ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕੋ ਮਹਾਯੋਗੋ ਨ ਜ੍ਞਾਤੋ ਯੋਗਿਨਾਮਵਿ । ਸ ਚ ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਵੱਡਾ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਤਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਇਹ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਹਰੀ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂਚਿਦਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਂ ਚੈਵ ਗੋਨੋਕੇ ਰਾਧਿਕੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਸੁਪ੍ਰੀਤਃ ਕਥਾਯਾਮਾਸ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰਿਂ ਯਥਾ ਮੁਨੇ
ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਭਾਗ ਕਹਾਣੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਸਹਸ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਨਿਪਾਤਾਨ੍ਤਂ ਤਪਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ, ਹਜ਼ਾਰ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਤਪ ਕਰਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਪਸੀ ਸੀ।
ਪੁष੍ਕਰੇ ਦੁष੍ਕਰਂ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਦ੍ਮੇ ਪਾਦ੍ਮਂ ਚ ਪਦ੍ਮਜਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਸਾਦਰਂ ਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਕਿਂਚਿਦੇਵਤਮ੍
ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੇ ਪਦਮ ਵਿੱਚ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਸ਼ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਪਾਤਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਕਠੋਰੇਣ ਕृਸ਼ੋਦਰਮ੍ । ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਮਸ੍ਥਿਸਾਰਂ ਚ ਕृਪਯਾ ਚ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ
ਸੌ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਦਿਲੋਂ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਸਿਂਹਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪੁਰਾ ਧਰ੍ਮਂ ਮਤ੍ਤਾਤਂ ਧਰ੍ਮਿਣਾਂ ਵਰਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰਾਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਕृਸ਼ੋਦਰਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਸਿੰਘ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਧਰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਪਪਾਠਾऽऽਯਾਤ੍ਮਿਕਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕृਪਯਾ ਚ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ । ਕਿਚਿਚ੍ਛਤੇਨ੍ਦ੍ਰਾਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਮਾਂ ਤਪਨ੍ਤਮੁਵਾਚ ਸਃ
ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਕੁਝ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਤੇ ਜਦ ਮੈਂ ਸੌ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਕਿਂਚਿਤ੍ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਂ ਚ ਤਪਨ੍ਤਂ ਸੁਚਿਰਂ ਪਰਮ੍ । ਸੁਤਪਨ੍ਤਮਨਨ੍ਤਂ ਚ ਕਿਂਚਿਚ੍ਚੋਵਾਚ ਨਾਰਦ
ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਤਪ ਕਰਦੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੂੰ, ਤੇ ਬੇਅੰਤ ਤਪ ਕਰਦੇ ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਵੀ, ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ, ਹੇ ਨਾਰਦ।
ਚਿਰਂ ਤਪਨ੍ਤਂ ਕਪਿਲਂ ਹਿਮਸ਼ੈਲੇ ਤਪਸ੍ਵਿਨਮ੍ । ਪੁष੍ਕਰੇ ਭਾਸ੍ਕਰੇ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤਪਨ੍ਤਂ ਦੁष੍ਕਰਂ ਤਪਃ
ਉਸਨੇ ਬਰਫੀਲੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਲੰਮਾ ਤਪ ਕਰਦੇ ਕਪਿਲ ਨੂੰ, ਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਦੇ ਭਾਸਕਰ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਉਵਾਚ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਂ ਭृਗੁਮ੍ । ਏਵਂ ਨਿਗੂਢਂ ਭਕ੍ਤਂ ਚ ਕृਪ੍ਯਾ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਤੇ ਭਰਗੁ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਲੁਕਵੇਂ ਭਗਤ ਨੂੰ ਵੀ ਬੋਲਿਆ।
ਕ੍ਰੀਡਾਕਨੋਵਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਯਦੁਵਾਚ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ । ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਾਂ ਰਾਧਿਕਾਂ ਤਚ੍ਚ ਕਥਾਯਾਮਿ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਯਦੁ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਾਧਿਕਾ ਦੀ ਦੁਖੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਵਿਰਸਂ ਰਸਿਕਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਸਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ । ਉਵਾਚਾऽऽਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਯੋਗਿਨੀਂ ਯੋਗਿਨਾਂ ਗੁਰੁਃ
ਜਦ ਉਸ ਰਸ ਦੀ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਉਸ ਯੋਗਿਨੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਜਾਤਿਸ੍ਮਰੇ ਸ੍ਮਰਾऽऽਤ੍ਮਾਨਂ ਕਥਂ ਵਿਸ੍ਮਰਸਿ ਪ੍ਰਿਯੇ । ਸਰ੍ਵਂ ਗੋਲੋਕਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਸੁਦਾਮ੍ਨਃ ਸ਼ਾਪਮੇਵ ਚ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲ ਗਈ? ਤੈਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਸੁਦਾਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਪਾਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਦਿਨਂ ਦੀਨੇ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਚ੍ਛੇਦੋ ਮਯਾ ਸਹ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਹਾਭਾਗੇ ਮੇਲਨਂ ਪੁਨਰਾਵਯੋਃ
ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ, ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਸਾਡਾ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਮਿਲਾਂਗੇ।
ਪੁਨਰੇਵ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਗੋਲੋਕਂ ਤਂ ਨਿਜਾਲਯਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾ ਗੋਪਾਙ੍ਗਨਾਭਿਸ਼੍ਚ ਗੋਪੈਰ੍ਗੋਲੋਕਵਾਸਿਭਿਃ
ਮੈਂ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਗੋਲੋਕ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਉੱਥੇ ਗੋਲੋਕ ਵਾਸੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਤੇ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਅਧੁਨਾऽऽਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤਵਾਂ ਵਦਾਮਿ ਨਿਸ਼ਾਮਯ । ਸ਼ੋਕਧ੍ਨਂ ਹਰ੍षਦਂ ਸਾਰਂ ਸੁਖਦਂ ਮਾਨਸਸ੍ਯ ਚ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਤਮਕ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਇਹ ਮਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਤੇ ਸੁਖ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਹਂ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਚ ਨਿਰ੍ਲਿਪ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ । ਵਿਦ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਦृष੍ਟ ਏਵ ਚ
ਮੈਂ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਹਾਂ। ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਵਾਯੁਸ਼੍ਚਰਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਯਥੈਵ ਸਰ੍ਵਵਸ੍ਤੁषੁ । ਨ ਚ ਲਿਪ੍ਤਸ੍ਤਥੈਵਾਹਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਚ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਹਰ ਥਾਂ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਕ ਹਾਂ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਹਾਂ।
ਜੀਵੋ ਮਤ੍ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਜੀਵਿषੁ । ਭੋਕ੍ਤਾ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਾਨਾਂ ਚ ਕਰ੍ਤਾ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਸਦਾ
ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਜੋ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਫਲ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਚਲਘਟੇष੍ਵੇਵ ਮਣ੍ਡਲਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮੁਰ੍ਯਯੋਃ । ਭਗ੍ਨੇषੁ ਤੇषੁ ਸਂਸ਼੍ਲਿष੍ਟਸ੍ਤਯੋਰੇਵ ਤਥਾ ਮਯਿ
ਜਿਵੇਂ ਹਿਲਦੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਨ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਦ ਘੜੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਪਰਛਾਈ ਚੰਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਵੀ ਹਾਲ ਹੈ।
ਜੀਵਃ ਸ਼੍ਲਿष੍ਟਸ੍ਤਥਾ ਕਾਲੇ ਮृਤੇषੁ ਜੀਵਿषੁ ਪ੍ਰਿਯੇ । ਆਵਾਂ ਚ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨੌ ਚ ਸਤਤਂ ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੁषੁ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਤਮਾ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਿਏ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ।
ਆਧਾਰਸ਼੍ਚਾਹਮਾਧੇਯਂ ਕਾਰ੍ਯ ਚ ਕਾਰਣਂ ਵਿਨਾ । ਅਯੇ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਨਸ਼੍ਵਰਾਣਿ ਚ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਮੈਂ ਆਸਰਾ ਵੀ ਹਾਂ, ਆਸਰੇ ਵਾਲਾ ਵੀ, ਕਾਰਨ ਵੀ ਹਾਂ ਤੇ ਨਤੀਜਾ ਵੀ, ਸੋਹਣੀਏ। ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਸਵੰਤ ਹਨ।
ਆਵਿਰ੍ਭਾਵਾਧਿਕਾਃ ਕੁਤ੍ਰ ਕੁਤ੍ਰਚਿਨ੍ਨ੍ਯੂਨਮੇਵ ਚ । ਮਮਾਂਸ਼ਾਃ ਕੇऽਪਿ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਕੇਚਿਦ੍ਦੇਵਾਃਕਲਾਸ੍ਤਥਾ
ਮੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਕਦੇ ਵਧੇਰੇ, ਕਦੇ ਘੱਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਮੇਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਤ੍ਕਲਾਃ ਕਲਾਂਸ਼ਾਂਸ਼ਾਸ੍ਤਦਂਸ਼ਾਂਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਕੇਚਨ । ਮਦਂਸ਼ਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਸਾਚ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਚ ਪਞ੍ਚਧਾ
ਕੁਝ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਉਹਨਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਸੁੱਖਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਚ ਕਮਲਾ ਦੁਰ੍ਗਾ ਤ੍ਵਂ ਚਾਪਿ ਵੇਦਸੂਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕਾ ਯਾਵਨ੍ਤੋ ਮੂਰ੍ਤਿਧਾਰਿਣਃ
ਸਰਸਵਤੀ, ਕਮਲਾ, ਦੁਰਗਾ ਤੇ ਤੂੰ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਂ—ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਦੇਵਤੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹਨ।
ਅਹਮਾਤ੍ਮਾ ਨਿਤ੍ਯਦੇਹੀ ਭਕ੍ਤਧ੍ਯਾਨਾਨੁਰੋਧਤਃ । ਯੇ ਯੇ ਪ੍ਰਕृਤਿਕਾ ਰਾਧੇ ਤੇ ਨष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੇ ਲਯੇ
ਮੈਂ ਆਪ ਆਤਮਾ ਹਾਂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰੀ ਹਾਂ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਰਾਧੇ, ਜਿਹੜੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਲੈਣ ਤੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਹਮੇਵਾऽऽਸਮੇਵਾਗ੍ਰੇ ਪਸ਼੍ਚਾਦਪ੍ਯਹਮੇਵ ਚ । ਯਥਾऽਹਂ ਚ ਤਥਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਯਥਾ ਧਾਵਲ੍ਯਦੁਗ੍ਧਯੋਃ
ਮੈਂ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਤੇ ਮੈਂ ਹੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾ ਪਣ।
ਭੇਦਃ ਕਦਾऽਪਿ ਨ ਭਵੇਨ੍ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਚ ਤਥਾऽऽਵਯੋਃ । ਅਹਂ ਮਹਾਨ੍ਵਿਰਾਟ੍ ਸੁषਟੌ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਯਸ੍ਯ ਲੋਮਸੁ
ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਪਨ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਰੂਪ ਹਾਂ, ਜਿਸਦੇ ਰੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਅਂਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਮਹਤੀ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ੇਨ ਤਸ੍ਯ ਕਾਮਿਨੀ । ਆਹਂ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਵਿਰਾਟ੍ ਸृष੍ਟੌ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਯਨ੍ਨਾਭਿਪਦ੍ਮਤਃ
ਉਥੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈਂ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ। ਮੈਂ ਉਸ ਛੋਟੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਜਿਸਦੀ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕੌਲ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਯਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਲੋਮਕੂਪੇ ਵਾਸੋ ਮੇ ਚਾਂਸ਼ਤਃ ਸਤਿ । ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਤ੍ਵਂ ਚ ਬृਹਤੀ ਸ੍ਵਾਸ਼ਨੇ ਸੁਭਗਾ ਤਥਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੋਮ ਦੇ ਰੇਂਦ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ। ਤੂੰ, ਸੁਭਾਗਣੇ, ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਹਚਰੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਹੈਂ।