.26.
ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਥਾਂ, ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੌਚਹੀਨੋऽਸ਼ੁਚਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮਨਰ੍ਹਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਦੌ षੋਡਸ਼ਗਣ੍ਡੂषੈਰ੍ਮੁਖਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਧਾਯ ਚ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੋਲ੍ਹਾ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਃ षੋਡਸ਼ਗਣ੍ਡੂषੈਰ੍ਮੁਖਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਫਿਰ, ਸੋਲ੍ਹਾ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੁਬਾਰਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰੂਪਿਤਂ ਸਾਮਵੇਦੇ ਹਰਿਣਾ ਚਾਹ੍ਨਿਕਕ੍ਰਮੇ
ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਮਵੇਦ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਖਦਿਰਂ ਚ ਸ਼ਿਰੀषਂ ਚ ਜਾਤਿਪੁਨ੍ਨਾਗਸ਼ਾਲਕਮ੍
ਖਦੀਰ, ਸ਼ਰੀਸ਼, ਜਾਤੀ, ਪੁੰਨਾਗ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਚੰਗੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਮ੍ਬੂਕਂ ਬਕੁਲਂ ਤੋਕ੍ਮਂ ਪਲਾਸ਼ਂ ਚ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਕਮ੍
ਜੰਬੂ, ਬਕੁਲ, ਟੋਕਮਾ ਅਤੇ ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਕਣ੍ਟਕਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਲਤਾਦਿ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਕੰਟਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ, ਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ।
ਖਰ੍ਜੂਰਂ ਨਾਰਿਕੇਲਂ ਚ ਤਾਲਂ ਚ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਖਜੂਰ, ਨਾਰੀਅਲ ਅਤੇ ਤਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ।
ਸ਼ੌਚਹੀਨੋऽਸ਼ੁਚਿ ਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮਨਰ੍ਹਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਪਾਦਾਵਾਚਮ੍ਯ ਪ੍ਰਾਤਃਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ 1.26.
ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯਂ ਯਃ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੰਧਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯਦਹ੍ਨਾ ਕੁਰੁਤੇ ਕਰ੍ਮ ਨ ਤਸ੍ਯ ਫਲਭਾਗ੍ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਸ ਸ਼ੂਦ੍ਰਵਦ੍ਬਹਿष੍ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਕਰ੍ਮਣਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਦੋਵਾਂ-ਜਨਮਿਆਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ, ਸ਼ੂਦਰ ਵਾਂਗ, ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਮਾਤ੍ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਲਭਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਦੋਵਾਂ-ਜਨਮਿਆ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਆਪ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਕਾਲਸੂਤ੍ਰਂ ਯਥਾ ਹਿ ਵृषਲੀਪਤਿਃ
ਉਹ ਕਾਲਸੂਤਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਪ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਦਾ ਪਤੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮੀਸ਼ਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਚ ਮਾਯਾਂ ਪਦ੍ਮਾਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਈਸ਼, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮਾਇਆ, ਪਦਮਾ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ—
ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਕਂ ਕਾਲੇ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਾਧਕਸਤ੍ਤਮਃ
ਜਦੋਂ ਉੱਤਮ ਸਾਧਕ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਪਞ੍ਚਪਿਣ੍ਡਾਨਾਦੌ ਧਰ੍ਮੀ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਧਰਮੀ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਪਿੰਡ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪੁਨਰ੍ਮੁਨੇ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਸੰਕਲਪ ਕਰੇ, ਤੇ ਫਿਰ ਮੁਨੀ, ਦੁਬਾਰਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਗृਹਿਣਾਂ ਚੈਵ ਕृਤਪਾਤਕਨਾਸ਼ਕਃ 1.26.
ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਲਈ ਸੰਕਲਪ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਵੇਦੋਕ੍ਤਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਦੇਹਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕृਤੇ ਨਰਃ
ਇਸ ਵੇਦ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ।
ਮृਤ੍ਤਿਕੇ ਹਰ ਮੇ ਪਾਪਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਮ੍
ਮਿੱਟੀਏ, ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਲੈ ਲੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬੁਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਆਰੁਹ੍ਯ ਮਮ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਂ ਪਾਪਂ ਪ੍ਰਮੋਚਯ
ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਜਲੇ ਨਾਭਿਪ੍ਰਮਾਣੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਤੇ ਨਾਭੀ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ,
ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਾਵਾਹਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਹਸ੍ਤਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪੋਧਨ
ਉਥੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ, ਤਪੋਧਨ, ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਵੇ।
ਗਙ੍ਗੇ ਚ ਯਮੁਨੇ ਚੈਵ ਗੋਦਾਵਰਿ ਸਰਸ੍ਵਤਿ
ਹੇ ਗੰਗਾ, ਹੇ ਯਮੁਨਾ, ਹੇ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਹੇ ਸਰਸਵਤੀ,