ਵਿਹਾਯ ਹਰਿਦਾਸ੍ਯਂ ਚ ਵਿषਯੇ ਯਨ੍ਮਨਸ਼੍ਚਲਮ੍
ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾ ਵਾ ਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾ ਪੁਤ੍ਰੋ ਬਨ੍ਧੁਃ ਕੋ ਵਾ ਭਵਾਰ੍ਣਵੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ?
ਸੁਕਰ੍ਮ ਕਾਰਯੇਦ੍ਯੋ ਹਿ ਤਨ੍ਮਿਤ੍ਰਂ ਸ ਪਿਤਾ ਗੁਰੁਃ
ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਮਿੱਤਰ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਤਾਤ ਵੇਦਬੀਜਂ ਯਥਾਗਮਮ੍
ਪਿਆਰੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਦ ਦਾ ਬੀਜ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਦੌ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਭਗਵਨ੍ਨਰਨਾਰਾਯਣਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਵਿਰਰਾਮ ਪਿਤੁਃ ਪੁਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪਿਤੁਃ ਪੁਰਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਪਲ ਖੜਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨਾਰਦ—
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਤਤ੍ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿ ਚ ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਯਤ੍ਰ ਤਦ੍ਗੁਣਵਰ੍ਣਨਮ੍।। 1.24.
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ—
ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਦਾਰਸਂਗ੍ਰਹਮ੍
ਫਿਰ, ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਲਈ ਪਤਨੀ ਲੈ ਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਵਿਵਿਕ੍ਤਾਸ਼੍ਰਮਿਣਾਂ ਚੈਵ ਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਸੁਖਦਾਯਕਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਇਕੱਲੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਮੰਤਰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਨਿषੇਕਾਲ੍ਲਭ੍ਯਤੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਗੁਰੁਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਚ ਕਾਮਿਨੀ
ਜਨਮ ਤੋਂ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੰਤਰ, ਅਧਿਆਪਕ, ਪਤੀ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਵ ਗੁਰੁਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨੋ ਨਃ ਪੁਰਾਤਨਃ
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਤਤ ਏਵ ਭਵਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪੁਰਾਤਨਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਤਾਂ ਧਾਤਾ ਵਿਰਰਾਮ ਚ ਸ਼ੌਨਕ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਧ੍ਰੁਵਾਦ੍ਯੋਜਨਲਕ੍ਸ਼ਮੀਪ੍ਸਿਤਂ ਮਹਾਰ੍ਹਰਤ੍ਨੌਘਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਮਹਤ੍
ਸੌਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧ੍ਰੂਵ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਲੱਖ ਜੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯੇ ਯੋਗਬਲੇਨ ਸ਼ਮ੍ਭੁਨਾ ਧृਤਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਵਿਵਿਧਾਲਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਖੇਤਰ ਕਿਸੇ ਆਧਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਟਿਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਅਜੋਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਯੂਖਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਰਵਿਚਨ੍ਦ੍ਰਯੋਰ੍ਮੁਨੇ ਹੁਤਾਸ਼ਨੈਰ੍ਵੇष੍ਟਿਤਮੇਵ ਕੇਵਲਮ੍
ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਰਫ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੁਰਂ ਵਰਂ ਯੋਜਨਲਕ੍ਸ਼ਵਿਸ੍ਤृਤਂ ਤ੍ਰਿਕੋਟਿਰਤ੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਗृਹਾਨ੍ਵਿਤਂ ਸਦਾ
ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਲੱਖ ਜੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਾਣਿਕ੍ਯਮੁਕ੍ਤਾਮਣਿਦਰ੍ਪਣੈਰ੍ਯੁਤਂ ਨਸ੍ਵਪ੍ਨਦृष੍ਟਂ ਦ੍ਵਿਜ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਃ
ਉਹ rubī, ਮੋਤੀ, ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਆਇਨਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਸਿਦ੍ਧੈਰ੍ਨਿਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਤਕੋਟਿਲਕ੍ਸ਼ੈਕੈਸ੍ਤ੍ਰਿਕੋਟਿਲਕ੍ਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਯੁਤਂ ਸ੍ਵਪਾਰ੍षਦੈਃ
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਸਿਧ ਲੋਕ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸੁਰਦ੍ਰੁਮੈਰ੍ਵੇष੍ਟਿਤਮੇਵ ਸਨ੍ਤਤਂ ਮਨ੍ਦਾਰਵृਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਵਰੈਃ ਸੁਪੁष੍ਪਿਤੈਃ
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿਵਿਆ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਮੰਦਾਰਾ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨਿਰ੍ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਪ ਮਾਨਸੇ ਕਿਂ ਨਾਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਰਂ ਸੁਰਯੋਗਿਨਾਂ ਗੁਰੌ
ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀ ਭਰ ਗਈ; ਦਿਵਿਆ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਕਿਹੜਾ ਅਜੋਬਾ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਦੂਰੇ ਸਭਾਮਣ੍ਡਲਮਧ੍ਯਗਂ ਸ਼ਿਵਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ਿਵਦਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਦੂਰੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤ, ਮੰਗਲ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਹੇਮਾਭਜਟਾਧਰਂ ਵਿਭੁਂ ਦਿਗਮ੍ਬਰਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਮਨਨ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ 1.25.
ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪੀਲੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਵਸਤ੍ਰ ਬਣਾਇਆ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਵੇਖਿਆ।
ਸੁਨੀਲਕਣ੍ਠਂ ਭੁਜਗੇਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਿਤਂ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਸਿਦ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਰ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਵਨ੍ਦਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਗੂੜ੍ਹ ਨੀਲੀ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਯੋਗੀਆਂ, ਸਿਧਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਹਾਸ੍ਯਾਸ੍ਯਮਨੋਹਰਂ ਵਰਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ਼੍ਰਯਾਣਾਂ ਸ਼ਿਵਦਂ ਵਰਪ੍ਰਦਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦਾ।
ਗਤ੍ਵਾ ਸਮੀਪਂ ਮੁਨਿਰੇष ਸ਼ੂਲਿਨਂ ਨਨਾਮ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਪੁਲਕਾਙ੍ਕਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਨਜ਼ਦੀਕ ਜਾ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਸ ਨਿਵਾਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਵਰਂ ਚ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਵਿਧੇਃ ਸੁਤਂ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਵਰਿष੍ਠਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਵੇਖਿਆ।
ਦਦੌ ਚ ਤਸ੍ਮੈ ਮੁਨਯੇ ਸ ਸਂਭ੍ਰਮਾਦਾਲਿਙ੍ਗਨਂ ਚਾਸ਼ਿषਮਾਸਨਾਦਿਕਮ੍
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ।