ਨਾਨ੍ਤਰ੍ਬਾਹ੍ਯੇ ਹਰਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਕਿਂ ਤਪਸਾऽਨਘ
ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਹਰੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਤਪ ਕਰਨਾ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਕृਤਂ ਕृष੍ਣਸੇਵਨਂ ਪਰਮਂ ਤਪਃ
ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਪ ਹੈ।
ਗृਹੀ ਭਵ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਗृਹਿਣਾਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸੁਖਮ੍
ਘਰਵਾਲਾ ਬਣ, ਓ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ; ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਮੁਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ਵਃ
ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਸੁਖਤਮਂ ਪੁਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਂ ਮੁਨੇ
ਇਸ ਲਈ, ਓ ਮੁਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਛੂਹਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਪ੍ਰਯੋਜਨਾ ਕਾਨ੍ਤਾ ਸ਼ਤਕਾਨ੍ਤਾਪ੍ਰਿਯਃ ਸੁਤਃ
ਪਤਨੀ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਹੈ; ਪੁੱਤਰ ਸੌ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਜਯਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛੇਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਦੇਕਾਤ੍ਪਰਾਜਯਮ੍
ਹਰ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਹਾਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਤਃ ਪ੍ਰਿਯਤਮੇ ਪੁਤ੍ਰੇ ਨ੍ਯਸੇਦਾਤ੍ਮਪਰਂ ਧਨਮ੍ ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਤਾਤਂ ਨਾਰਦੋ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਵਰਃ ।। 1.24.
ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਨ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ। ਨਾਰਦ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਯਤ੍ਯਸਨ੍ਮਾਰ੍ਗੇ ਸ ਦਯਾਲੁਃ ਕਥਂ ਪਿਤਾ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਦਇਆਲੂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲਤ ਰਾਹ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜਲਬੁਦ੍ਬੁਦਵਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਸਾਰਮਤਿਨਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੁਲਬਲੇ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਛਣਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਵਿਹਾਯ ਹਰਿਦਾਸ੍ਯਂ ਚ ਵਿषਯੇ ਯਨ੍ਮਨਸ਼੍ਚਲਮ੍
ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾ ਵਾ ਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾ ਪੁਤ੍ਰੋ ਬਨ੍ਧੁਃ ਕੋ ਵਾ ਭਵਾਰ੍ਣਵੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ?
ਸੁਕਰ੍ਮ ਕਾਰਯੇਦ੍ਯੋ ਹਿ ਤਨ੍ਮਿਤ੍ਰਂ ਸ ਪਿਤਾ ਗੁਰੁਃ
ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਮਿੱਤਰ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਤਾਤ ਵੇਦਬੀਜਂ ਯਥਾਗਮਮ੍
ਪਿਆਰੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਦ ਦਾ ਬੀਜ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਦੌ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਭਗਵਨ੍ਨਰਨਾਰਾਯਣਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਵਿਰਰਾਮ ਪਿਤੁਃ ਪੁਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪਿਤੁਃ ਪੁਰਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਪਲ ਖੜਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨਾਰਦ—
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਤਤ੍ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿ ਚ ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਯਤ੍ਰ ਤਦ੍ਗੁਣਵਰ੍ਣਨਮ੍।। 1.24.
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ—
ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਦਾਰਸਂਗ੍ਰਹਮ੍
ਫਿਰ, ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਲਈ ਪਤਨੀ ਲੈ ਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਵਿਵਿਕ੍ਤਾਸ਼੍ਰਮਿਣਾਂ ਚੈਵ ਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਸੁਖਦਾਯਕਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਇਕੱਲੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਮੰਤਰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਨਿषੇਕਾਲ੍ਲਭ੍ਯਤੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਗੁਰੁਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਚ ਕਾਮਿਨੀ
ਜਨਮ ਤੋਂ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੰਤਰ, ਅਧਿਆਪਕ, ਪਤੀ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਵ ਗੁਰੁਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨੋ ਨਃ ਪੁਰਾਤਨਃ
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਤਤ ਏਵ ਭਵਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪੁਰਾਤਨਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਤਾਂ ਧਾਤਾ ਵਿਰਰਾਮ ਚ ਸ਼ੌਨਕ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਧ੍ਰੁਵਾਦ੍ਯੋਜਨਲਕ੍ਸ਼ਮੀਪ੍ਸਿਤਂ ਮਹਾਰ੍ਹਰਤ੍ਨੌਘਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਮਹਤ੍
ਸੌਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧ੍ਰੂਵ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਲੱਖ ਜੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯੇ ਯੋਗਬਲੇਨ ਸ਼ਮ੍ਭੁਨਾ ਧृਤਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਵਿਵਿਧਾਲਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਖੇਤਰ ਕਿਸੇ ਆਧਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਟਿਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਅਜੋਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਯੂਖਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਰਵਿਚਨ੍ਦ੍ਰਯੋਰ੍ਮੁਨੇ ਹੁਤਾਸ਼ਨੈਰ੍ਵੇष੍ਟਿਤਮੇਵ ਕੇਵਲਮ੍
ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਰਫ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੁਰਂ ਵਰਂ ਯੋਜਨਲਕ੍ਸ਼ਵਿਸ੍ਤृਤਂ ਤ੍ਰਿਕੋਟਿਰਤ੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਗृਹਾਨ੍ਵਿਤਂ ਸਦਾ
ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਲੱਖ ਜੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਾਣਿਕ੍ਯਮੁਕ੍ਤਾਮਣਿਦਰ੍ਪਣੈਰ੍ਯੁਤਂ ਨਸ੍ਵਪ੍ਨਦृष੍ਟਂ ਦ੍ਵਿਜ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਃ
ਉਹ rubī, ਮੋਤੀ, ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਆਇਨਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।