ਸਂਸਾਰੇ ਚਾਨृਤੇ ਵਤ੍ਸ ਦਂਪਤ੍ਯੋਃ ਪ੍ਰੀਤਿਰੇਵ ਚ । ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਚ ਸਮਤਾ ਪ੍ਰਿਯਸੌਭਾਗ੍ਯਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਏ ਪਿਆਰੇ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ ਬਰਾਬਰੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੁਖ-ਸੌਭਾਗ ਹੈ।
ਦਂਪਤ੍ਯੋਃ ਸਮਤਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ-ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਮਨ੍ਤਿਰੇ । ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਿਫਲਂ ਜੀਵਨਂ ਤਯੋਃ
ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਦੰਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਕਲੇਸ਼ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੁਸ੍ਵਾਮਿਨਾਂ ਵਿਭੇਦਸ਼੍ਚ ਪਰਂ ਦੁਃਖਂ ਚ ਯੋषਿਤਾਮ੍ । ਸ਼ੋਕਸਂਤਾਪਬੀਜਂ ਚ ਜੀਵਿਤਂ ਮਰਣਾਧਿਕਮ੍
ਚੰਗੇ ਪਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੱਖੋੜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਇਹ ਗ਼ਮ ਤੇ ਪੀੜ੍ਹ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ, ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਭਾਰੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਜਾਗਰਣੇ ਚਾਪਿ ਪਤਿਃ ਪ੍ਰਾਣਾਸ਼੍ਚ ਯੋषਿਤਃ । ਪਤਿਰੇਵ ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਿਹ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ
ਸੁੱਤਿਆਂ ਤੇ ਜਾਗਦਿਆਂ ਵੀ ਪਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਹੀ ਗੁਰੂ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਾਤ੍ਤਵਯਿ ਗਤੇ ਨਾਥੇ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਰਾਧਿਕਾ । ਪਪਾਤ ਸਹਸਾ ਭੂਮੌ ਤृਣਾਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਚ ਭੂਤਲੇ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ, ਹੇ ਨਾਥ, ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਧਿਕਾ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਆ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਮੁਖੇऽਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਤਲਂ ਜਲਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਦਾ ਸ਼੍ਵਾਸੋ ਬਭੂਵਾਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚੇਤਨਂ ਬਾਲ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਠੰਢਾ ਤੇ ਵਧੀਆ ਪਾਣੀ ਪਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਬਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਦਤਿ ਹੇ ਨਾਥ ਹੇ ਕृष੍ਣੇਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸਖੀ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਰੋਦਿਤਿ ਸਂਤਪ੍ਤਾ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਆਖਦੀ, 'ਹੇ ਨਾਥ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ', ਕਦੇ ਉਸ ਦੀ ਸਖੀ ਬੋਲਦੀ, ਕਦੇ ਉਹ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਰੋਂਦੀ ਤੇ ਫੇਰ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਮੁੜ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ।
ਰਾਧਿਕਾਯਾਃ ਸ਼ਰੀਰਂ ਚ ਸਂਤਪ੍ਤਂ ਵਿਰਹਾਨਲੈਃ । ਦਗ੍ਧਲੋਹਯष੍ਟਿਸਮਮਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਮਨਲੋਪਮਮ੍
ਰਾਧਿਕਾ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਤਪਦੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਛੜੀ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਅੱਗ ਵਰਗਾ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਜਾਗਨਣੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਦਿਵਸੇ ਚ ਗृਹੇ ਵਨੇ । ਜਲੇ ਸ੍ਥਲੇ ਚਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇऽਭ੍ਯੁਦਯੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਯੋਃ
ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਜਾਂ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਂ ਦਿਨ ਵਿਚ, ਘਰ ਵਿਚ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਲੇ—
ਨਾਸ੍ਤਿ ਭੇਦਸ਼੍ਚ ਰਾਧਾਯਾ ਮृਤਤੁਲ੍ਯਾ ਜਡਾਕृਤਿਃ । ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ੍ਥਾਨਸ੍ਥਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਮਯਂ ਜਗਤ੍
ਰਾਧਾ ਲਈ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੁਰਦਾ ਵਰਗਾ ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਹੋਈ ਪਈ ਹੈ। ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਸਦਾ ਹੀ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਪਙ੍ਕੇ ਪਙ੍ਕਜਾਨਾਂ ਸਜਲਾਨਿ ਦਲਾਨਿ ਚ । ਨਿਪਤ੍ਯ ਤਤ੍ਕृਤੇ ਤਲ੍ਪੇ ਸੁष੍ਵਾਪ ਵਿਰਹਾਤੁਰਾ
ਨਮੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ, ਕਮਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿੱਜੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਹੀ ਪੈ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਰਹੀ।
ਸੇਵਿਤਾ ਸਾ ਪ੍ਰਿਯਾਲੀਭਿਃ ਸਂਤਤਂ ਸ਼੍ਵੇਤਚਾਮਰੈਃ । ਚਨ੍ਦਨਦ੍ਰਵਸਂਸਿਕ੍ਤਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਸ੍ਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਚਿੱਟੇ ਚਾਮਰ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਲਦੇ ਰਹੇ, ਚੰਦਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਨਰਮ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਰਾਧਾਙ੍ਗਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪਙ੍ਕਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਸ਼ੁष੍ਕਤਾਮ੍ । ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨਿ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਾਣਿ ਬਭੂਵੁਰ੍ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਰਾਧਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਛੂਹੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਤੁਰੰਤ ਸੁੱਕ ਗਈ, ਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕਮਲ ਪੱਤੀਆਂ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਬਣ ਗਈਆਂ।
ਚਨ੍ਦਨਂ ਸ਼ੁष੍ਕਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ ਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚਮ੍ਪਕਸਂਨਿਭਃ । ਬਭੁਵ ਕਜ੍ਜਲਾਕਾਰਃ ਕੇਸ਼ਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣਤੋ ਹਰੇ
ਚੰਦਨ ਵੀ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਚੰਪਾ ਫੁੱਲ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਕਾਜਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਿਨ੍ਦੂਰਬਿਨ੍ਦੂ ਰੁਚਿਰਃ ਸ਼੍ਯਾਮਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਵੇषੋ ਵਿਲਾਸੋ ਲੀਲਾ ਚ ਕ੍ਰੀਡਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਬਭੂਵ ਹ
ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਧੂਰ ਦੀ ਬਿੰਦੀ ਵੀ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਹੋ ਗਈ; ਉਸ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਿਣੇ, ਚਲਾਕੀਆਂ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਸਭ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਰਤ੍ਨਮਾਲਾ ਤੁ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਾਨ੍ਤਿਕਂ ਤਦਾ । ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਧਾਹਿਤਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਰਤਨਮਾਲਾ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਧਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਰਤ੍ਨਮਾਲੋਵਾਚ ਹੇ ਕृष੍ਣ ਕਮਲਾਕਾਨ੍ਤ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਯੋਗੇਨ ਮਤ੍ਸਖੀ । ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸਾ ਯਦਿ ਨਾऽऽਯਾਸ੍ਯਸਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਰਤਨਮਾਲਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਤੀ, ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਸਖੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦੇਵੇਗੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।'
ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਮਨਸਾ ਕृष੍ਣ ਯਤ੍ਤਤ੍ਸਮृਚਿਤਂ ਕੁਰੁ । ਨ ਭਵੇਤ੍ਕਾਮਿਨੀਹਤ੍ਯਾ ਯੇਨ ਨੀਤਿਵਿਸ਼ਾਰਦ
'ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੇਮਣੀ ਦਾ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ।'
ਰਤ੍ਨਮਾਲਾਵਾਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯੋਵਾਚ ਮਾਧਵਃ । ਹਿਤਂ ਸਤ੍ਯਂ ਨੀਤਿਸਾਰਂ ਪਰਿਣਮਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਰਤਨਮਾਲਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਧਵ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਜੋ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਚੰਗਾ, ਸੱਚਾ, ਨਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।'
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਈਸ਼ੋ ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਹਂ ਨਿषੇਕਂ ਖਣ੍ਡਿਤੁਂ ਪ੍ਰਿਯੇ । ਤਥਾऽਪਿ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮੋ ਰਤ੍ਨੇ ਨਿਯਤੇਰ੍ਨਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ ਤੇ ਇਹ ਵਿਛੋੜਾ ਤੋੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਹੇ ਰਤਨ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਅੱਗੇ ਮੈਂ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।'
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇषੁ ਚ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਮਰ੍ਯਾਦਾ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਮਯਾ । ਤਯਾ ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਮੁਨਯਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾ ਨਰਾਃ
ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹੀ ਹੱਦਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਦਾਮਸ਼ਾਪਾਦ੍ਵਿਚ੍ਛੇਦਃ ਸ਼ਤਵਰ੍षਮਨੀਪ੍ਸਿਤਃ । ਭਵਿष੍ਯਤ੍ਯੇਵ ਦਂਪਤ੍ਯੋਰਾਵਯੋਰੇਵ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਸੁਦਾਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਸਾਡਾ ਚਾਹਿਆ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ।
ਭੇਦੋ ਜਾਗਰਣੇऽਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਸਹ ਸੁਮਧ੍ਯਮੇ । ਸਂਸ਼੍ਲੇषਃ ਸਂਤਤਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਮਦ੍ਵਰੇਣ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦੇ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਛੋੜਾ ਰਹੇਗਾ, ਹੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਪਰ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਮਿਲਾਪ ਰਹੇਗਾ।
ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕੀ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾ ਸ਼ੋਕਚ੍ਛੇਦੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਰਾਧਾਂ ਬੋਧਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਨਨ੍ਦਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਜਗਾ ਦੇ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਨੰਦ ਦੇ ਘਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਤਾਂ ਨਾਥੋ ਯਯੌ ਨਨ੍ਦਾਲਯਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਰਾਧਿਕਾਂ ਬੋਧਯਾਮਾਸੁਰਾਲਿਸਂਘਾਸ਼੍ਚ ਨਾਰਦ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੰਦ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ; ਤੇ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਸਖੀਆਂ ਨੇ ਰਾਧਿਕਾ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ।
ਗਤ੍ਵਾ ਗृਹਂ ਚ ਪਿਤਰਂ ਨਨਾਮ ਮਾਤਰਂ ਤਥਾ । ਚਕਾਰ ਮਾਤਾ ਕ੍ਰੋਡੇ ਚ ਨਵਨੀਤਂ ਚ ਨੂਤਨਮ੍
ਘਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਿਆ; ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿਚ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਨਵਾ ਮੱਖਣ ਦਿੱਤਾ।
ਮਾਤृਦਤ੍ਤਂ ਚ ਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਚਖਾਦ ਸ਼ੀਤਲਂ ਜਲਮ੍ । ਉਵਾਸ ਤਤ੍ਰ ਜਗਤਾਂ ਨਾਥੋ ਮਾਤृਸਮੀਪਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਪਾਨ ਖਾਧਾ ਤੇ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ। ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।
ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਗੋਪਸਮੂਹੈਸ਼੍ਚ ਸੇਵਿਤਃ ਸ਼੍ਵੇਤਚਾਮਰੈਃ । ਮਾਲ੍ਯਚਨ੍ਦਨਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਤੇ ਚ ਤਸ੍ਮੈ ਦਦੁਰ੍ਮੁਦਾ
ਸਾਰੇ ਗੋਆਲੇ ਆਪਣੇ ਚਿੱਟੇ ਚਮਰਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਪਾਨ ਭੀ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਅਥਾਕ੍ਰੂਰਃ ਸ੍ਵਸ਼ਰਣਂ ਗਤ੍ਵਾ ਕਂਸੇਨ ਪ੍ਰੇषਿਤਃ । ਚਕਾਰ ਸ਼ਯਨਂ ਤਲ੍ਪੇ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੀष੍ਟਾਨ੍ਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ ਸਤੱਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਇਆ। ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਫਿਰ ਅਕੂਰ ਨੇ, ਜੋ ਕਂਸ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਵਧੀਆ ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਲੇਟ ਗਿਆ।
ਸਕਰ੍ਪੂਰਂ ਚ ਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਚਖਾਦ ਵਾਸਿਤਂ ਜਲਮ੍ । ਜਗਾਮ ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਸੁਖਤਃ ਸੁਖਸਂਭੋਗਮਾਤ੍ਰਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਪੂਰ ਵਾਲਾ ਪਾਨ ਚਬਾਇਆ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੁੱਤ ਗਿਆ, ਸਿਰਫ਼ ਸੁਖੀ ਨੀਂਦ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਕੇ।