ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਸ੍ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਧਨਵੰਤਰੀ, ਭਗਵਾਨ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ,
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਧਨ੍ਵਂਤਰਿਂ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯੋਵਾਚ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਤੇ ਜਲਦੀ ਬੋਲਿਆ,
ਮਨਸੋਵਾਚ ਵਦ ਜਾਨਾਸਿ ਕਿਂ ਸਿਦ੍ਧ ਸ਼ਿष੍ਯੋऽਸਿ ਗਰੁਡਸ੍ਯ ਚ ।। 4.51.
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: ਦੱਸ, ਕੀ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਕੀ ਤੂੰ ਸਿੱਧ ਹੈਂ ਜਾਂ ਗਰੁੜ ਦਾ ਚੇਲਾ ਹੈਂ?
ਅਹਂ ਚ ਵੈਨਤੇਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿष੍ਯੌ ਸ਼ਂਭੋਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤੌ
ਮੈਂ ਅਤੇ ਵੈਨਤੇਯਾ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰਸਃ ਪਦ੍ਮਂ ਸਮਾਨੀਯ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਸੂਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਮਲ ਲਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽऽਗਤਂ ਪਦ੍ਮਪੁष੍ਪਂ ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮਮ੍
ਉਹ ਕਮਲ ਦਾ ਫੁੱਲ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਲੋਅ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ,
ਤਚ੍ਚ ਧਨ੍ਵਤਰਿਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮਂਤ੍ਰਰੇਣੁਮੁष੍ਟਿਨਾ
ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੇ ਮੁੱਠੀ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਫੜ ਲਿਆ।
ਦੇਵੀ ਜਗ੍ਰਾਹ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਚ ਗ੍ਰੀष੍ਮਸੂਰ੍ਯਸਮਪ੍ਰਭਾਮ੍
ਦੇਵੀ ਨੇ ਇੱਕ ਬਰਛੀ ਚੁੱਕੀ, ਜੋ ਗਰਮੀ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਾਜ੍ਵਲ੍ਯਮਾਨਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਧਨ੍ਵਤਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਬਰਛੀ, ਜੋ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪ ਵੇਖੀ,
ਤਾਂ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਵृਥਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਜ੍ਵਾਲੇਸ਼੍ਵਰੀ ਰੁषਾ
ਉਹ ਬਰਛੀ ਬੇਅਸਰ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠੀ।
ਨਾਗਲਕ੍ਸ਼ਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਸਿਦ੍ਧਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਮ੍
ਨਾਗਲਕਸ਼ਾ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਧਨ੍ਵਤਰਿਰ੍ਨਾਗਪਾਸ਼ਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਸਸ੍ਮਿਤੋ ਮੁਦਾ
ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਨਾਗ-ਪਾਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੁਸਕਰਾਇਆ।
ਸਰ੍ਪਾਸ੍ਤ੍ਰਮਾਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਰੁਡੋ ਹਰਿਵਾਹਨਃ 4.51.
ਸਰਪ-ਅਸਤਰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਵਾਹਕ ਗਰੁੜ ਨੇ,
ਨਾਗਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨਿष੍ਫਲਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੋਪਰਕ੍ਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾ ਭृਸ਼ਮ੍
ਨਾਗ-ਅਸਤਰ ਨਿਸਫਲ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ,
ਭਸ੍ਮਮੁष੍ਟਿਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾਂ ਯਥਾ
ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਰਾਖ ਦੀ ਮੁੱਠੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਭੇਜੀ ਹੋਈ, ਵੇਖ ਕੇ,
ਨਿਰਸ੍ਤਾਂ ਭਸ੍ਮਮੁष੍ਟਿਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵੀ ਚੁਕੋਪ ਹ
ਰਾਖ ਦੀ ਮੁੱਠੀ ਰੋਕੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।
ਸ਼ਿਵਦਤ੍ਤਂ ਚ ਸ਼ੂਲਂ ਚ ਸ਼ਤਸੂਰ੍ਯਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਜੋ ਸੌ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਅਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਥਾ ਸ਼ਂਭੁਰਾਜਗਾਮ ਰਣਾਜਿਰਮ੍
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੋਵੇਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਆ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਂਭੁਂ ਜਗਦ੍ਗੌਰੀ ਵਿਧਿਂ ਚ ਜਗਤਾਂ ਪਤਿਮ੍
ਸ਼ੰਭੂ, ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ ਗੌਰੀ ਅਤੇ ਵਿਧੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ,
ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਸ਼੍ਚ ਗਰੁਡਃ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੌ
ਧਨਵੰਤਰੀ ਤੇ ਗਰੁੜ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਧੁਰਂ ਹਿਤਂ ਧਨ੍ਵਤਰਿਂ ਮੁਦਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਰਣਂ ਤੇ ਮਨਸਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਨ ਹਿ ਸਾਮ੍ਯਂ ਚ ਮੇ ਮਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਵਿਚ ਮਿਲ ਕੇ ਲੜੋ।
ਸ਼ਿਵਦਤ੍ਤੇਨ ਸ਼ੂਲੇਨ ਦੁਰ੍ਨਿਵਾਰ੍ਯੇਣ ਸਰ੍ਵਤਃ 4.51.
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ, ਜੋ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਧ੍ਯਾਨੇ ਕੌਥੁਮਸ਼ਾਖੋਕ੍ਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਕੌਥੁਮ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿਚ ਸਿਖਾਈ ਗਈ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਧਿਆਨ ਕਰੋ।
ਆਸ੍ਤਿਕੋਕ੍ਤੇਨ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਤਵਨਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਆਸਤਿਕ ਵਲੋਂ ਉਚਾਰਿਤ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚਕਾਰਾਨੁਮਤਿਂ ਸ਼ਿਵਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਏषਾਂ ਚ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚਿਰਲਂਕृਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜ ਗਿਆ।
ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਰੁਵਾਚ ਪੂਜ੍ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਪੁਰਾ ਕਸ਼੍ਯਪਕਨ੍ਯਕੇ
ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀ ਧੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਜਿਤਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਦੇਵਿ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਵਰੂਪਯਾ
ਦੇਵੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਯਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਕਂਧਰਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਯਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਭਗਤੀ ਭਰੀ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਸਿਰ ਝੁਕਾਇਆ।