ਯੇਯੇ ਤਤ੍ਸਙ੍ਗਿਨੋ ਗੋਪਾਃ ਸ਼ਯਨਾਸਨਭੋਗਤਃ
ਉਹ ਗੋਪ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਵਿਛੋਣਿਆਂ, ਬੈਠਕਾਂ ਤੇ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਤੋਂ—
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੋ ਮਥੁਰਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਕਿਂ ਕਰ੍ਮ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਮਥੁਰਾ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ?
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਜਗਾਮ ਤਤ੍ਰ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਸੱਦੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਥੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਚਾਕ੍ਰੂਰਂ ਭਗਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਰਾਜੇ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਂ ਚ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ ਸਗਣਂ ਮਥੁਰਾਂ ਗਤਃ
ਉਹ ਅਕਰੂਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਲੈ ਕੇ ਮਥੁਰਾ ਨੂਂ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਜਘਾਨ ਰਜਕਂ ਚੈਵ ਚਾਣੂਰਂ ਮੁष੍ਟਿਕਂ ਗਜਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਧੋਬੀ, ਚਾਣੂਰ, ਮੁਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕੁਬ੍ਜਯਾ ਸਹ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਕੌਤੁਕੇਨ ਚ 4.54.
ਕੁਬਜਾ ਨਾਲ, ਮਨ ਵਿਚ ਝਾਤ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਖੇਡ ਕੀਤੀ।
ਚਕਾਰ ਕृਪਯਾ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਯ ਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਮਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਤਦੋਪਨੀਤੋ ਭਗਵਾਨਵਨ੍ਤੀਨਗਰਂ ਯਯੌ
ਫਿਰ, ਉਥੇ ਲਿਜਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਵਾਨ ਅਵੰਤੀ ਨਗਰ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਤੋ ਜਿਤ੍ਵਾ ਜਰਾਸਨ੍ਧਂ ਨਿਹਤ੍ਯ ਯਵਨੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਤੇ ਯਵਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ,
ਗਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਰਨਿਕਟਂ ਨਿਰ੍ਮਾਯ ਦ੍ਵਾਰਕਾਂ ਪੁਰੀਮ੍
ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਦੁਆਰਕਾ ਨਗਰੀ ਬਣਾਈ।
ਕਾਲਿਂਦੀਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਂ ਸ਼ੈਬ੍ਯਾਂ ਸਤ੍ਯਾਂ ਜਾਂਬਵਤੀਂ ਸਤੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਕਾਲਿੰਦੀ, ਲਕਸ਼ਮਣਾ, ਸ਼ੈਬਿਆ, ਸਤਿਆ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਜਾਮਵਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਨਿਹਤ੍ਯ ਨਰਕਂ ਭੂਪਂ ਰਣੇਨ ਦਾਰੁਣੇਨ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਨਰਕਾਸੁਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਹਾਰ ਪਾਰਿਜਾਤਂ ਚ ਜਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਚ ਲੀਲਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਪਾਰਿਜਾਤ ਦਾ ਰੁੱਖ ਲੈ ਆਇਆ।
ਪੌਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰਾਗਤ੍ਯ ਦ੍ਵਾਰਕਾਮ੍
ਆਪਣੇ ਪੌਤਰੇ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਦੁਆਰਕਾ ਆ ਗਿਆ।
ਯੋਗੇ ਚ ਵਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਪ੍ਰਸਂਗਤਃ
ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਯੋਗ ਵਿਚ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ,
ਪੂਰ੍ਣੇ ਚ ਸ਼ਤਵਰ੍षੇ ਚ ਸੁਦਾਮ੍ਨਃ ਸ਼ਾਪਮੋਕ੍ਸ਼ਣੇ 4.54.
ਜਦੋਂ ਸੌ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਸੁਦਾਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ,
ਪੁਨਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਾਬ੍ਦਂ ਚ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਫਿਰ, ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਾਲਕ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇ।
ਪੂਰ੍ਣਮੇਕਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਂ ਚ ਨਿਵृਤ੍ਯ ਨਨ੍ਦਮਂਦਿਰੇ
ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨੰਦ ਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਚਕਾਰ ਭਾਰਹਰਣਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਪृਥੁਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਬਲ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ।
ਤਿष੍ਠਞ੍ਜਗਾਮ ਗੋਲੋਕਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਚ ਪੁਰਾਤਨਃ
ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਗੋਲੋਕ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।
ਰਾਧਾਮਾਤ੍ਰੇ ਕਲਾਵਤ੍ਯੈ ਦਦੌ ਸਾਮੀਪ੍ਯਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿਬਧ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸੇਤੁਂ ਚ ਵੇਦੋਕ੍ਤਂ ਚ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ
ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਰਮ ਦਾ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਚਰਿਤਂ ਰਮ੍ਯਂ ਚਤੁਰ੍ਵਰ੍ਗਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਚਰਿੱਤਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਭਜ ਤਂ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਂ ਸਾਨਨ੍ਦਂ ਨਨ੍ਦਨਨ੍ਦਨਮ੍
ਉਸ ਪਰਮ ਆਨੰਦ, ਨੰਦ ਬਾਬਾ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ।
ਪਰਮਵ੍ਯਯਮਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਉਹ ਪਰਮ, ਅਟੱਲ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਚ ਨਿਰੀਹਂ ਚ ਨਿਰਾਕਾਰਂ ਨਿਰਞ੍ਜਨਮ੍ ।। 4.54.
ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ, ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵਵਰ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਾਯਣਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਰਾਧਿਕਾਸਂਵਾਦੋ ਨਾਮ ਚਤੁष੍ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂਪੁਰਾਣ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਾਇਣ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, 'ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਧਿਕਾ ਦਾ ਸੰਵਾਦ' ਨਾਮਕ ਚੌਂਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ੴ ਤਤ੍ਸਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਨਮਃ। ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਦ੍ਵੈਪਾਯਨਮੁਨੀਪ੍ਰਣੀਤਂ- ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਪੁਰਾਣਮ੍। ਅਥ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖਣ੍ਡਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧਃ। ਅਥ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ। ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸ ਏਵ ਭਗਵਾਨ੍ਕृष੍ਣਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਪੁਰੁषਃ ਪਰਃ । ਦੁਰਾਰਾਧ੍ਯੋऽਤਿਸਾਧ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਰਾਧ੍ਯਃ ਸੁਖਪ੍ਰਦਃ
ਓਮ, ਸੱਚੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਸ ਜੀ ਰਚਿਤ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ। ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਖੰਡ ਦਾ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ, ਪਚਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ। ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹੀ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ ਹੈ। ਉਹ ਪੂਜਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੂਜਣਯੋਗ ਤੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਨਿਜਭਕ੍ਤਾਤਿਸਾਘ੍ਯਸ਼੍ਚਾਭਕ੍ਤਸ੍ਯਾਸਾਧ੍ਯ ਏਵ ਚ । ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਃ ਸ੍ਵਭਕ੍ਤਸ੍ਯਾਭਕ੍ਤਸ੍ਯਾਦृਸ਼੍ਯ ਏਵ ਚ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਭਗਤ ਨਹੀਂ ਉਹਦੇ ਲਈ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗੈਰ-ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।