ਹਨੁਮਾਨ੍ਪਯਯੌ ਲਙ੍ਕਾਂ ਸੀਤਾਨ੍ਵੇषਣਹੇਤਵੇ । ਰਾਮਾਦਧੀਤਸਂਦੇਸ਼ੋ ਯਯੌ ਰੁਦ੍ਰਕਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਲੰਕਾ ਚਲੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਲੈ ਕੇ, ਜੋ ਰੁਦਰ ਜੀ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ।
ਅਸ਼ੋਕਕਾਨਨੇ ਸੀਤਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍ । ਨਿਰਾਹਾਰਾਮਤਿਕृਸ਼ਾਂ ਕੁਹ੍ਵਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਕਲਾਮਿਵ
ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਗਮ ਵਿਚ ਸੁੱਕ ਗਈ ਸੀ, ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਤਲੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣ ਵਾਂਗ ਲੁਕ ਕੇ ਬੈਠੀ ਸੀ।
ਸਤਤਂ ਰਾਮ ਰਾਮੇਤਿ ਜਪਨ੍ਤੀਂ ਭਕ੍ਤਿਬੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਬਿਭ੍ਰਤੀਂ ਚ ਜਟਾਭਾਰਂ ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਸਂਨਿਭਾਮ੍
ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ 'ਰਾਮ, ਰਾਮ' ਨਾਮ ਜਪ ਰਹੀ ਸੀ, ਪੂਰੇ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਜਟਾ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਧ੍ਯਾਯਮਾਨਾਂ ਪਦਾਬ੍ਜਂ ਚ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਸ੍ਯ ਦਿਪਾਨਿਸ਼ਮ੍ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਸ਼ਯਾਂ ਸੁਸ਼ੀਲਾਂ ਚ ਸੁਵ੍ਰਤਾਂ ਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮ੍
ਉਹ ਦਿਨ ਰਾਤ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਮਨੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਪੱਕੀ ਵਰਤ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ।
ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਲਕ੍ਸ਼੍ਮਯੁਕ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਤੀਂ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ । ਪੁਣ੍ਯਦਾਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੁਵਨਪਾਵਤੀਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਝਲਕ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਮਾਤਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੁਦਤੀਂ ਵਾਯੁਨਨ੍ਦਨਃ । ਰਤ੍ਨਾਙ੍ਗੁਲੀਯਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਦਦੌ ਤਸ੍ਯੈ ਮੁਦਾऽਨ੍ਵਿਤਃ
ਵਾਯੂ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਰਤਨ ਜੜੀ ਅੰਗੂਠੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ।
ਰੁਰੋਦ ਧਰ੍ਮੀ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਧृਤ੍ਵਾ ਤਚ੍ਚਰਣਾਮ੍ਬੁਜਮ੍ । ਉਵਾਚ ਰਾਮਸਂਦੇਸ਼ਂ ਸੀਤਾਜੀਵਨਰਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰੋ ਪਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨ ਫੜ ਲਏ ਤੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਜਿੰਦ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਹਨੁਮਾਨੁਵਾਚ ਪਾਰੇਸਮੁਦ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਃ ਸਂਨਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ । ਬਭੂਵ ਰਾਮਮਿਤ੍ਰਂ ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਬਲਵਾਨ੍ਕਪਿਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਖੜੇ ਹਨ; ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਵਾਨਰ ਹੈ, ਹੁਣ ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਮਿਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਵਾਲਿਨਂ ਹਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਿष੍ਕਣ੍ਟਕਂ ਦਦੌ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਯ ਚ ਮਿਤ੍ਰਾਯ ਤਦ੍ਭਾਰ੍ਯਂ ਵਾਲਿਨਾ ਹृਤਾਮ੍
ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਜ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਹੁਣ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਵਾਲੀ ਨੇ ਛੀਣ ਲਈ ਸੀ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ਼੍ਚ ਤਵੋਦ੍ਧਾਰਂ ਸ੍ਵੀਚਕਾਰ ਚ ਧਰ੍ਮਤਃ । ਵਾਨਰਾਸ਼੍ਚ ਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਵਾਨ੍ਵੇषਣਕਾਰਣਾਤ੍
ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਉੱਧਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਵਚਨ ਲਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਤੇਰੀ ਖੋਜ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਙ੍ਗਲਵਾਰ੍ਤਾਂ ਚ ਮਤ੍ਤੋ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਃ । ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਸਾਗਰਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸੋऽਚਿਰੇਣਾऽऽਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲ ਕੇ, ਕਮਲ ਨੈਣ ਰਾਮ ਜੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਡੂੰਘਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਜਾਣਗੇ।
ਨਿਹਤ੍ਯ ਰਾਵਣਂ ਪਾਪਂ ਸਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਸਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ । ਕਰਿष੍ਯਤ੍ਯਚਿਰੇਣੈਵ ਹੇ ਮਾਤਸ੍ਤਵ ਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਰਾਵਣ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਜਲਦੀ ਕਰ ਦੇਣਗੇ, ਹੇ ਮਾਂ।
ਅਦ੍ਯ ਰਤ੍ਨਮਯੀਂ ਲਙ੍ਕਾਂ ਨਿਃਸ਼ਙ੍ਕਸ੍ਤ੍ਵਤਪ੍ਰਸਾਦਤਃ । ਭਸ੍ਮੀਭੂਤਾਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾਤਃ ਪਸ਼੍ਯ ਚ ਸਸ੍ਮਿਤਮ੍
ਅੱਜ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਨਿੜਰ ਹੋ ਕੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ—ਮਾਂ, ਇਹ ਹੱਸ ਕੇ ਵੇਖ।
ਮਰ੍ਕਟੀਡਿਮ੍ਭਤੁਲ੍ਯਾਂ ਚ ਲਙ੍ਕਾਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸੁਵ੍ਰਤੇ । ਮੂਤ੍ਰਤੁਲ੍ਯਂ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ਰਾਵਮਿਵ ਭੂਤਲਮ੍
ਹੇ ਸੁਚਰੀਤ੍ਰਾ, ਮੈਨੂੰ ਲੰਕਾ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵਾਂਗ ਛੋਟੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਾਂਗ ਤੇ ਧਰਤੀ ਥਾਲੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਪਿਪੀਲਿਕਾਸਂਘਮਿਵ ਸਸੈਨ੍ਯਂ ਰਾਵਣਂ ਤਥਾ । ਸਂਹਰ੍ਤੁਂ ਚ ਸਮਰ੍ਥੋਂऽਹਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਰ੍ਧੇਨ ਲੀਲਯਾ
ਰਾਵਣ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਮੈਨੂੰ ਚਿਟੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਧੀ ਪਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
ਰਾਮਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਨ ਹਨਿष੍ਯਾਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਭਵ ਮਹਾਭਾਗੇ ਤ੍ਯਜ ਭੀਤਿਂ ਮਦੀਸ਼੍ਵਰਿ
ਪਰ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਵਚਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਮੇਰੀ ਮਾਲਕਣ, ਡਰ ਛੱਡ ਦੇ।
ਪਾਨਰਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰੁਰੋਦੋਚ੍ਚੈਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਭੀਤਾ ਰਾਮਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਵਾਨਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉੱਚੀ ਰੋਈ; ਡਰੀ ਹੋਈ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਪਤਨੀ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਸੀਤੋਵਾਚ ਅਯੇ ਜੀਵਤਿ ਮੇ ਰਾਮੋ ਮਚ੍ਛੋਕਾਰ੍ਣਵਦਾਰੁਣਾਤ੍
ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹਾਏ, ਮੇਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਕੀ ਮੇਰੇ ਰਾਮ ਜੀ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ?'
ਅਪਿ ਮੇ ਕੁਸ਼ਲੀ ਨਾਥਃ ਕੌਸਲ੍ਯਾਨਨ੍ਦਨਃ ਪ੍ਰਭੁ । ਕੀਦृਸ਼ਸ਼੍ਚ ਕृਸ਼ਾਙ੍ਗਸ਼੍ਚ ਜਾਨਕੀਜੀਵਨੋऽਧੁਨਾ
ਕੀ ਮੇਰੇ ਸੁਆਮੀ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਠੀਕ ਹਨ? ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਹਨ—ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਸੁੱਕ ਗਏ ਹਨ?
ਕਿਮਾਹਾਰਸ਼੍ਚ ਕਿਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਮਮ ਪ੍ਰਣਾਧਿਕਃ ਪ੍ਰਿਯਃ । ਅਪਿ ਪਾਰੇ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਂ ਸੀਤਾਪਤਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਪਿਆਰਾ ਕੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਭੋਜਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਸੀਤਾ ਦੇ ਪਤੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਹਨ?
ਅਪਿ ਸਤ੍ਯਂ ਕ ਸਂਨਦ੍ਧੋ ਨ ਸ਼ੋਕੇਨ ਹਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਅਪਿ ਸ੍ਮਰਤਿ ਮਾਂ ਪਾਪਾਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨੋ ਦੁਃਖਰੂਪਿਣੀਮ੍
ਕੀ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਅਜੇ ਵੀ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਟੁੱਟਿਆ ਨਹੀਂ? ਕੀ ਉਹ ਮੈਨੂੰ, ਪਾਪਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੀ ਦਿੱਤਾ, ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਮਦਰ੍ਥੇ ਕਤਿ ਦੁਃਖਂ ਵਾ ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਸ ਮਦੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਹਾਰੋ ਨਾऽऽਰੋਰ੍ਪਿਤਃ ਕਣ੍ਠੇ ਪੁਰਾ ਵ੍ਯਵਹਿਤੋ ਰਤੌ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਕਿੰਨਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਲਿਆ? ਜੋ ਹਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਗਲੇ ਪਾਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਸਾਡੀ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਪਿਆ ਹੈ।
ਅਧੁਨੈਵਾऽऽਵਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸਮੁਦ੍ਰਃ ਸ਼ਤਯੋਜਨਃ । ਅਪਿ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਂ ਰਾਮਂ ਕਰੁਣਾਸਾਗਰਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੌ ਯੋਜਨ ਸਮੁੰਦਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੀ ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਉਹ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਾਂਗੀ?
ਕਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਨਿਤਾਨ੍ਤਂ ਚ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਂ ਧਰ੍ਮਕਰ੍ਮਣਿ । ਅਪਿ ਸੇਵਾਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਪਾਦਪਦ੍ਮੇ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਭੋਃ
ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਕੀ ਮੈਂ ਫਿਰ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਾਂਗੀ?
ਪਤਿਸੇਵਾਵਿਹੀਨਾਯਾ ਮੂਢਾਯਾ ਜੀਵਨਂ ਦृਥਾ । ਅਪਿ ਮੇ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਜੀਵਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਜੋ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਵੰਝੀ ਰਹੀ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਲਈ ਜੀਵਨ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਕੀ ਮੇਰਾ ਧਰਮਵਾਨ ਦੇਵਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਜੇ ਵੀ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ?
ਮਚ੍ਛੋਕਸਾਗਰੇ ਮਗ੍ਨੋ ਭਗ੍ਨਦਰ੍ਪੋ ਮਯਾ ਵਿਨਾ । ਵੀਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰੋ ਧਰ੍ਮੀ ਦੇਵਕਲ੍ਪਸ਼੍ਚ ਦੇਵਰਃ
ਮੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ, ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੀਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਮੇਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ—
ਅਪਿ ਸਤ੍ਯਂ ਸਸਂਨ੍ਨਦ੍ਧੋ ਸਤ੍ਪ੍ਰਭੋਰਨੁਜਃ ਸਦਾ । ਅਪਿ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਤ੍ਯਂ ਤਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਧਰ੍ਮਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਕੀ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੈ? ਕੀ ਮੈਂ ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਫਿਰ ਵੇਖ ਸਕਾਂਗੀ?
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਭਸ੍ਮੀਭੂਤਾਂ ਚ ਤਾਂ ਲਙ੍ਕਾਂ ਚਕਾਰ ਲੀਲਯਾ ਮੁਨੇ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਚੰਗਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਕੇ, ਵਾਯੂਪੁਤ੍ਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਬੋਧਂ ਤਸ੍ਯੈ ਚ ਦਤ੍ਤਵਾ ਵਾਯੁਸੁਤਃ ਕਪਿਃ । ਪ੍ਰਯਯੌ ਲੀਲਯਾ ਵੇਗਾਦ੍ਯਤ੍ਰ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਃ
ਫਿਰ ਵਾਯੂਪੁਤ੍ਰ ਕਪਿ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਥੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ ਰਾਮ ਸੀ, ਉਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਕਥਾਯਾਮਾਸ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਮਾਤੁਰੇਵ ਚ । ਸੀਤਾਮਙ੍ਗਲਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਰੁਰੋਦ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਵਾਰਤਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। ਸੀਤਾ ਦੀ ਸੁਖ-ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਮ ਰੋ ਪਏ।