ਤਾਮ੍ਰਾਸ੍ਯਾ ਪੂਰ੍ਣਨਯਨਾ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੀ ਸਰ੍ਵਕਾਨਨਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਲਾਲ ਸੀ, ਅੱਖਾਂ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਹਰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ।
ਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਧਿਕਾ ਸਾ ਚ ਪ੍ਰੇਮਵਿਚ੍ਛੇਦਕਾਤਰਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ।
ਵਿਨਿਨ੍ਦ੍ਯ ਕृष੍ਣਂ ਕੋਪੇਨ ਤਰ੍ਜਯਾਮਾਸ ਚ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।। 4.52.
ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਡਾਂਟਿਆ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਕृष੍ਣਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਨ੍ਦਨਕਾਨਨੇ
ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਰਾਧਾ ਗੋਪਾਙ੍ਗਨਾਭਿਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼੍ਵਰਂ ਮੁਦਾ
ਰਾਧਾ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈਆਂ।
ਤੂਰ੍ਣਂ ਕृष੍ਣਂ ਸਮਾਸ਼੍ਲਿष੍ਯ ਜਹਾਰ ਮੁਰਲੀਂ ਰੁषਾ
ਉਸ ਨੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਸਰੀ ਛੀਨ ਲੀ।
ਪੁਨਃ ਸਂਧਾਰਯਾਮਾਸ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਾਲਾਂ ਮਨੋਹਰਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਉਸ ਦੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮਾਲਾ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਕਸ੍ਤੂਰੀਕੁਙ੍ਕੁਮਾਕ੍ਤਂ ਚਕਾਰ ਤਮ੍ ੧
ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਸਤੂਰੀ ਤੇ ਕੁੰਕੁਮ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸਂਤਰ੍ਜਯਾਮਾਸ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਚਕਾਰ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ, ਤੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਅਥ ਗੋਪਾਙ੍ਗਨਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਰੁਰੁਦੁਃ ਪ੍ਰੇਮਵਿਹ੍ਵਲਾਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਦੇਹਤ੍ਯਾਗਂ ਚ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਸ੍ਵਾਹਾਰਸ੍ਯ ਵਿਸਰ੍ਜਨਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਂ ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਾਮਾਸੁਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਮੁਦਾ
ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ, ਤੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਕਾਸ਼੍ਚਿਦੂਚੁਃ ਪ੍ਰਾਣਚੋਰਂ ਪਸ਼੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ੇਤਿ ਸਂਤਤਮ੍ 4.52.
ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਵੇਖੋ, ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚੋਰ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ!'
ਕਾਸ਼੍ਚਿਦੂਚੁਰਿਮਂ ਮਧ੍ਯੇ ਯੂਯਂ ਕੁਰੁਤ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਕੁਝ ਕਰੋ!'
ਕਾਸ਼੍ਚਿਦੂਚੁਰਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਤੀਤਿਰ੍ਨ ਕਦਾਚਨ
ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਉਸ 'ਤੇ ਕਦੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।'
ਕਾਸ਼੍ਚਿਦੂਚੁਰ੍ਨਿष੍ਠੁਰੋऽਯਂ ਨਰਘਾਤੀਤਿ ਕੋਪਤਃ
ਕੁਝ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਬੜਾ ਨਿਰਦਈ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ!'
ਨਿਰ੍ਜਨਾਨਿ ਚ ਰਮ੍ਯਾਣਿ ਯਾਨਿ ਯਾਨਿ ਵਨਾਨਿ ਚ
ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸੁੰਨੀਆਂ ਜੰਗਲਾਂ ਸਨ—
ਏਵਂ ਤਂ ਗੋਪਿਕਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਮਧ੍ਯੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਦੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਰਾਸਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਪੀਠੇ ਤਸ੍ਥੌ ਸ ਰਸਿਕੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਰਾਸ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਰਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਾਨਾਮੂਰ੍ਤੀਰ੍ਵਿਧਾਯਾਤ੍ਰ ਸਹ ਤਾਭਿਰ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਉਥੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਏ।
ਸ੍ਵਯਂ ਰਾਧਾਂ ਕਰੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਰਤਿਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਧਾ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਰਤੀ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਂ ਕਾਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ 4.52.
ਕਾਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਸਿੰਗਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ।
ਬਭੂਵ ਸੁਰਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੁਚਿਰਂ ਚ ਤਯੋਰ੍ਮੁਨੇ
ਉਥੇ, ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ, ਹੇ ਮুনি।
ਏਵਂ ਤੌ ਤਸ੍ਥਤੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਧਾਕृष੍ਣੌ ਰਸੋਤ੍ਸੁਕੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਧਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਥੇ ਰਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਸ੍ਯ ਮਾਂ ਭਕ੍ਤਂ ਵਦ ਭਕ੍ਤਜਨਪ੍ਰਿਯ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਗਤ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਜਗਨ੍ਮਾਤਾ ਚ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪੁਰੁषਸ਼੍ਚ ਜਗਤ੍ਪਿਤਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਮਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੈ।
ਗਰੀਯਸੀ ਤ੍ਰਿਜਗਤਾਂ ਮਾਤਾ ਸ਼ਤਗੁਣੈਃ ਪਿਤੁਃ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਪਿਤਾ ਨਾਲੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਰਾਧੇਸ਼ਗੌਰੀਤਿ ਲੋਕੇ ਨ ਚ ਕਦਾ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਰਾਧਾ-ਈਸ਼ਾ-ਗੌਰੀ ਨਾਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਗृਹਾਣਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਸਂਜ੍ਞਯਾ ਸਹ ਭਾਸ੍ਕਰ
ਹੇ ਭਾਸਕਰ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਰਘ, ਸਹੀ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
ਇਤਿ ਦृष੍ਟਂ ਸਾਮਵੇਦੇ ਕੌਥੁਮੇ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਮ ਵੇਦ ਦੇ ਕੌਥੁਮ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮুনি।