ਯਥਾ ਨੀਤਃ ਸਾਪਰਾਧੋ ਦਣ੍ਡਥੋ ਰਾਜਭਟਾਦਿਭਿਃ । ਚਕਾਰ ਰਾਧਾਂ ਕ੍ਰੋਡੇ ਚ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਜ਼ਾ ਲਈ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਲਿਆ।
ਚੇਤਨਾਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਬੋਧਨੈਃ । ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚੇਤਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਾਣਵਲ੍ਲਾਭਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਲਿਆਇਆ। ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੂਝ ਆ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਬਭੂਵ ਸੁਸ੍ਥਿਰਾ ਦੇਵੀ ਤਤ੍ਯਾਜ ਵਿਰਹਜ੍ਵਰਮ੍ । ਚਕਾਰ ਕਾਨ੍ਤਂ ਸਾ ਕਾਨ੍ਤਾ ਗਾਤ੍ਰਾਲਿਙ੍ਗਨਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਦੇਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਪਿਆਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਂ ਚਕਾਰ ਮਧੁਸੂਦਨਃ । ਉਵਾਸ ਰਤ੍ਨਤਲ੍ਪੇ ਚ ਰਾਧਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਖੇਡ ਕੀਤੇ ਤੇ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਜੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ।
ਰਾਧਾਸਖੀ ਰਤ੍ਨਮਾਲਾ ਵਿਦਗ੍ਧਾ ਸਰ੍ਵਪੂਜਿਤਾ । ਉਵਾਚ ਕृष੍ਣਂ ਮਧੁਰਂ ਨੀਤਿਸਾਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਰਾਧਾ ਦੀ ਸਖੀ ਰਤਨਮਾਲਾ, ਜੋ ਚਤੁਰ ਤੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੰਗੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ।
ਰਤ੍ਨਮਾਰੋਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਕृष੍ਣ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਰਿਣਾਮਸੁਖਾਵਹਮ੍ । ਹਿਤਂ ਤਥ੍ਯਂ ਨੀਤਿਸਾਰਂ ਦਂਪਤ੍ਯੋਃ ਪ੍ਰੀਤਿਕਾਰਣਮ੍
ਰਤਨਮਾਲਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਉਹ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗੀ ਜੋ ਅਖੀਰ ਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਭਲੇ, ਸੱਚੀ ਤੇ ਦੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸਂਮਤਂ ਕਾਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਨੀਤੌ ਵੇਦਪੁਰਾਣਯੋਃ । ਲੌਕਿਕਵ੍ਯਵਰਾਰੇषੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਂ ਸੁਯਸ਼ਸ੍ਕਰਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਚੰਗੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਰੀਤ, ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਚੰਗਾ ਨਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਾਰੀਣਾਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯਾ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਿਯੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਚ ਵਨ੍ਧੁषੁ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਾਦੇਵ ਪ੍ਰਿਯਃ ਪਤਿਃ
ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਂ ਪਿਆਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਭਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਪੁੱਤਰ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਤੀ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਤਪੁਤ੍ਰਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯਃ ਸ੍ਵਾਮੀ ਸਾਧ੍ਵੀਨਾਂ ਸਾਧੁਸਂਮਤਃ । ਰਸਿਕਾਨਾਂ ਵਿਦਗ੍ਧਾਨਾਂ ਨ ਹਿ ਭਰ੍ਤੁਃ ਪਰਃ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਚੰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਚੰਗਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ। ਸਮਝਦਾਰਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਯਦਿ ਭਰ੍ਤਾ ਵਿਦਗ੍ਧਸ਼੍ਚ ਵਿਦਗ੍ਧਾਨਾਂ ਸੁਖਾਵਹਃ । ਅਨ੍ਯਥਾ ਵਿषਤੁਲ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਿषਮਸ਼੍ਚੇਤ੍ਖਲਃ ਖਲੁ
ਜੇ ਪਤੀ ਚਤੁਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚਤੁਰ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜੇ ਮਾੜਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਖਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰੇ ਚਾਨृਤੇ ਵਤ੍ਸ ਦਂਪਤ੍ਯੋਃ ਪ੍ਰੀਤਿਰੇਵ ਚ । ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਚ ਸਮਤਾ ਪ੍ਰਿਯਸੌਭਾਗ੍ਯਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਏ ਪਿਆਰੇ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ ਬਰਾਬਰੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੁਖ-ਸੌਭਾਗ ਹੈ।
ਦਂਪਤ੍ਯੋਃ ਸਮਤਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ-ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਮਨ੍ਤਿਰੇ । ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਿਫਲਂ ਜੀਵਨਂ ਤਯੋਃ
ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਦੰਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਕਲੇਸ਼ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੁਸ੍ਵਾਮਿਨਾਂ ਵਿਭੇਦਸ਼੍ਚ ਪਰਂ ਦੁਃਖਂ ਚ ਯੋषਿਤਾਮ੍ । ਸ਼ੋਕਸਂਤਾਪਬੀਜਂ ਚ ਜੀਵਿਤਂ ਮਰਣਾਧਿਕਮ੍
ਚੰਗੇ ਪਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੱਖੋੜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਇਹ ਗ਼ਮ ਤੇ ਪੀੜ੍ਹ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ, ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਭਾਰੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਜਾਗਰਣੇ ਚਾਪਿ ਪਤਿਃ ਪ੍ਰਾਣਾਸ਼੍ਚ ਯੋषਿਤਃ । ਪਤਿਰੇਵ ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਿਹ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ
ਸੁੱਤਿਆਂ ਤੇ ਜਾਗਦਿਆਂ ਵੀ ਪਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਹੀ ਗੁਰੂ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਾਤ੍ਤਵਯਿ ਗਤੇ ਨਾਥੇ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਰਾਧਿਕਾ । ਪਪਾਤ ਸਹਸਾ ਭੂਮੌ ਤृਣਾਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਚ ਭੂਤਲੇ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ, ਹੇ ਨਾਥ, ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਧਿਕਾ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਆ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਮੁਖੇऽਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਤਲਂ ਜਲਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਦਾ ਸ਼੍ਵਾਸੋ ਬਭੂਵਾਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚੇਤਨਂ ਬਾਲ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਠੰਢਾ ਤੇ ਵਧੀਆ ਪਾਣੀ ਪਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਬਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਦਤਿ ਹੇ ਨਾਥ ਹੇ ਕृष੍ਣੇਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸਖੀ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਰੋਦਿਤਿ ਸਂਤਪ੍ਤਾ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਆਖਦੀ, 'ਹੇ ਨਾਥ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ', ਕਦੇ ਉਸ ਦੀ ਸਖੀ ਬੋਲਦੀ, ਕਦੇ ਉਹ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਰੋਂਦੀ ਤੇ ਫੇਰ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਮੁੜ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ।
ਰਾਧਿਕਾਯਾਃ ਸ਼ਰੀਰਂ ਚ ਸਂਤਪ੍ਤਂ ਵਿਰਹਾਨਲੈਃ । ਦਗ੍ਧਲੋਹਯष੍ਟਿਸਮਮਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਮਨਲੋਪਮਮ੍
ਰਾਧਿਕਾ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਤਪਦੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਛੜੀ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਅੱਗ ਵਰਗਾ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਜਾਗਨਣੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਦਿਵਸੇ ਚ ਗृਹੇ ਵਨੇ । ਜਲੇ ਸ੍ਥਲੇ ਚਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇऽਭ੍ਯੁਦਯੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਯੋਃ
ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਜਾਂ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਂ ਦਿਨ ਵਿਚ, ਘਰ ਵਿਚ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਲੇ—
ਨਾਸ੍ਤਿ ਭੇਦਸ਼੍ਚ ਰਾਧਾਯਾ ਮृਤਤੁਲ੍ਯਾ ਜਡਾਕृਤਿਃ । ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ੍ਥਾਨਸ੍ਥਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਮਯਂ ਜਗਤ੍
ਰਾਧਾ ਲਈ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੁਰਦਾ ਵਰਗਾ ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਹੋਈ ਪਈ ਹੈ। ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਸਦਾ ਹੀ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਪਙ੍ਕੇ ਪਙ੍ਕਜਾਨਾਂ ਸਜਲਾਨਿ ਦਲਾਨਿ ਚ । ਨਿਪਤ੍ਯ ਤਤ੍ਕृਤੇ ਤਲ੍ਪੇ ਸੁष੍ਵਾਪ ਵਿਰਹਾਤੁਰਾ
ਨਮੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ, ਕਮਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿੱਜੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਹੀ ਪੈ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਰਹੀ।
ਸੇਵਿਤਾ ਸਾ ਪ੍ਰਿਯਾਲੀਭਿਃ ਸਂਤਤਂ ਸ਼੍ਵੇਤਚਾਮਰੈਃ । ਚਨ੍ਦਨਦ੍ਰਵਸਂਸਿਕ੍ਤਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਸ੍ਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਚਿੱਟੇ ਚਾਮਰ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਲਦੇ ਰਹੇ, ਚੰਦਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਨਰਮ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਰਾਧਾਙ੍ਗਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪਙ੍ਕਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਸ਼ੁष੍ਕਤਾਮ੍ । ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨਿ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਾਣਿ ਬਭੂਵੁਰ੍ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਰਾਧਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਛੂਹੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਤੁਰੰਤ ਸੁੱਕ ਗਈ, ਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕਮਲ ਪੱਤੀਆਂ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਬਣ ਗਈਆਂ।
ਚਨ੍ਦਨਂ ਸ਼ੁष੍ਕਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ ਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚਮ੍ਪਕਸਂਨਿਭਃ । ਬਭੁਵ ਕਜ੍ਜਲਾਕਾਰਃ ਕੇਸ਼ਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣਤੋ ਹਰੇ
ਚੰਦਨ ਵੀ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਚੰਪਾ ਫੁੱਲ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਕਾਜਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਿਨ੍ਦੂਰਬਿਨ੍ਦੂ ਰੁਚਿਰਃ ਸ਼੍ਯਾਮਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਵੇषੋ ਵਿਲਾਸੋ ਲੀਲਾ ਚ ਕ੍ਰੀਡਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਬਭੂਵ ਹ
ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਧੂਰ ਦੀ ਬਿੰਦੀ ਵੀ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਹੋ ਗਈ; ਉਸ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਿਣੇ, ਚਲਾਕੀਆਂ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਸਭ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਰਤ੍ਨਮਾਲਾ ਤੁ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਾਨ੍ਤਿਕਂ ਤਦਾ । ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਧਾਹਿਤਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਰਤਨਮਾਲਾ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਧਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਰਤ੍ਨਮਾਲੋਵਾਚ ਹੇ ਕृष੍ਣ ਕਮਲਾਕਾਨ੍ਤ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਯੋਗੇਨ ਮਤ੍ਸਖੀ । ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸਾ ਯਦਿ ਨਾऽऽਯਾਸ੍ਯਸਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਰਤਨਮਾਲਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਤੀ, ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਸਖੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦੇਵੇਗੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।'
ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਮਨਸਾ ਕृष੍ਣ ਯਤ੍ਤਤ੍ਸਮृਚਿਤਂ ਕੁਰੁ । ਨ ਭਵੇਤ੍ਕਾਮਿਨੀਹਤ੍ਯਾ ਯੇਨ ਨੀਤਿਵਿਸ਼ਾਰਦ
'ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੇਮਣੀ ਦਾ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ।'
ਰਤ੍ਨਮਾਲਾਵਾਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯੋਵਾਚ ਮਾਧਵਃ । ਹਿਤਂ ਸਤ੍ਯਂ ਨੀਤਿਸਾਰਂ ਪਰਿਣਮਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਰਤਨਮਾਲਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਧਵ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਜੋ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਚੰਗਾ, ਸੱਚਾ, ਨਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।'
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਈਸ਼ੋ ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਹਂ ਨਿषੇਕਂ ਖਣ੍ਡਿਤੁਂ ਪ੍ਰਿਯੇ । ਤਥਾऽਪਿ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮੋ ਰਤ੍ਨੇ ਨਿਯਤੇਰ੍ਨਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ ਤੇ ਇਹ ਵਿਛੋੜਾ ਤੋੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਹੇ ਰਤਨ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਅੱਗੇ ਮੈਂ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।'