ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥੋ ਦੇਵੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਵਕ੍ਸ਼ਮਿ । ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕੇਨ ਯੋਗੇਨ ਵੋਧਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਸਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਗਤ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਤਮਿਕ ਜੋਗ ਨਾਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤ੍ਤਯਾਚ ਸ਼ੋਕਂ ਸ ਦੇਵੀ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਚ ਭਗਵਂਤਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਨ੍ਤਂ ਸ੍ਵਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਬਣਾਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲਾ ਲਿਆ।
ਇਤਿo ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮo ਮਹਾo ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਾਨ੍ਮਖo ਉਤ੍ਤo ਨਾਰਦਨਾo ਰਾਧਾਸ਼ੋਕਾ- ਪਨੋਦਨੇ षਟ੍षष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਹਾ-ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਵਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਖੰਡ ਦੀ ਛਿਆਸਠਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ।
ਅਥਾ ਸਪ੍ਤषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਵਿਰਹਵ੍ਯਾਕੁਲਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਮਿਨੀਂ ਕਾਮਮੋਹਨਃ । ਕृਤ੍ਵਾ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਤਾਂ ਕृष੍ਣੋ ਯਯੌ ਕ੍ਰੀਡਾਸਰੋਵਰਮ੍
ਹੁਣ ਸਤ੍ਹ ਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ ਬੇਕਰਾਰ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਖੇਡ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਰਾਜਰਾਜੇਸ਼੍ਵਰੀ ਰਾਧਾ ਕृष੍ਣਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਰਾਜਤੇ । ਸੌਦਾਮਿਨੀਵ ਜਲਦੇ ਨਦੀਨੇ ਗਗਨੇ ਮੁਨੇ
ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਰਾਧਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਇਉਂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਬੱਦਲ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਦੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਰੇਮੇ ਸ ਰਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕृਪਯਾ ਚ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ । ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਯਥਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਂਮਣ੍ਯੋਰ੍ਮਾਰਕਤੋ ਮਣਿਃ
ਉਹ ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਰਾਮਾ (ਰਾਧਾ) ਨਾਲ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਰਮਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਪੰਨਾ ਦੇ ਦੋ ਮਣਕਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਾਲ ਮਣਕਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।
ਰਤ੍ਨਨਿਰ੍ਮਾਣਪਰ੍ਯਙ੍ਕੇ ਰਤ੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਸਾਰਨਿਰ੍ਮਿਤੇ । ਨਤ੍ਨਪ੍ਰਦੀਪੇ ਜ੍ਵਲਤਿ ਰਤ੍ਨਭੂषਣਭੂषਿਤਃ
ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਖੱਟ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਹੀ ਚਾਨਣ ਹੇਠਾਂ, ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਰਤ੍ਨਭੂषਾਭੂषਿਤਯਾ ਰਾਸਰਤ੍ਨਸ਼੍ਚ ਕੌਤੁਕਾਤ੍ । ਰਸਰਤ੍ਨਾਕਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਨਿਮਗ੍ਨੋ ਰਸਿਕੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਰਸ ਦਾ ਰਤਨ ਬਣੀ, ਉਹ ਰਸ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਰਸ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਰਾਸੇ ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰੀ ਰਾਧਾ ਰਾਮੇਸ਼੍ਵਰਮੁਵਾਚ ਸਾ । ਸੁਰਤੌ ਵਿਰਤੌ ਸਤ੍ਯਾਂ ਵਿਰਤੇ ਨ ਮਨੋਰਥੇ
ਰਾਸ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ ਦੀ ਮਾਲਕ ਰਾਧਾ ਨੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮ ਹੈ, ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਸੰਯਮ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਰਾਧਿਕੋਵਾਚ ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਾऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਨਾਥ ਮृਤਾ ਮ੍ਲਾਨਾ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਨਾ । ਯਥਾ ਮਹੌषਧਿਗਣਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਭਾਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰੇ
ਰਾਧਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਖਿੜ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਮੁਰਝਾ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਕ੍ਤਂ ਦੀਪਸ਼ਿਖੇਵਾਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ । ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ ਯਥਾ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਧੋਃ ਕਲਾ
ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੌ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹਰ ਦਿਨ ਘਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼্ণ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਦੀ ਕਲਾ ਘਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਵ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਮੇ ਦੀਪ੍ਤਿਃ ਪੂਰ੍ਣਂਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾਸਮਾ । ਸਦ੍ਯੋ ਮृਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਕੁਹ੍ਵਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਕਲਾ ਯਥਾ
ਤੇਰੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਮੇਰੀ ਚਮਕ ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਰਗੀ ਹੈ; ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਮਾਵੱਸ ਦੀ ਰਾਤ ਚੰਦ ਦੀ ਕਲਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੇਵਾਹਂ ਘृਤਾਹੁਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ । ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾऽਹਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੇ ਪਦ੍ਮਿਨੀ ਯਥਾ
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਘੀ ਨਾਲ ਭੜਕਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਗਦੀ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਮੁਰਝਾ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।
ਚਿਨ੍ਤਾਜ੍ਵਰਜਰਾਗ੍ਰਸ੍ਤਾ ਮਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਗਤੇऽਪ੍ਯਹਮ੍ । ਅਸ੍ਤਂਗਤੇ ਰਵੌ ਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਧ੍ਵਾਨ੍ਦਗ੍ਰਸ੍ਤਾ ਧਰਾ ਯਥਾ
ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਜਦ ਤੂੰ ਦੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਡੁੱਬ ਜਾਣ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰष੍ਟੋ ਵੇषਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਨਾ ਮੇ ਰੁਪਯੌਵਨਚੇਤਨਮ੍ । ਤਾਰਾਵਲੀ ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਾ ਸੂਰ੍ਯਸੂਤੋਦਯੇ ਯਥਾ
ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਮੇਰਾ ਸਿੰਗਾਰ, ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਹੋਸ਼ ਸਭ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਮੇਵਾऽऽਤ੍ਮਾ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮਮ ਨਾਥੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਤਨੁਰ੍ਯਥਾऽऽਤ੍ਮਨਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਤਥਾऽਹਂ ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ
ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਜੀਵ ਹੈਂ, ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ; ਜਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਮੁਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਮੁਰਝਾ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।
ਪਞ੍ਚਪ੍ਰਾਣਾਤ੍ਮਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਮृਤਾऽਹਂ ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ । ਦृष੍ਟੇਸ਼੍ਚ ਗੋਲਕੌ ਜਦ੍ਵਦ੍ਦृष੍ਟਿਃ ਪੁਤ੍ਤਲਿਕਾਂ ਵਿਨਾ
ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਰਗਾ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਮਰੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਖ ਦੀ ਗੇਂਦ ਨਾ ਰਹੇ ਤਾਂ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਜਾਂ ਗੁੱਡੀ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਨਾ ਹੋਣ।
ਸ੍ਥਲਂ ਯਥਾ ਚਿਤ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਹਂ ਤਥਾ । ਅਸਂਸ੍ਕृਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਹੀਨਾ ਤृਣਾਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਯਥਾ ਮਹੀ
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਸੁੰਞੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਜ਼ਮੀਨ।
ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਹਂ ਕृष੍ਣ ਚਿਤ੍ਰਯੁਕ੍ਤੇਵ ਮृਨ੍ਮਯੀ । ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਨਾ ਜਲਧੌਤਾऽਹਂ ਵਿਰੂਪਾ ਮृਨ੍ਮਯੀਵ ਚ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਜਲ ਨਾਲ ਧੋਤੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਾਂਗ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।
ਗੋਪਾਙ੍ਗਨਾਨਾਂ ਸ਼ੋਭਾ ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰੇਣ ਚ । ਹਾਰੇ ਸ੍ਵਰ੍ਣਵਿਕਾਰੇ ਚ ਸ਼੍ਵੇਤੇਨ ਮਣਿਨਾ ਸਹ
ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਸ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਐਵੇਂ ਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਚਿੱਟੇ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਜਦੀ ਹੈ।
ਵ੍ਰਜਰਾਜ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧ ਰਾਜਨ੍ਤੇ ਰਾਜਰਾਜਯਃ । ਯਥਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਨਭਸਿ ਤਾਰਾਰਾਜਿਰ੍ਵਿਰਾਜਤੇ
ਹੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ੋਭਾ ਯਸ਼ੋਦਾਯਾ ਨਨ੍ਦਸ੍ਯ ਨਨ੍ਦਨਨ੍ਦਨ । ਯਥਾ ਸ਼ਾਖਾਫਲਸ੍ਕਨ੍ਧੈਸ੍ਤਰੁਰਾਜਿਰ੍ਵਿਰਾਜਤੇ
ਹੇ ਨੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨਿਖਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਟਾਹਣੀਆਂ, ਫਲ ਤੇ ਤਣਿਆਂ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰ੍ਧ ਗੋਕੁਲੇਸ਼ ਸੋਭਾ ਗੋਕੁਲਵਾਸਿਨਾਮ੍ । ਯਥਾ ਸਰ੍ਵਾ ਲੋਕਰਾਜੀ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਹੇ ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੋਕੁਲ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨਿਖਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਰਾਮਸ੍ਯਾਪਿ ਚ ਰਾਸੇਸ਼ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ੋਭਾ ਮਨੋਹਰਾ । ਰਾਜਤੇ ਦੇਵਰਾਜੇਨ ਯਥਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇऽਮਰਾਵਤੀ
ਹੇ ਰਾਸ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਰਾਮ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਨਮੋਹਣੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਅਮਰਾਵਤੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਵृਨ੍ਦਾਵਨਸ੍ਯ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਤ੍ਵਂ ਚ ਸ਼ੋਭਾ ਪਤਿਰ੍ਗਤਿਃ । ਅਨ੍ਯੋषਾਂ ਚ ਵਨਾਨਾਂ ਚ ਬਲਵਾਨ੍ਕੇਸਰੀ ਯਥਾ
ਤੂੰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਮਾਲਕ ਤੇ ਆਸਰਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਿਆਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਲਈ ਸ਼ੇਰ ਤਾਕਤ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ ਯਸ਼ੋਦਾ ਯ ਨਿਮਗ੍ਨਾ ਸ਼ੋਕਸਾਗਰੇ । ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਤ੍ਸਂ ਮੁਰਭਿਃ ਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤੀ ਵ੍ਯਾਕੁਲਾ ਯਥਾ
ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੜੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੁੜੀ ਗਾਂ, ਜੋ ਮੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਵਿਹਲ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਆਨ੍ਦੋਲਯਨ੍ਤਿ ਨਨ੍ਦਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਾ ਦਗ੍ਧਂ ਚ ਮਾਨਸਮ੍ । ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ ਤਪ੍ਤਪਾਤ੍ਰੇ ਯਥਾ ਧਾਨ੍ਯਸਮੂਹਕਃ
ਨੰਦ ਜੀ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹਿਲ ਗਈ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤਪਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਮਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਸਾ ਪਤਨ੍ਤੀ ਹਰੇਃ ਪਦੇ । ਪੁਨਰਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕੇਨੈਵ ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਵਿਭੁਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ।
ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕੋ ਮਹਾਯੋਗੀ ਮੋਹਸਂਛੇਦਕਾਰਣਮ੍ । ਯਥਾ ਪਰ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਧਾਰਸ਼੍ਚ ਨਾਰਦ
ਨਾਰਦ ਜੀ, ਵੱਡਾ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਹੀ ਮੋਹ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤਿੱਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲਾ ਕੁਲ੍ਹਾੜਾ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਗਿਆਨ ਭੀ ਮੋਹ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਂ ਮਹਾਯੋਗਂ ਵਦ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਵਰ । ਸ਼ੋਕਚ੍ਛੇਦਂ ਚ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੁਹਲਂ ਮਮ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਵੱਡਾ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਦੱਸੋ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।