ਮਨਸੋਵਾਚ ਭਦ੍ਰਾਭਦ੍ਰਂ ਦੈਵਸਾਧ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਯਥੋਚਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਿਹਾ: 'ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਜੋ ਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਕਰਾਂਗੀ।'
ਤਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਸਂਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਲੀਲਯਾ ਸਮਰਸ੍ਥਲੇ
'ਉਸ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗੀ।'
ਯਦਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਾਃ ਸਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਰਣਸ੍ਥਲੇ 4.51.
'ਜੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣ—'
ਗੁਰੁਰ੍ਮੇ ਭਗਵਾਞ੍ਛੇषਃ ਸਿਦ੍ਧਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍
'ਮੇਰਾ ਮਾਣਯੋਗ ਗੁਰੂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਿਧ ਮੰਤਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।'
ਬਿਭਰ੍ਮਿ ਕਵਚਂ ਕਣ੍ਠੇ ਪਰਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਙ੍ਗਲਮ੍
'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।'
ਸ਼ਿष੍ਯਾऽਹਂ ਮਂਤ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਸ਼ਂਭੋਰ੍ਭਗਵਤਃ ਪੁਰਾ
'ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਮੰਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਾਂ।'
ਸ਼ਂਭੋਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਗਰੁਡੋ ਗਣਯਾਮਿ ਨ ਤਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
'ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗਰੁੜ ਵੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਜਗਾਮੈਕਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਾਗਗਣਾਨ੍ਰੁषਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਕੁੜੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਕੱਲੀ ਚਲੀ ਗਈ।
ਯਤ੍ਰ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਰ੍ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਜਿੱਥੇ ਧਨਵੰਤਰੀ ਦੇਵਤਾ, ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ਮੁਖੀ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਮੌਜੂਦ ਸੀ,
ਦृष੍ਟਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਜੀਵਯਾਮਾਸ ਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਉਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਿਲ ਗਈ।
ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਸ੍ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਧਨਵੰਤਰੀ, ਭਗਵਾਨ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ,
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਧਨ੍ਵਂਤਰਿਂ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯੋਵਾਚ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਤੇ ਜਲਦੀ ਬੋਲਿਆ,
ਮਨਸੋਵਾਚ ਵਦ ਜਾਨਾਸਿ ਕਿਂ ਸਿਦ੍ਧ ਸ਼ਿष੍ਯੋऽਸਿ ਗਰੁਡਸ੍ਯ ਚ ।। 4.51.
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: ਦੱਸ, ਕੀ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਕੀ ਤੂੰ ਸਿੱਧ ਹੈਂ ਜਾਂ ਗਰੁੜ ਦਾ ਚੇਲਾ ਹੈਂ?
ਅਹਂ ਚ ਵੈਨਤੇਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿष੍ਯੌ ਸ਼ਂਭੋਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤੌ
ਮੈਂ ਅਤੇ ਵੈਨਤੇਯਾ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰਸਃ ਪਦ੍ਮਂ ਸਮਾਨੀਯ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਸੂਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਮਲ ਲਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽऽਗਤਂ ਪਦ੍ਮਪੁष੍ਪਂ ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮਮ੍
ਉਹ ਕਮਲ ਦਾ ਫੁੱਲ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਲੋਅ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ,
ਤਚ੍ਚ ਧਨ੍ਵਤਰਿਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮਂਤ੍ਰਰੇਣੁਮੁष੍ਟਿਨਾ
ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੇ ਮੁੱਠੀ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਫੜ ਲਿਆ।
ਦੇਵੀ ਜਗ੍ਰਾਹ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਚ ਗ੍ਰੀष੍ਮਸੂਰ੍ਯਸਮਪ੍ਰਭਾਮ੍
ਦੇਵੀ ਨੇ ਇੱਕ ਬਰਛੀ ਚੁੱਕੀ, ਜੋ ਗਰਮੀ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਾਜ੍ਵਲ੍ਯਮਾਨਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਧਨ੍ਵਤਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਬਰਛੀ, ਜੋ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪ ਵੇਖੀ,
ਤਾਂ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਵृਥਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਜ੍ਵਾਲੇਸ਼੍ਵਰੀ ਰੁषਾ
ਉਹ ਬਰਛੀ ਬੇਅਸਰ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠੀ।
ਨਾਗਲਕ੍ਸ਼ਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਸਿਦ੍ਧਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਮ੍
ਨਾਗਲਕਸ਼ਾ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਧਨ੍ਵਤਰਿਰ੍ਨਾਗਪਾਸ਼ਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਸਸ੍ਮਿਤੋ ਮੁਦਾ
ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਨਾਗ-ਪਾਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੁਸਕਰਾਇਆ।
ਸਰ੍ਪਾਸ੍ਤ੍ਰਮਾਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਰੁਡੋ ਹਰਿਵਾਹਨਃ 4.51.
ਸਰਪ-ਅਸਤਰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਵਾਹਕ ਗਰੁੜ ਨੇ,
ਨਾਗਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨਿष੍ਫਲਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੋਪਰਕ੍ਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾ ਭृਸ਼ਮ੍
ਨਾਗ-ਅਸਤਰ ਨਿਸਫਲ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ,
ਭਸ੍ਮਮੁष੍ਟਿਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾਂ ਯਥਾ
ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਰਾਖ ਦੀ ਮੁੱਠੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਭੇਜੀ ਹੋਈ, ਵੇਖ ਕੇ,
ਨਿਰਸ੍ਤਾਂ ਭਸ੍ਮਮੁष੍ਟਿਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵੀ ਚੁਕੋਪ ਹ
ਰਾਖ ਦੀ ਮੁੱਠੀ ਰੋਕੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।
ਸ਼ਿਵਦਤ੍ਤਂ ਚ ਸ਼ੂਲਂ ਚ ਸ਼ਤਸੂਰ੍ਯਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਜੋ ਸੌ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਅਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਥਾ ਸ਼ਂਭੁਰਾਜਗਾਮ ਰਣਾਜਿਰਮ੍
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੋਵੇਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਆ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਂਭੁਂ ਜਗਦ੍ਗੌਰੀ ਵਿਧਿਂ ਚ ਜਗਤਾਂ ਪਤਿਮ੍
ਸ਼ੰਭੂ, ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ ਗੌਰੀ ਅਤੇ ਵਿਧੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ,
ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਸ਼੍ਚ ਗਰੁਡਃ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੌ
ਧਨਵੰਤਰੀ ਤੇ ਗਰੁੜ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।