ਅਨਭਿਜ੍ਞਂ ਕਾਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਦੁਰ੍ਬਲਂ ਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨਮ੍ । ਅਵ੍ਯਵਾਹਾਰ੍ਯ ਨਿष੍ਕਾਮਂ ਨਾਰਾਯਣਪਰਾਯਣਮ੍
ਜੋ ਕਾਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਦੁਨੀਆਵੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਅਣਉਪਯੋਗੀ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ—
ਅਵਿਦਗ੍ਧੋ ਵਿਧਾਤਾ ਚ ਯੋਜਯਾਮਾਮ ਯੋऽਕ੍ਸ਼ਮਮ੍ । ਈਦृਸ਼ੀਂ ਕਾਮੁਕੀਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਦਦਾਤਿ ਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨੇ
ਅਕਲ ਰਹਿਤ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਐਸੇ ਅਸਮਰਥ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਇੱਛਾਵਾਨ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਮੁਕਃ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪਪਾਤ ਚਰਣੇ ਮृਦਾ । ਤਮੁਵਾਚ ਮਹਾਸਧ੍ਵੀ ਵੇਦੋਕ੍ਤਂ ਚ ਯਥੌਚਿਤਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਤੇ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਔਰਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਹਲ੍ਯੋਵਾਚ ਅਭਾਗ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਰੀਚੇਸ਼੍ਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ । ਅਭਾਗ੍ਯਾਤ੍ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯਾਪਿ ਤ੍ਵਂ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਾਪਮਾਨਸਃ
ਅਹਲਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਨਸੀਬ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਤਪਸਵੀ ਮਰੀਚੀ ਅਤੇ ਨਸੀਬ ਦੇ ਮਾਰੇ ਕਸ਼ਯਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ—ਪਰ ਤੇਰਾ ਮਨ ਪਾਪੀ ਹੈ।'
ਕਿਂ ਤਜ੍ਜਪੇਨ ਤਪਸਾ ਮੌਨੇਨ ਚ ਵ੍ਰਤੇਨ ਚ । ਸੁਰਾਰ੍ਚਨੇਨ ਤੀਰ੍ਥੇਨ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਮਨੋਹृਤਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਔਰਤਾਂ ਵਲ ਖਿੱਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਪ, ਤਪ, ਚੁੱਪ, ਵਰਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਸृष੍ਟੌ ਮੋਹਾਯ ਕਾਮਿਨਾਂ ਮਨਃ । ਅਨ੍ਯਥਾ ਨ ਭਵੇਤ੍ਸृष੍ਟਿਃ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਤੇਨੇ ਪੁਰਾऽऽਜ੍ਞਯਾ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਕਾਮੀ ਮਨ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਚੱਲਦੀ ਹੀ ਨਾ—ਇਹ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਆਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵ ਮਾਯਾਕਰਣ੍ਡਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗਾਰ੍ਗਲਂ ਨृਣਾਮ੍ । ਵ੍ਯਵਧਾਨਂ ਚ ਤਪਸਾਂ ਦੋषਾਣਾਮਾਸ਼੍ਰਯਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਮਾਇਆ ਦਾ ਮਿੱਠਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ, ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵਾਘ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਬਨ੍ਧਨਿਬਦ੍ਧਾਨਾਂ ਨਿਗਡਂ ਕਠਿਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਪ੍ਰਦੀਪਰੂਪਂ ਕੀਟਾਨਾਂ ਮੀਨਾਨਾਂ ਬਡਿਸ਼ਂ ਯਥਾ
ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਹ ਕਠੋਰ ਜੰਜੀਰ ਵਾਂਗ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੀਟਾਂ ਲਈ ਦੀਵਾ ਜਾਂ ਮੱਛੀਆਂ ਲਈ ਕਾਂਡਾ।
ਵਿषਕृਮ੍ਭਂ ਦੁਗ੍ਧਮੁਖਮਾਰਮ੍ਭੇ ਮਧੁਨੋਪਮਮ੍ । ਪਰਿਣਾਮੇ ਦੁਃਖਬੀਜਂ ਸੋਪਾਨਂ ਨਰਕਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਮਿੱਠੀ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਹਿਦ, ਪਰ ਅੰਤ ਵਿਚ ਦੁੱਖ ਦਾ ਬੀਜ ਤੇ ਨਰਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੀੜ੍ਹੀ।
ऋषਯਃ ਸਨਕਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨੋਦ੍ਵਾਹਂ ਚਕ੍ਰੁਰੀਪ੍ਸਿਤ੍ਮ੍ । ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਮਨੋ ਯੇषਾਂ ਤੇषਾਂ ਸਰ੍ਵ ਚ ਨਿष੍ਫਲਮ੍
ਸਨਕ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਲ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀਸੇਵਨਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਇਹੈਵਾਤ੍ਯਯਸ਼ਸ੍ਕਨਮ੍ । ਪਰਤ੍ਰ ਨਰਕਂ ਘੋਰਂ ਦਦਾਤਿ ਕਾਮੁਕਾਯ ਚ
ਇੰਦ੍ਰ, ਪਰਾਈ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਰ ਨੂੰ ਕਾਮੀ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਾ ਚ ਮਹਾਸਾਧ੍ਵੀ ਵਿਹਾਯ ਤਂ ਚ ਕਾਮੁਕਮ੍ । ਪ੍ਰਯਯੌ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਤੂਰ੍ਣ ਗृਹਿਣੀ ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਚ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਔਰਤ ਨੇ ਉਸ ਕਾਮੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਗੌਤਮ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ, ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵ ਕਥਯਾਮਾਸ ਗੌਤਮਾਯ ਤਪਸ੍ਵਿਨੇ । ਤਸ੍ਥੌ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਮਹਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਵਿਨਿਨ੍ਦ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਤਪਸਵੀ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ ਮੁਨੀ ਹੱਸ ਕੇ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ।
ਏਕਦਾ ਗੌਤਮਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਜਗਾਮ ਸ਼ਂਕਰਾਲਯਮ੍ । ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਗੌਤਮਰੂਪੇਣ ਤਾਂ ਸਂਭੋਗਂ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਗੌਤਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ; ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਗੌਤਮ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕੀਤਾ।
ਸਰ੍ਵ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਚ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਮਨ੍ਦਿਰਦ੍ਵਾਰਮਾਯਯੌ । ਨਿਰ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਮਹੇਨ੍ਦਂ ਚ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਃ
ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮੁਨੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਆਇਆ; ਤੇ ਮਹਾਨ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਿਕਲਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਨਗ੍ਨਾਮਹਲ੍ਯਾਂ ਰਹਸਿ ਪੀਨਸ਼੍ਰੋਣਿਪਯੋਧਰਾਮ੍ । ਮੁਨਿਃ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਸ਼ਕਂ ਚ ਭਗਾਙ੍ਗਸ਼੍ਚ ਭਵੇਤਿ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਨੰਗੀ, ਇਕੱਲੀ, ਭਰੇ ਹਿਪ ਤੇ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਵੇਖਿਆ; ਮੁਨੀ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਔਰਤ ਦੇ ਅੰਗ ਲੈ ਲੈ।'
ਕੋਪਾਚ੍ਛਸ਼ਾਪ ਪਤ੍ਨੀਂ ਚ ਰੁਦਤੀਂ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਾਮ੍ । ਤ੍ਵਂ ਚ ਪਾषਾਣਰੂਪਾ ਚ ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਭਵੇਤਿ ਚ
ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਰੋ ਰਹੀ ਤੇ ਡਰੀ ਹੋਈ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪੱਥਰ ਬਣ ਜਾ।'
ਯਯੌ ਚ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਲਜ੍ਜੈਕਤਾਨਮਾਨਸਃ । ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਭੀਤਾ ਸ੍ਵਾਮਿਨਂ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਇੰਦ੍ਰ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਤੇ ਅਹਲਿਆ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਆਪਣੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲ ਕੇ ਸਮਝਾਉਣ ਲੱਗੀ।
ਅਹਲ੍ਯੋਵਾਚ ਮਾਂ ਚ ਦਾਸੀਂ ਚ ਨਿਰ੍ਦੋषਾਂ ਕਥਂ ਤ੍ਯਜਸਿਧਾਰ੍ਮਿਕ । ਤ੍ਵਂ ਚ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵਿਚਾਰਂ ਕੁਰੁ ਧਰ੍ਮਤਃ
ਅਹਲਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਧਰਮ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਮੇਰੀ ਨਿਕੀ ਦਾਸੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੇਕਸੂਰ ਹਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਤਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈਂ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਚ ਕੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰ।
ਗੌਤਮ ਉਵਾਚ ਤ੍ਵਾਂ ਜਾਨਾਮਿ ਮਨਃਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂ ਸੁਵ੍ਰਤਾਂ ਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮ੍ । ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਚ ਤਥਾऽਪਿ ਤ੍ਵਾਂ ਪਰਵੀਰ੍ਯਂ ਚ ਬਿਭ੍ਰਤੀਮ੍
ਗੌਤਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਮਨੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਚੰਗੀ ਨੇਮ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪਤੀ ਵਤੀ ਹੈਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਪਰਾਏ ਬੀਜ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਪਰਭੋਗ੍ਯਾ ਚ ਯਾ ਕਾਨ੍ਤਾ ਸਾऽਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ । ਤਾਂ ਯੋਗਚ੍ਛੇਨ੍ਮਹਾਮੂਢੋ ਨਰਕਂ ਤਸ੍ਯ ਕਲ੍ਪਕਮ੍
ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮੂਰਖ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਰਕ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਨਂ ਵਿष੍ਠਾ ਜਲਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਪਰਭੋਗ੍ਯਾਸ਼੍ਚ (ਯਾ)ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ । ਉਪਸ੍ਪृਸ਼ੇਨ੍ਨ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਹਨ੍ਤਿ ਪੁਪ੍ਯਂ ਪੁਰਾਕृਤਮ੍
ਰੋਟੀ, ਗੰਦ, ਪਾਣੀ, ਪਿਸ਼ਾਬ—ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਉਹਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਿਚ੍ਛਯਾ ਚ ਸ਼੍ਰृਙ੍ਗਾਨੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਜਾਰੇਣ ਨ ਦੁष੍ਯਤਿ । ਦੁष੍ਟਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਸਾਧ੍ਵੀ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਸ਼੍ਰृਙ੍ਗਾਰਕਰ੍ਮਣਿ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਲੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮਾੜੀ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੱਕਾ ਮਾੜੀ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ।
ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨਂ ਮਤ੍ਵਾ ਸੁਖਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਤਿਂ ਗृਹੇ । ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਬਭੂਵ ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਮਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਸਮਝ ਕੇ ਘਰ ਵਿਚ ਸੁਖ ਤੇ ਰਸ ਮਾਣਿਆ। ਪਰ ਜਦ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਅਸਲ ਸੱਚਾਈ ਪਤਾ ਲੱਗੀ—ਇਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਰੱਖ।
ਗਚ੍ਛ ਗਚ੍ਛ ਮਹਾਰਣ੍ਯਂ ਭਵ ਪਾषਾਣਰੂਪਿਣੀ । ਰਾਮਪਾਦਾਙ੍ਗੁਲਿਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਦ੍ਯਃ ਪੂਤਾ ਭਪਿष੍ਯਸਿ
ਹੁਣ ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲੀ ਜਾ ਤੇ ਪੱਥਰ ਬਣ ਜਾ। ਪਰ ਜਦ ਰਾਮ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਉਂਗਲੀ ਦਾ ਛੂਹਾ ਤੈਨੂੰ ਲੱਗੇਗਾ, ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗੀ।
ਮਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਪੁਨਰੇਵਾऽऽਗਮਿष੍ਯਸਿ । ਗਚ੍ਛ ਕਾਨ੍ਤੇ ਮਹਾਰਣ੍ਯਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪਸੇ ਯਯੌ
ਉਹ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇਂਗੀ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਚਲ ਪਿਆ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਦਰ੍ਪਭਞ੍ਜਨਮ੍ । ਪੁਨਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਚ ਵਿਭੋਸ਼੍ਚ ਕृਪਯਾ ਮੁਨੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਿੰਦਰ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮo ਮਹਾo ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖ o ਉਤ੍ਤo ਨਾਰਦਨਾo ਏਕषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ, ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ, ਨਾਰਦ ਵੱਲੋਂ ਉੱਚੀ ਕਥਾ, ਇਕਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਦ੍ਵਿषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਰਾਮੋ ਦਾਸ਼ਰਥਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਚਕਾਰ ਮੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕੁਤ੍ਰ ਯੁਗੇ ਗੌਤਮਯੋषਿਤਃ
ਹੁਣ ਬਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਜੁਗ ਵਿਚ ਗੌਤਮ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੱਤੀ?
ਰਾਮਾਵਤਾਰਂ ਸੁਖਦਂ ਸਮਾਸੇਨ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਕਥਾਯਸ੍ਵ ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਸੁਣਨ ਲਈ ਵੱਡਾ ਚਾਹ ਹੈ।