ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਜਾਤੋ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਕੌਸਲ੍ਯਾਯਾਂ ਚ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਚ ਮृਦਾऽਨ੍ਵਿਤਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਆਪ ਦਸ਼ਰਥ ਤੋਂ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਘਰ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਜੁਗ ਵਿਚ, ਮਿੱਟੀ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਜਨਮ ਲਏ।
ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਂ ਭਰਤਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਮਤੁਲ੍ਯੋ ਗੁਣੇਨ ਚ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਯਾਂ ਗੁਣਾਰ੍ਣਵਃ
ਕੈਕਈ ਦੇ ਘਰ ਭਰਤ ਜਨਮ ਲਏ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਰਾਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਸਨ, ਸੁਮੀਤਰਾ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਪਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਪ੍ਰੇषਿਤਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਸ਼੍ਚ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ । ਪ੍ਰਯਯੌ ਮਿਥਿਲਾਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਸੀਤਾਗ੍ਰਹਣਹੇਤਵੇ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੋਹਣੀ ਮਿਥਿਲਾ ਨੂੰ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ, ਚਲੇ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਾषਾਣਾਰੂਪਾ ਚ ਰਾਮੋ ਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਕਾਮਿਨੀਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਚ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕਾਰਣਂ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਰਸਤੇ ਵਿਚ, ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਪੱਥਰ ਬਣੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਪੂਛਿਆ ਕਿ ਇਹਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਉਵਾਚ ਤਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠੋ ਰਹਸ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਚ
ਰਾਮ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ, ਓਥੇ ਸਾਰਾ ਧਰਮ ਸੰਬੰਧੀ ਭੇਦ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਰਣਂ ਤਨ੍ਮੁਖਾਚ੍ਛ੍ਰृਤ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਭੁਵਨਪਾਵਨਃ । ਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਪਾਦਾਙ੍ਗੁਲਿਨਾ ਸਾ ਬਭੂਵ ਚ ਪਦ੍ਮਿਨੀ
ਉਸਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕਾਰਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦੀ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਕਮਲ ਵਰਗੀ ਸੋਹਣੀ ਇਸਤਰੀ ਬਣ ਗਈ।
ਸਾ ਰਾਮਮਾਸ਼ਿषਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਯੌ ਭਰ੍ਤृ ਮਨ੍ਦਿਰਮ੍ । ਸ਼ੁਭਾਸ਼ਿषਂ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗੌਤਮਃ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਦੂਆਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਵੀ ਪਤਨੀ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਮਿਥਿਲਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਧਨੁਰ੍ਭਙ੍ਗਂ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯਾ ਚ । ਚਕਾਰ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣਂ ਸੀਤਾਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨਾਰਦ
ਰਾਮ ਮਿਥਿਲਾ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜਿਆ ਤੇ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਰਚਾਇਆ, ਨਾਰਦ ਜੀ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਵਾਹਂ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭृਗੁਦਰ੍ਪ ਨਿਹਤ੍ਯ ਚ । ਣਯੋਧ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਯਯੌ ਰਮ੍ਯਾਂ ਕ੍ਰੀਡਾਕੌਤੁਕਮਙ੍ਗਲੈਃ
ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ, ਭਰਗੁ ਵੰਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਦਬਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ ਮਨਾਉਂਦਾ ਸੁੰਦਰ ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਰਾਜਾ ਪੁਤ੍ਰਂ ਨृਪਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿषੇਯ ਕृਤਸਾਦਰਮ੍ । ਸਪ੍ਤਤੀਰ੍ਥੋਦਕਂ ਤੂਰ੍ਣਮਾਨੀਯ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਨ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਤੇ ਸੱਤ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਜਲ ਜਲਦੀ ਲਿਆਇਆ।
ਕृਤਾਧਿਵਾਸਂ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਂ ਸਰ੍ਵ ਮਙ੍ਗਲਸਂਯੁਤਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਰਤਮਾਤਾ ਚ ਕੈਕੇਯੀ ਸ਼ੋਕਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਸਭ ਸੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਭਰਤ ਦੀ ਮਾਂ ਕੈਕਈ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਹੀ ਸੀ।
ਵਰਯਾਮਾਸ ਰਾਜਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵਮਙ੍ਗੀਕृਤਂ ਵਰਮ੍ । ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਨਵਾਸਂ ਚ ਰਾਜਤ੍ਵਂ ਭਰਤਸ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਵਚਨ ਮੰਗ ਲਏ—ਰਾਮ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਤੇ ਭਰਤ ਲਈ ਰਾਜ।
ਵਰਂ ਦਾਤੁਂ ਮਹਾਰਾਜੋ ਨੇਯੇष ਪ੍ਰੇਮਮੋਹਿਤਃ । ਧਰ੍ਮਸਤ੍ਯਭਯੇਨੈਵੋਵਾਚ ਰਾਮੋ ਨृਪਂ ਸੁਧੀ
ਮਹਾਰਾਜ ਪਿਆਰ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਉਹ ਵਚਨ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਧਰਮ ਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਉਵਾਚ ਤਡਾਗਸ਼ਤਦਾਨੇਨ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਨਰਃ । ਤਤੋऽਧਿਕਂ ਚ ਲਭਤੇ ਵਾਪੀਦਾਨੇਨ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ ਕੋਈ ਸੌ ਤਲਾਬ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹਦੇ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਪੁੰਨ ਇਕ ਕੂਆਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਵਾਪੀਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਨਰਃ । ਤਤੋऽਧਿਕਂ ਚ ਲਭਤੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਨ੍ਯਾਪ੍ਰਦਾਨਤਃ
ਦਸ ਕੂਏਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਿੰਨਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ, ਉਹਦੇ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਪੁੰਨ ਇਕ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਕਨ੍ਯਾਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਨਰਃ । ਤਤੋऽਧਿਕਂ ਚ ਲਭਤੇ ਯਜ੍ਞੈਕੇਨ ਨਰਾਧਿਪ
ਦਸ ਧੀਆਂ ਵਿਆਹਣ ਨਾਲ ਜਿੰਨਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ, ਉਹਦੇ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਪੁੰਨ ਇਕ ਯੱਗ ਕਰਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਨ।
ਸ਼ਤਯਜ੍ਞੇਨ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਪੁਣ੍ਯਕृਜ੍ਜਨਃ । ਤਤੋऽਧਿਕਂ ਚ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਚ
ਸੌ ਯੱਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ, ਉਹਦੇ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਪੁੰਨ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਸ਼ਤਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਨਰਃ । ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਨੂਨਂ ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ੍ਸਤ੍ਯਬਾਲਨਾਤ੍
ਸੌ ਪੁੱਤ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਜਿੰਨਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਇਕ ਸੱਚੇ ਪੁੱਤ ਤੋਂ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਸਤ੍ਯਾਤ੍ਪਰੋ ਧਰ੍ਮੋ ਨਾਨृਤਾਤ੍ਪਾਤਕਂ ਪਰਮ੍ । ਨ ਹਿ ਗਹ੍ਘਾਸਮਂ ਤੀਰ੍ਯਂ ਮ ਦੇਵਃ ਕੇਸ਼ਵਾਤ੍ਪਰਃ
ਸੱਚ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਝੂਠ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ। ਗੰਗਾ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ, ਕੇਸ਼ਵ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਪਰੋ ਬਨ੍ਧੁਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਪਰਂ ਧਨਮ੍ । ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯਃ ਪਰਃ ਕੋ ਵਾ ਸ੍ਪਧਰ੍ਮਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ, ਧਰਮ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਧਨ ਨਹੀਂ। ਧਰਮ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੌਣ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ? ਇਸ ਲਈ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ।
ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਤਾਤ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ । ਯਸ਼ਸ੍ਯਂ ਸੁਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਚ ਪ੍ਰਤਾਪਃ ਪੂਜਨਂ ਪਰਮ੍
ਪੁੱਤ੍ਰ, ਜਦੋਂ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਸਦਾ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ, ਚੰਗੀ ਇੱਜ਼ਤ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਾਮ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਨ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯਤੁਰ੍ਦਸ਼ਾਬ੍ਦਂ ਧਰ੍ਮੇਣ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗृਹਸੁਖਂ ਮ੍ਰਮਨ੍ । ਵਨਵਾਸਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸਤ੍ਯਸ੍ਯ ਪਾਲਨਾਯ ਤੇ
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸੱਚ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦਸ ਸਾਲ ਘਰ ਦੀਆਂ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਕਰਾਂਗਾ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ਪਥਮਿਚ੍ਛਯਾऽਨਿਚ੍ਛਯਾऽਥਵਾ । ਨ ਕृਰ੍ਯਾਤ੍ਪਾਲਨਂ ਯੋ ਹਿ ਭਸ੍ਮਾਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸੂਤਕਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਚਾਹ ਕੇ ਜਾਂ ਨਾ ਚਾਹ ਕੇ ਸੱਚ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਂ ਲਵੇ ਤੇ ਪੂਰੀ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅੰਤ ਤਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੁਮ੍ਭੀਪਾਕੇ ਸ ਪਚਤਿ ਯਾਵਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਦਿਵਾਕਰੌ । ਤਤੋ ਮੂਕੋ ਭਵੇਤ੍ਕੁषਠੀ ਮਾਨਵਃ ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਸੁ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਕੂੰਭੀਪਾਕ ਨਰਕ ਵਿਚ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਰਹਿਣ ਤਕ ਸੜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਗੂੰਗਾ ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੋਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮੋ ਵਿਧਾਯ ਕਲ੍ਕਲਂ ਜਟਾਮ੍ । ਪ੍ਰਯਯੌ ਚ ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਸੀਤਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਚ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਗੁੰਝ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।
ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਾਨ੍ਮਹਾਰਾਜਾਸ੍ਤਤ੍ਯਾਜ ਸ੍ਵਤਨੁਂ ਮੁਨੇ । ਪਾਲਨਾਯ ਪਿਤੁਃ ਸਤ੍ਯਂ ਰਾਮੋ ਬਭ੍ਰਾਮਕਾਨਨ
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਗਮ ਵਿਚ, ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਪਿਉ ਦਾ ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸਣਾ ਚੁਣ ਲਿਆ।
ਕਾਲਾਨ੍ਤਰੇ ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਭਗਿਨੀ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਚ । ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੀ ਕਾਨਨੇ ਘੋਰੇ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸੁਗੌਤੁਕਾਤ੍
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਭੈਣ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਈ, ਇਕ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਾਮਂ ਕੁਲਟਾ ਕਾਮਾਰ੍ਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਤਦਾ । ਪੁਲਕਾਞ੍ਚਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੀ ਸੂਰ੍ਚ੍ਛਮਾਪ ਸ੍ਮਰੇਣ ਚ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕਾਮ ਵਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਖੜ ਖੜ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਕਰਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਨਿਕਟਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸਸ੍ਮਿਤੋਵਾਚ ਕਾਮੁਕੀ । ਸ਼ਸ੍ਵਧੌਵਨਸਂਯੁਕ੍ਤਾऽਤਿਪ੍ਰੌਢਾ ਕਾਮਦੁਰ੍ਮਦਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਕਾਮ ਭਰੀ, ਹੰਸਦੀ ਹੋਈ, ਵੱਡੀ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਤੇ ਕਾਮ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।
ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖੋਵਾਚ ਹੇਰਾਮ ਹੇ ਧਨਸ਼੍ਯਾਮ ਰੂਪਧਾਮ ਸੁਣਾਨ੍ਵਿਤ । ਮਾਯਾਨੁਰਕ੍ਤਾਂ ਵਨਿਤਾਂ ਮਾਂ ਗृਹਾਣ ਸੁਨਿਰ੍ਜਨੇ
ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਰਾਮ, ਹੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਸੋਹਣੇ, ਸੁਣੋ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਇਸ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੀਵਣੀ ਬਣਾਓ।'