ਪਪਾਤ ਦਣ੍ਡਵਨ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚਰਣਯੋਰ੍ਗੁਰੋਃ । ਤਂ ਰੁਦਨ੍ਤਂ ਮਹਾਭੀਤਂ ਮੁਦੋਰਸਿ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਸਿਰ ਰੱਖ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਦੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ।
ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸੋਮਯਾਗਂ ਪ੍ਰਗਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਾਥਂਮੇਵ ਚ । ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਤਂ ਗੁਰੁਃ
ਸੋਮ ਯਗ ਤੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਦੀ ਰੀਤ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਦਦੌ ਪਰਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਮ੍ । ਆਗਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਚਕੁਃ ਸੇਵਾਂ ਮੁਦਾऽਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ; ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਆ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਵਤ੍ਸ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਦਰ੍ਪਭਞ੍ਜਨਮ੍ । ਸ਼ਚੀਸਤੀਤ੍ਵਰਕ੍ਸ਼ਾ ਚ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਮਹਿੰਦਰ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਚੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਸੋਮਯਾਗਵਿਧਾਨਂ ਚ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ । ਕਥਂ ਤਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਗੁਰੁਸ਼੍ਚ ਕਿਂ ਫਲਂ ਪਰਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਨੂੰ ਸੋਮ ਯਾਗ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸੋ। ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ?
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਸੋਮਯਾਗਫਲਂ ਮੁਨੇ । ਵਰ੍ष ਸੋਮਲਤਾਪਾਨਂ ਯਜਮਾਨਃ ਕਰੋਤਿ ਚ
ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੋਮ ਯਾਗ ਦਾ ਫਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਯਜਮਾਨ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੋਮ ਲਤਾ ਦਾ ਰਸ ਪੀਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਫਲਂ ਭੁਙਕ੍ਤੇ ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਜਲਂ ਮੁਦਾ । ਤ੍ਰੈਵਾਰ੍षਿਕਂ ਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਯਾਗ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਤ੍ਰੈਵਾषਿਕਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਨਿਹਿਤਂ ਭੂਤਵृਦ੍ਧਯੇ । ਅਧਿਕਂ ਵਾऽਪਿ ਵਿਦ੍ਯੇਤ ਸ ਸੋਮਂ ਪਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਧਾਨ ਸੰਜੋ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੱਧ ਹੋਵੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ, ਉਹ ਸੋਮ ਪੀਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਜਸ਼੍ਚ ਦੇਪੋ ਵਾ ਯਾਗਂ ਕਰ੍ਤੁਮਲਂ ਮੁਨੇ । ਨ ਸਰ੍ਵਮਾਧ੍ਯੋ ਯਜ੍ਞੋऽਯਂ ਬਹ੍ਵਨ੍ਨੋ ਬਹੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਵੱਡਾ ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਧਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਹੀ ਇਹ ਯਾਗ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਗ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਖਾਣਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮo ਮਹਾo ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖo ਉਤ੍ਤo ਨਾਰਦਨਾo ਸ਼ਕ੍ਰਦਰ੍ਪਭਙ੍ਗਪ੍ਰਕਰਣੇ ਸ਼ਕ੍ਰਮੋਕ੍ਸ਼ਕਥਨਂ ਨਾਮ षष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਦ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਭੰਗ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ, 'ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਕਥਾ' ਨਾਮਕ ਸਾਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥੈਕषष੍ਟਿ,ਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਕਿਂਚਿਦਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਦਰ੍ਪਭਞ੍ਜਨਮ੍ । ਅਪਰਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸਾਵਧਾਨਂ ਨਿਗੂਢਕਮ੍
ਇਕਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਭੰਗ ਦੀ ਕੁਝ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੋਰ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਕਹਾਣੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਸਮੁਦ੍ਰਮਥਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੀਤ੍ਵਾऽਮृਤਰਸਂ ਪੁਰਾ । ਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਸਂਘਾਂਸ਼੍ਚ ਬਹੁਦਰ੍ਪੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥ ਕੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ, ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਅਹੰਕਾਰ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਦਾ ਕृष੍ਣੋ ਬਲਿਦ੍ਵਾਰਾ ਸ਼ਕ੍ਰਦਰ੍ਪ ਬਭਞ੍ਜ ਹ । ਭ੍ਰष੍ਟਸ਼੍ਰਿਯੋ ਬਭੂਵੁਸ੍ਤੇ ਦੇਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਬਲੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜਿਆ। ਇੰਦ੍ਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆ ਬੈਠੇ।
ਤਦਾ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਸ੍ਤੌਤ੍ਰਾਦਦਿਤੇਸ਼੍ਚ ਵ੍ਰਤੇਨ ਤੇ । ਜਾਤਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ਕਲਯਾऽਪ੍ਯਦਿਤ੍ਯਾਂ ਵਾਮਨੋ ਵਿਭੁਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਸਤੁਤੀ ਤੇ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਵਰਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮਹਾਨ ਵਾਮਨ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮਿਆ।
ਯਾਚ੍ਞਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਬਲਿਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕृਪਯਾ ਚ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ । ਤਸ੍ਮੈ ਦਦੌ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਦੇਵੇਮ੍ਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਂਪਦਮ੍
ਵਾਮਨ ਨੇ ਬਲੀ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੇ ਰਾਜ ਲਿਆ, ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਉਹ ਰਾਜ ਮਹਿੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਬਭੂਵ ਸ਼ਕ੍ਰਦਰ੍ਪਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਨੇ ਪੁਰਾ । ਵਿਭੁਰ੍ਦੁਵਸਿਸੋ ਦ੍ਵਾਰਾ ਜਹਾਰ ਤਚ੍ਛ੍ਰਿਯਂ ਮੁਨੇ
ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਫਿਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦੁਵਾਸਿਸ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਚਮਕ ਖੋਹ ਲਈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ।
ਪੁਨਰ੍ਦਦੌ ਚ ਕृਪਯਾ ਕृਪਾਲੁਰ੍ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ । ਪੁਨਃ ਸ਼੍ਰੀਦੁਰ੍ਮਦਃ ਸੋऽਪਿ ਜਹਾਰ ਗੌਤਮਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਫਿਰ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਦਇਆਲੂ ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਹ ਚਮਕ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਫਿਰ, ਅਹੰਕਾਰੀ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਗੌਤਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਖੋਹ ਲਿਆ।
ਤਦਾ ਗੌਤਮਸ਼ਾਪੇਨ ਭਮਾਙ੍ਗਸ਼੍ਚ ਬਭੂਵ ਸਃ । ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਯਾਤਨਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗਵੇਦਨਯਾ ਪੁਰਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਗੌਤਮ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪੈ ਗਏ। ਇੰਦ੍ਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਕਲੇਸ਼ ਭੋਗਦਾ ਰਿਹਾ।
ਉਚ੍ਚੈਸ੍ਤਂ ਜਹਸੁਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ऋषਯੋ ਮਨਵਸ੍ਤਦਾ । ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਲਜ੍ਜਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮृਤਤੁਲ੍ਯੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਉਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਮਨੂਆਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਹਾਸੀ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦੇ ਹੋ ਗਏ; ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਤਾਂ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਸਹਸ੍ਰਵਰ੍ष ਚ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਰਵੇਃ ਪੁਰਾ । ਰਵੇਰ੍ਵਰੇਣ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਫਿਰ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਘਰ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਕਲਙ੍ਕਰੂਪਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤਚ੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਨਿਕਰਂ ਪਰਮ੍ । ਯਥਾ ਚਨਦ੍ਰੇ ਕਲਙ੍ਕਸ਼੍ਚ ਤਾਨਕਾਹਰਣਾਦਭੂਤ੍
ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਜੋ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ 'ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲੈਣ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਿਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕੇਨ ਪ੍ਰਗਾਰੇਣ ਜਹਾਰ ਗੌਤਮਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਮਹਾਸਤੀਸਮਹਲ੍ਯਾਂ ਚ ਪੂਜ੍ਯਾਂ ਭੁਵਨਪਾਦਨੀਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੌਤਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਹਲਿਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਖੋਹ ਲਈ?
ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਸ਼ਾਯਾਂ ਮਹਾਭਾਗਾਂ ਨਿਰ੍ਮਲਾਂ ਕਮਲਾਕਲਾਮ੍ । ਏਤਦ੍ਵੇਦਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵਦ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਵਰ
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ — ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਨਿਰਮਲ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪੁष੍ਕਰੇ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਸੂਰ੍ਯਪਰ੍ਵਣਿ ਨਾਰਦ । ਤਤ੍ਰਾऽऽਗਤਾਮਹਲ੍ਯਾਂ ਚ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ
ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਾਰਦ ਜੀ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਥੇ ਆਈ ਸੀ।
ਸੁਸ੍ਮਿਤਾਂ ਸੁਦਰ੍ਤੀ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਂ ਪੀਨਕ੍ਸ਼ੋਣਿਪਯੋਧਰਾਮ੍ । ਮ੍ਰਰ੍ਚ੍ਛਾਮਵਾਪ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤਤ੍ਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਂਤ, ਪੂਰੇ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਤਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕਮਰਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਖਿਆ; ਇੰਦਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥਾਪਰਦਿਨੇ ਤਾਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਨ੍ਦਾਕਿਨੀ ਤਟੇ । ਏਕਾਕਿਨੀਂ ਸੁਸ੍ਮਿਸਾਂ ਚ ਸ੍ਨਾਤੀਂ ਨਗ੍ਨਾਂ ਸਲਜ੍ਜਿਤਾਮ੍
ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਸੰਦਾਕਿਨੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਕਰਦੀ, ਨ੍ਹਾਉਂਦੀ, ਨੰਗੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮੀਂਦੀ ਵੇਖਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੋਣਿਂ ਸ੍ਤਨਯੁਗਮਤੀਵ ਵਿਪੁਲਂ ਹਰਿਃ । ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਮਵਾਪ ਕਾਮਾਰ੍ਤੋ ਜਹਾਰ ਚੇਤਨਾਂ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਦੀ ਚੌੜੀ ਕਮਰ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸਤਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਰੀ ਕਾਮ ਵਿਚ ਫਸ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੁੜ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਚੇਤਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗਤ੍ਵਾ ਕਾਮੀ ਤਦਨ੍ਤਿਕਮ੍ । ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਵਾਚਾ ਵਿਨਯੇਨ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮ੍
ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ, ਕਾਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਤਿਵਰਤਾ ਨੂੰ ਨਰਮ ਬੋਲ ਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਅਹੋ ਗੁਣਮਹੋ ਰੂਪਮਹੋ ਕਿਂ ਵਾ ਨਵਂ ਵਯਃ । ਅਹੋ ਕਿਂ ਵਾ ਮੁਖਸ਼੍ਰੀਸ੍ਤੇ ਸ਼ਰਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵਿਨਿਨ੍ਦਤੀ
ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਾਹ, ਕਿੰਨੇ ਗੁਣ! ਵਾਹ, ਕਿੰਨੀ ਸੋਭਾ! ਵਾਹ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਨਵਾਂ ਜਵਾਨੀ! ਵਾਹ, ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਤਾਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਚੰਦ ਨੂੰ ਵੀ ਲਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਹੋਕਟਾਕ੍ਸ਼ਂ ਕੁਟਿਲਂ ਪੁਂਸਾਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਕਰ੍षਣਮ੍ । ਕਿਮਹੋ ਲੋਚਨਂ ਪਦ੍ਮਪ੍ਰਭਾਮੋਚਨਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਵਾਹ, ਤੇਰੀ ਤਿਰਛੀ ਨਜ਼ਰ ਕਿੰਨੀ ਚਲਾਕ, ਜੋ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ! ਵਾਹ, ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ!