ਸਾਮਵੇਦੇ ਚ ਭਗਵਾਨਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਸਾਮ ਵੇਦ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨੇ ਆਪ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਗੁਰੁਮਿष੍ਟਂ ਸ੍ਵਯਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਵੈ ਸਾਧਕੋ ਮੁਨੇ
ਜਿਸ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਧਕ ਨੇ—
ਜਲਂ ਜਲਸਮੀਪਂ ਚ ਸਰਨ੍ਧਂ ਪ੍ਰਾਣਿਸਨ੍ਨਿਧਿਮ੍
ਪਾਣੀ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ—
ਹਲੋਤ੍ਕਰ੍षਸ੍ਥਲਂ ਚੈਵ ਸਸ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਚ ਗੋष੍ਠਕਮ੍ 1.26.
ਹਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਫਸਲਾਂ ਵਾਲਾ ਖੇਤ ਤੇ ਗੋਸ਼ਾਲਾ।
ਗ੍ਰਾਮਾਦ੍ਯਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਚੈਵ ਨृਣਾਂ ਗृਹਸਮੀਪਕਮ੍
ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਥਾਂ,
ਕ੍ਰੀਡਾਸ੍ਥਲਂ ਮਹਾਰਣ੍ਯਂ ਮਂਚਕਾਧਃਸ੍ਥਲਂ ਤਥਾ
ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ, ਤੇ ਖਟ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ,
ਦੂਰ੍ਵਾਸ੍ਥਾਨਂ ਕੁਸ਼ਸ੍ਥਾਨਂ ਵਲ੍ਮੀਕਸ੍ਥਾਨਮੇਵ ਚ
ਜਿੱਥੇ ਦੂਬ ਘਾਸ, ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਜਾਂ ਚੀਟੀ ਦੇ ਟਿਲ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਤਾਪਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਥਾਂ ਚੁਣੋ।
ਪੁਰੀषਮੂਤ੍ਰੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਚ ਦਿਵਾ ਕੁਰ੍ਯਾਦੁਦਙ੍ਮੁਖਃ
ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਤੇ ਪਖਾਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮੌਨੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਚ ਨਿਸ਼੍ਵਾਸਂ ਯਥਾ ਗਨ੍ਧੋ ਨ ਸਞ੍ਚਰੇਤ੍
ਚੁੱਪ ਰਹੋ ਤੇ ਐਸਾ ਸਾਹ ਲਓ ਕਿ ਵਾਸ ਨਾ ਫੈਲੇ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਲੋष੍ਟਸ਼ੌਚਂ ਚ ਜਲਸ਼ੌਚਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਸਫਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰੋ।
ਏਕਾਂ ਲਿਙ੍ਗੇ ਮृਦਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਾਮਹਸ੍ਤੇ ਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਲਿੰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਲਗਾਓ; ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਲਈ ਚਾਰ ਵਾਰੀ।
ਮੂਤ੍ਰਸ਼ੌਚਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਿਤਂ ਮੈਧੁਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਯਦਿ
ਪੇਸ਼ਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਲਗਾਓ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਭੋਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।
ਏਕਾ ਲਿਙ੍ਗੇ ਗੁਦੇ ਤਿਸ੍ਰਸ੍ਤਥਾ ਵਾਮਕਰੇ ਦਸ਼ 1.26.
ਲਿੰਗ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ, ਗੁਦੇ ਲਈ ਦਸ ਵਾਰੀ ਖੱਬੇ ਹੱਥ 'ਤੇ।
ਪੁਰੀषਸ਼ੌਚਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਗृਹਿਣਾਮਿਦਮੇਵ ਚ
ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਖਾਣੇ ਦੀ ਸਫਾਈ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ।
ਯਤੀਨਾਂ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षੇਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਾਮ੍
ਯਤੀ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਲਈ,
ਨੋ ਯਾਵਦੁਪਨੀਯੇਤ ਦ੍ਵਿਜਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਤਥਾऽਙ੍ਗਨਾ
ਜਦ ਤਕ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਉਪਨਯਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸ਼ੂਦਰ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੀ,
ਸ਼ੌਚਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵਿਸ਼ੋਸ਼੍ਚੈਵ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਗृਹਿਣਾਂ ਸਮਮ੍
ਕਸ਼ਤਰੀ ਤੇ ਵੈਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਘਰੇਲੂ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ।
ਨ੍ਯੂਨਾਧਿਕਂ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ਼ੌਚਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਮਭੀਪ੍ਸਤਾ
ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਫਾਈ ਨਾ ਘੱਟ ਕਰਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਵਧੇਰੇ।
ਸ਼ੌਚਂ ਤਨ੍ਨਿਯਮਂ ਮਤ੍ਤਃ ਸਾਵਧਾਨਂ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਹ ਸਫਾਈ ਦਾ ਨਿਯਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ ਤੇ ਪੂਰਾ ਪਾਲਣ ਕਰੋ।
ਵਲ੍ਮੀਕਮੂषਿਕੋਤ੍ਖਾਤਾਂ ਮृਦਮਨ੍ਤਰ੍ਜਲਾਂ ਤਥਾ
ਚੀਟੀ ਦੇ ਟਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਚੂਹੇ ਦੇ ਬਿਲ ਤੋਂ ਖੋਦੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਲਿਆਈ ਮਿੱਟੀ,
ਅਨ੍ਤਃਪ੍ਰਾਣ੍ਯਵਪਰ੍ਣਾਂ ਚ ਹਲੋਤ੍ਖਾਤਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਅੰਦਰੋਂ, ਜਿੰਨਾ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਝਾੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਖੇਤੀ ਵਾਲੇ ਹਲ ਨਾਲ ਖੋਦੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਖਾਸ ਕਰਕੇ।
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਮੂਲਾਨ੍ਨੀਤਾਂ ਚ ਤਥੈਵ ਸ਼ਯਨੋਤ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਅਸ਼ਵੱਥ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਲਿਆਈ ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਜਿਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਲੇਟਿਆ ਜਾਂ ਉਠਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਸ੍ਯਸ੍ਥਲਾਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਾਮੁਦ੍ਯਾਨਾਨਾਂ ਮृਦਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ 1.26.
ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਥਾਂ, ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੌਚਹੀਨੋऽਸ਼ੁਚਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮਨਰ੍ਹਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਦੌ षੋਡਸ਼ਗਣ੍ਡੂषੈਰ੍ਮੁਖਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਧਾਯ ਚ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੋਲ੍ਹਾ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਃ षੋਡਸ਼ਗਣ੍ਡੂषੈਰ੍ਮੁਖਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਫਿਰ, ਸੋਲ੍ਹਾ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੁਬਾਰਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰੂਪਿਤਂ ਸਾਮਵੇਦੇ ਹਰਿਣਾ ਚਾਹ੍ਨਿਕਕ੍ਰਮੇ
ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਮਵੇਦ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਖਦਿਰਂ ਚ ਸ਼ਿਰੀषਂ ਚ ਜਾਤਿਪੁਨ੍ਨਾਗਸ਼ਾਲਕਮ੍
ਖਦੀਰ, ਸ਼ਰੀਸ਼, ਜਾਤੀ, ਪੁੰਨਾਗ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਚੰਗੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਮ੍ਬੂਕਂ ਬਕੁਲਂ ਤੋਕ੍ਮਂ ਪਲਾਸ਼ਂ ਚ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਕਮ੍
ਜੰਬੂ, ਬਕੁਲ, ਟੋਕਮਾ ਅਤੇ ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।