ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾਵਾਕ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਂ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ । ਉਵਾਚ ਸਧੁਰੇਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ਾਵਭੀਤਸ਼੍ਚ ਨਾਰਦ
ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਮੀ ਰਾਮ ਨੇ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਹੌਲੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਭਾਵੇਂ ਅੰਦਰੋਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਉਵਾਚ ਅਮ੍ਬਮਾਤਃ ਸਭਾਰ੍ਯੋऽਹਮਭਾਰ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛ ਮੇऽਨੁਜਮ੍ । ਦੁਃਖਂ ਪ੍ਰਿਯੋऽਨ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਭਜੇਦਿਤਰਂ ਚ ਸੁਖਾਲਯਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮਾਤਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਕੋਲ ਜਾ, ਉਹ ਅਜੇ ਵਿਆਹਿਆ ਨਹੀਂ। ਪਿਆਰਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਨਾਲ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।'
ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਯੌ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਮੁਦਾ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਲਕ੍ਸ਼ਮਣਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜਾਂ ਵਾਲੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਮਾਂ ਭਜਸ੍ਵ ਮਹਾਭਾਗੇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਾਮੁਵਾਚ ਕੁਤੂਹਲਾਤ੍
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਈ, 'ਮੈਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਵੋ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ!' ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਾਉ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਵਿਹਾਯ ਰਾਮਂ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਂ ਹੇ ਮੂਢੇ ਦਾਸਮਿਚ੍ਛਸਿ । ਸੀਤਾਦਾਸੀ ਚ ਮਤ੍ਪਤ੍ਨੀ ਸੀਤਾਦਾਸੋऽਹਮੇਵ ਚ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੂਰਖੇ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦਾਸੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ? ਸੀਤਾ ਮੇਰੀ ਮਾਲਕਣ ਤੇ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਸੀਤਾ ਦਾ ਦਾਸ ਹਾਂ।'
ਭਵ ਸੀਤਾਸਪਤ੍ਨੀ ਤ੍ਵਂ ਗਚ੍ਛ ਰਾਮਂ ਮਦੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਸੀਤਾਯਾਸ਼੍ਚਯਥਾ ਸਤਿ
ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਬਣ ਜਾ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਸੁਆਮੀ ਰਾਮ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਜਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਦਾ ਹਾਂ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਾਮੇਨ ਹृਤਮਾਨਸਾ । ਉਵਾਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਮੂਢਾ ਸ਼ੁष੍ਕਕਣ੍ਠੇष੍ਠਤਾਲੁਕਾ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਮ ਵਲੋਂ ਮਤਿ ਹਾਰੀ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਔਰਤ, ਸੁੱਕੀ ਗਲੇ ਤੇ ਸੁੱਕੀ ਜੀਭ ਨਾਲ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖੋਵਾਚ ਯਦੀ ਤ੍ਯਜਸਿ ਮਾਂ ਮੂਢ ਕਾਮਾਤ੍ਸ੍ਵਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ । ਯੁਵਯੋਸ਼੍ਚ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਭਵਿष੍ਯ ਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜੇ ਤੂੰ ਮੂਰਖ, ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ ਹਾਂ, ਤਿਆਗ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਆਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਮੋਹਿਨੀਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇऽਪੂਜ੍ਯੇ ਬਭੂਵ ਸਃ । ਰਮ੍ਭਾਸ਼ਾਪੇਨ ਦਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਛਾਗਮਸ੍ਤੋ ਬਭੂਵ ਸਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੀ ਮੋਹਿਨੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਅਪਮਾਨਤ ਹੋਇਆ। ਰੰਭਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਦਕਸ਼ ਬਕਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ੍ਵਰ੍ਵੈਦ੍ਯਸ਼੍ਚੋਰ੍ਵਸ਼ੀਸ਼ਾਪਾਦ੍ਯਜ੍ਞਭਾਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਰੂਪਹੀਨਃ ਕੁਬੇਰਸ਼੍ਚ ਮੇਨਾਸ਼ਾਪੇਨ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਸਵਰਵੈਦ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਤੇ ਮੈਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਕੁਬੇਰ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਗਵਾ ਬੈਠਾ।
ਕਾਮੋ ਘृਤਾਚੀਸ਼ਾਪੇਨ ਬਭੂਵ ਭਸ੍ਮਸਾਚ੍ਛਿਵਾਤ੍ । ਬਲਿਰ੍ਮਦਾਲਸਾਸ਼ਾਪਾਦ੍ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਕਾਮ, ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਸੁੱਟ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਦਾਲਸਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਬਲੀ ਆਪਣੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੋਂ ਹੱਥ ਧੋ ਬੈਠਾ।
ਸ਼ਾਪੇਨ ਮਿਸ਼੍ਰਕੇਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਹृਤਭਾਰ੍ਯੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ । ਮਮ ਸ਼ਾਪਾਤ੍ਤਥਾ ਰਾਮੋ ਹृਤਭਾਰ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਮਿਸ਼੍ਰਕੇਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਗਿਆ। ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਰਾਮ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕਾਮਾਤੁਰਾਂ ਯੌਵਨਸ੍ਥਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸ੍ਵਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ । ਨ ਤ੍ਯਜੇਦ੍ਧਰ੍ਮਭੀਤਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਾਧ੍ਯਂਦਿਨੇ ਪੁਰਾ
ਜਦੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪਤਨੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇੱਛਾ ਹਾਵੀ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਆਪ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਠੁਕਰਾਵੇ। ਇਹ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਦਿਨ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਵੇਲੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਬਦ੍ਗ੍ਰਸ੍ਤਃ ਪਰਤ੍ਰ ਨਰਕਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾਵਾਕ੍ਯਮਰ੍ਧਯਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਮੌਜ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸ਼ੂਰਨਖਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਅੱਧਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਨਾਸਿਕਾਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਰਧਾਰੇਣ ਲੀਲਯਾ । ਤਸ੍ਯਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ਚ ਯੁਯੁਧੇ ਬਲਵਾਨ੍ਖਰਦੂषਣਃ
ਉਸਨੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਧਾਰਦਾਰ ਵਸਤੂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਨੱਕ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦੇ ਭਰਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਸੀ, ਜੰਗ ਕਰਨ ਆ ਗਏ।
ਸਸੈਨ੍ਯੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ ਜਗਾਮ ਯਮਾਲਯਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ਖਰਦੂषਣਮ੍
ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਖਰ, ਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਮृਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾ ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਾਮਾਸ ਰਾਵਣਮ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਵੇਦਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਪੁष੍ਕਰਂ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਸ਼ੂਰਨਖਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ। ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਦੁष੍ਕਰਂ ਤਪਃ । ਉਵਾਚ ਤਾਦृਸ਼ੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਰਾਹਾਰਾਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਮ੍
ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਤਪ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਤੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ,
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਸ੍ਤਨ੍ਮਨੋ ਮਤ੍ਵਾ ਕृਪਾਸਿਨ੍ਧੁਸ਼੍ਚ ਨਾਰਦ
ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝ ਲਈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਾਮਂ ਦृष੍ਪ੍ਰਾਪਂ ਕਰੋषਿ ਦੁष੍ਕਰਂ ਤਪਃ । ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਧਰ੍ਮਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਇਹਨਾ ਔਖਾ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਇੰਦਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ।'
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦੀਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਮ੍ । ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰੇ ਚ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਤ੍ਵਂ ਵਰਾਨਨੇ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿਕਾ ਮਾਲਕ ਹੈ ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਮੁਦਾ । ਦੇਹਂ ਤਤ੍ਯਾਜ ਸਾ ਵਹ੍ਨੋ ਸਾ ਚ ਕੁਬ੍ਜਾ ਬਭੂਵ ਹ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਕੁਬਜਾ ਬਣ ਗਈ।
ਅਥ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾ ਵਾਕ੍ਯਾਤ੍ਕੋਪਾਤ੍ਕਮ੍ਪਿਤਵਿਗ੍ਰਹਃ । ਜਹਾਰ ਮਾਯਯਾ ਸੀਤਾਂ ਮਾਯਾਵੀ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ, ਸ਼ੂਰਨਖਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀ ਹੋਈ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ।
ਸੀਤਾਂ ਨ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਪ੍ਰਾਪ ਚਿਰਂ ਮੁਨੇ । ਚੇਤਨਾਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਭ੍ਰਾਤਾ ਚऽऽਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕੇਨ ਚ
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਮੁਨੀ। ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਆਤਮਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਆ।
ਤਤੋ ਬਭ੍ਰਾਮ ਗਹਨਂ ਸ਼ੈਲਂ ਚ ਕਂਦਰਂ ਨਦਮ੍ । ਅਹਰ੍ਨਿਸ਼ਂ ਚ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤੋ ਮੁਨੀਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਮੁਨੇ
ਫਿਰ ਉਹ ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਗੁਫਾ ਤੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਚਿਰਮਨ੍ਵੇषਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਾਨਕੀਂ ਵਿਭੁਃ । ਚਕਾਰ ਮਿਤ੍ਰਤਾਂ ਰਾਮਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਦੋਂ ਜਾਨਕੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰ ਲਈ।
ਨਿਹਤ੍ਯ ਵਾਲਿਨਂ ਬਾਣੈਰ੍ਦਦੌ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਲੀਲਯਾ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਯ ਚ ਮਿਤ੍ਰਾਯ ਸ੍ਵੀਕਾਰਪਾਲਨਾਯ ਵੈ
ਉਸਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਰਾਜ ਸੁਗਰੀਵ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ, ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲੇ।
ਦੂਤਾਨ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਾਨਰੇਸ਼੍ਵਾਃ । ਤਸ੍ਥੌ ਸੁਗ੍ਰੀਵਭਵਨੇ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਸ਼੍ਚ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਕੋਲ ਦੂਤ ਭੇਜੇ। ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਘਰ ਹੀ ਰਹੇ।
ਹਨੂਮਤੇ ਵਰਂ ਦਤ੍ਤਵਾ ਰਮ੍ਯਂ ਰਤ੍ਨਾਙ੍ਗੁਲੀਯਕਮ੍ । ਸੀਤਾਯੈ ਸ਼ੁਭਸਂਦੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਣਧਾਰਣਕਾਰਣਮ੍
ਉਸਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲਾ ਅੰਗੂਠਾ ਵਰ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ। ਸੀਤਾ ਲਈ ਸੁਖਦਾਈ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਜੀਉਂਦੀ ਰਹੇ।
ਤਂ ਚ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍ । ਸੁਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾऽऽਲਿਙ੍ਗਨਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਦਰੇਣੂਨ੍ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾਨ੍
ਉਸਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਧੀਆ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ। ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲੱਭ ਹੈ।