ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਵਕ੍ਸ਼ਸਿ । ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਕਥਾਯਾਮਾਸ ਹृਦਯੇਨ ਵਿਦੂਯਤਾ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲਾ ਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾੜਾ ਸੁਪਨਾ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਰਾਧਿਕੋਵਾਚ ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨੇऽਹਂ ਚ ਰਤ੍ਨਚ੍ਛਤ੍ਰਂ ਚ ਬਿਭ੍ਰਤੀ । ਤਦਾਤਪਤ੍ਰਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਰੁषਟੋ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ਚ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ
ਰਾਧਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਛਤਰੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਛਤਰੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਖੋਹ ਲੈ ਗਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਸਾਗਰੇ ਕਜ੍ਜਲਾਕਾਰੇ ਮਹਾਘੋਰੇ ਚ ਦੁਸ੍ਤਰੇ । ਗਭੀਰੇ ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਮਾਮੇਵ ਦੁਰ੍ਬਲਾਂ ਸ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ, ਕਾਲੀ ਸਿਆਹੀ ਵਰਗੇ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਰੋਤਸਿ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਾ ਭ੍ਰਮਾਮਿ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਮਹੋਰ੍ਮੀਣਾਂ ਚ ਵੇਗੇਨ ਵ੍ਯਾਕੁਲਾ ਨਕ੍ਰਸਂਕੁਲੇ
ਉਥੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੀ ਰਹੀ। ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਜੋਰ ਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤ੍ਰਾਹਿ ਤ੍ਰਾਹੀਤਿ ਹੇ ਨਾਥ ਤ੍ਵਾਂ ਵਦਾਮਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਤ੍ਵਾਂ ਨ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਭੀਤਾ ਕਰੋਮਿ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾਂ ਸੁਰਮ੍
ਬਚਾ ਲਓ, ਬਚਾ ਲਓ, ਹੇ ਨਾਥ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੱਦਦੀ ਹਾਂ। ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਡਰ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
ਕृष੍ਣ ਤਤ੍ਰ ਨਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤੀ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ़੍ਡਲਮ੍ । ਨਿਪਤਨ੍ਤਂ ਚ ਗਗਨਾਚ੍ਛਤਖਣ੍ਡਂ ਚ ਭੂਤਲੇ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ, ਉਥੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਡੁੱਬਦਾ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ਤਰੇ ਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਗਗਨਾਤ੍ਸੂਰ੍ਯਂਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਬਭੂਵ ਚ ਚਤੁਃਖਣ੍ਡਂ ਨਿਪਤ੍ਯ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਫਿਰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦਾ ਚੱਕਰ ਵੀ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਚਾਰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਿਆ।
ਏਕਕਾਲੇ ਚ ਗਗਨੇ ਮਣ੍ਡਲਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਯੋਃ । ਅਤੀਵ ਕਜ੍ਜਲਾਕਾਰਂ ਸਰ੍ਵਂ ਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਚ ਰਾਹੁਣਾ
ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੱਕਰ ਬਹੁਤ ਕਾਲੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਰਾਹੂ ਨੇ ਨਿਗਲ ਲਏ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ਤਰੇ ਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨਿਤਿ । ਸਤ੍ਕ੍ਰੋਡਸ੍ਥਂ ਸੁਧਾਕੁਮ੍ਭਂ ਬਭਞ੍ਜ ਚ ਰੁषੇਤਿ ਚ
ਫਿਰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਚਮਕਦਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਘੜਾ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਘੜਾ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ਤਰੇ ਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਰੁष੍ਟਂ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮ੍ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਂ ਚ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੋਃ ਪੁਰੁषਂ ਮਮ
ਫਿਰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਕ੍ਰੀਡਾਕਮਲਦਣ੍ਡਂ ਚ ਹਸ੍ਤਾਦ੍ਧ੍ਵਸ੍ਤਂ ਮਮ ਪ੍ਰਭੋ । ਸਹਸਾ ਖਣ੍ਡਸ਼ਣ੍ਡਂ ਚ ਬਭੂਵ ਸਹ ਹੇਤੁਨਾ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਦੀ ਛੜੀ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਪਈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਟੁੱਟ ਕੇ ਕਈ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਈ।
ਹਸ੍ਤਾਦ੍ष੍ਵਸ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਹਸਾ ਸਦ੍ਰਤ੍ਨਸਾਰਦਰ੍ਪਣਃ । ਨਿਰ੍ਮਲਃ ਕਜ੍ਜਲਾਕਾਰਃ ਖਣ੍ਡਕਣ੍ਡੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਚਮਕਦਾਰ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਫ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਦਰਪਣ ਵੀ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਅਚਾਨਕ ਸਲਿੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਕਾਲੀ ਸਿਆਹੀ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਕੇ ਟੁੱਟ ਕੇ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਾਰੋ ਮੇ ਰਤ੍ਨਮਾਰਾਣਾਂ ਛਿਨ੍ਨੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਚ ਵਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਅਤੀਵ ਮਰਿਨਂ ਪਦ੍ਮਂ ਪਪਾਤ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਰ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਤੇ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਭਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਸੌਧਪੁਤ੍ਤਲਿਕਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਹਸਨ੍ਤਿ ਚ । ਆਸ੍ਫੋਟਯਨ੍ਤਿ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਰੁਦਨ੍ਤਿ ਯ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੁੱਡੀਆਂ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਹੱਸ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਲੀਆਂ ਵਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਰ ਪਲ।
ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣਂ ਬृਹਚ੍ਚਕ੍ਰਂ ਖੇ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਨਿਪਤਨ੍ਤਂ ਚੋਤ੍ਪਤਨ੍ਤਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਚ ਭਯਂਕਰਮ੍
ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਕਾਲਾ ਚੱਕਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਡਰਾਉਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਕਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦਾ।
ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਦੇਵਃ ਪੁਰੁषੋ ਨਿਃਸृਤ੍ਯਾਮ੍ਯਨ੍ਤਰਾਨ੍ਮਮ । ਰਾਧੇ ਵਿਦਾਯਂ ਦੇਹੀਤਿ ਤਤੋ ਯਾਮੀਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਕ ਪੁਰਖ, ਨਿਕਲ ਆਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਧੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖਦਾ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।'
ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣਾ ਚ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਮਾਮਾਸ਼੍ਲਿष੍ਯਤਿ ਚੁਮ੍ਬਤਿ । ਕृष੍ਣਵਸ੍ਤ੍ਰਪਰੀਧਾਨਾ ਚੇਤਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ ਕਿ ਕਾਲੀ ਰੰਗ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਮੈਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਚੁੰਮ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਕਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਹੈ।
ਇਤੀਦਂ ਵਿਪਰੀਤਂ ਚ ਦृष੍ਟਾਵਾ ਚ ਪ੍ਰਾਣਾਵਲ੍ਲਭ । ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਕ੍ਸ਼ਿਣਾਙ੍ਗਾਨਿ ਪ੍ਰਾਣਾ ਆਨ੍ਦੋਲਯਨ੍ਤਿ ਮੇ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਦਰਸ਼ਨ ਮੈਂ ਵੇਖ ਲਏ ਹਨ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ; ਮੇਰੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਅੰਗ ਕੰਬ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਮੇਰੀ ਸਾਸਾਂ ਵੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਰੁਦਨ੍ਤਿ ਸ਼ੋਕਾਤ੍ਕਰ੍षਨ੍ਤਿ ਸਮੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਂ ਚ ਮਾਨਸਮ੍ । ਕਿਮਿਦਂ ਕਿਮਿਦਂ ਨਾਥ ਵਦ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਵਰ
ਉਹ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੁੱਖ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਚਿੰਤਤ ਮਨ ਨੂੰ ਤੜਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੇ ਨਾਥ, ਹੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਦੱਸੋ ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਧਿਕਾ ਦੇਵੀ ਸ਼ੁष੍ਕਕਣ੍ਠੋष੍ਠਤਾਲੁਕਾ । ਪਪਾਤ ਤਤ੍ਪਦਾਮ੍ਭੋਜੇ ਭੀਤਾ ਸ ਸ਼ੋਕਵਿਙ੍ਵਲਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਧਿਕਾ ਦੇਵੀ, ਜਿਸਦਾ ਗਲਾ, ਹੋਠ ਤੇ ਜੀਭ ਸੁੱਕ ਗਏ ਸਨ, ਡਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥੋ ਦੇਵੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਵਕ੍ਸ਼ਮਿ । ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕੇਨ ਯੋਗੇਨ ਵੋਧਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਸਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਗਤ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਤਮਿਕ ਜੋਗ ਨਾਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤ੍ਤਯਾਚ ਸ਼ੋਕਂ ਸ ਦੇਵੀ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਚ ਭਗਵਂਤਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਨ੍ਤਂ ਸ੍ਵਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਬਣਾਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲਾ ਲਿਆ।
ਇਤਿo ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮo ਮਹਾo ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਾਨ੍ਮਖo ਉਤ੍ਤo ਨਾਰਦਨਾo ਰਾਧਾਸ਼ੋਕਾ- ਪਨੋਦਨੇ षਟ੍षष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਹਾ-ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਵਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਖੰਡ ਦੀ ਛਿਆਸਠਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ।
ਅਥਾ ਸਪ੍ਤषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਵਿਰਹਵ੍ਯਾਕੁਲਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਮਿਨੀਂ ਕਾਮਮੋਹਨਃ । ਕृਤ੍ਵਾ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਤਾਂ ਕृष੍ਣੋ ਯਯੌ ਕ੍ਰੀਡਾਸਰੋਵਰਮ੍
ਹੁਣ ਸਤ੍ਹ ਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ ਬੇਕਰਾਰ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਖੇਡ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਰਾਜਰਾਜੇਸ਼੍ਵਰੀ ਰਾਧਾ ਕृष੍ਣਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਰਾਜਤੇ । ਸੌਦਾਮਿਨੀਵ ਜਲਦੇ ਨਦੀਨੇ ਗਗਨੇ ਮੁਨੇ
ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਰਾਧਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਇਉਂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਬੱਦਲ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਦੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਰੇਮੇ ਸ ਰਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕृਪਯਾ ਚ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ । ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਯਥਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਂਮਣ੍ਯੋਰ੍ਮਾਰਕਤੋ ਮਣਿਃ
ਉਹ ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਰਾਮਾ (ਰਾਧਾ) ਨਾਲ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਰਮਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਪੰਨਾ ਦੇ ਦੋ ਮਣਕਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਾਲ ਮਣਕਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।
ਰਤ੍ਨਨਿਰ੍ਮਾਣਪਰ੍ਯਙ੍ਕੇ ਰਤ੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਸਾਰਨਿਰ੍ਮਿਤੇ । ਨਤ੍ਨਪ੍ਰਦੀਪੇ ਜ੍ਵਲਤਿ ਰਤ੍ਨਭੂषਣਭੂषਿਤਃ
ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਖੱਟ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਹੀ ਚਾਨਣ ਹੇਠਾਂ, ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਰਤ੍ਨਭੂषਾਭੂषਿਤਯਾ ਰਾਸਰਤ੍ਨਸ਼੍ਚ ਕੌਤੁਕਾਤ੍ । ਰਸਰਤ੍ਨਾਕਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਨਿਮਗ੍ਨੋ ਰਸਿਕੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਰਸ ਦਾ ਰਤਨ ਬਣੀ, ਉਹ ਰਸ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਰਸ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਰਾਸੇ ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰੀ ਰਾਧਾ ਰਾਮੇਸ਼੍ਵਰਮੁਵਾਚ ਸਾ । ਸੁਰਤੌ ਵਿਰਤੌ ਸਤ੍ਯਾਂ ਵਿਰਤੇ ਨ ਮਨੋਰਥੇ
ਰਾਸ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ ਦੀ ਮਾਲਕ ਰਾਧਾ ਨੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮ ਹੈ, ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਸੰਯਮ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਰਾਧਿਕੋਵਾਚ ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਾऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਨਾਥ ਮृਤਾ ਮ੍ਲਾਨਾ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਨਾ । ਯਥਾ ਮਹੌषਧਿਗਣਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਭਾਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰੇ
ਰਾਧਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਖਿੜ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਮੁਰਝਾ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।