ਕੈਲਾਸਂ ਸਪ੍ਤਵਰ੍ਗਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਨਾਮਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਕੈਲਾਸ, ਸੱਤ ਲੋਕ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਪਾਦਪਦ੍ਮੇ ਪਤਨ੍ਤਂ ਚ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਪ੍ਰਪੁਙ੍ਗਵਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਨਾਰਾਯਣਵਰੇਣੈਵ ਬਭੂਵ ਵਿਜ੍ਵਰੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਜ਼ੁਕਾਮ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਾਜਾ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭੋਜਯਾਮਾਸ ਪਾਯਸਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੀਰ ਪਰੋਸ ਕੇ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜਾਨਮਾਸ਼ਿषਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰੋ ਗृਹਂ ਯਯੌ
ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਲਯੇ ਨ ਮੇ ਭਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਲੈ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਕਦੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਤ੍ਵਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਮਹਾਮਾਯਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਵਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਤੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈਂ, ਮਹਾਂ ਮਾਇਆ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਸਾਵਿਤਰੀ ਜਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈਂ।
ਗੋਪਾਙ੍ਗਨਾਸ਼੍ਚ ਗੋਪਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਿਯਤਮਾ ਮਮ 4.50.
ਸਾਰੇ ਗੋਆਲਣਾਂ ਅਤੇ ਗੋਆਲੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚਕ੍ਰਂ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਚ
ਮੈਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਦੁਰ੍ਵਾਸਸੋ ਦਰ੍ਪਭਙ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਮਤ੍ਤਃ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਿ
ਦੁਰਵਾਸਾ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟਣਾ, ਇਹ ਗੱਲ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਧਿਕੋਵਾਚ ਪੁਰਾਣੇ ਗੋਪਨੀਯਂ ਚ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਧਿਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਲੁਕਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸੁਣਨ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਕਥਾਂ ਕਥਿਤੁਮਾਰੇਭੇ ਸ਼੍ਰੁਤਿਰਮ੍ਯਾਂ ਪੁਰਾਤਨੀਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੀ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਾਯਣਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸੋ ਦਰ੍ਪਭਙ੍ਗੋ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂ ਪੁਰਾਣਾ 'ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ' ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਾਇਣ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਪੰਜਵਾਂ-ਚਾਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਪੁਰਾ ਸਮੁਦ੍ਰਮਥਨੇ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਮਹੋਦਧੇਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਣ ਵੇਲੇ, ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਉਭਰਿਆ।
ਸਰ੍ਵਵੇਦੇषੁ ਨਿष੍ਣਾਤੋ ਮਂਤ੍ਰਤਨ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਉਹ ਸਭ ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਤੰਤਰਾਂ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ।
ਸ਼ਿष੍ਯਾਣਾਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਗਤਃ ਕੈਲਾਸਮੀਸ਼੍ਵਰਿ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੇਵੀ।
ਲਕ੍ਸ਼ਨਾਗੈਃ ਪਰਿਵृਤਂ ਸ਼ੂਲਤੁਲ੍ਯਂ ਵਿषੋਲ੍ਬਣਮ੍
ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਬਰਛਿਆਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸਨ।
ਦਮ੍ਭੀ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇਃ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਧृਤ੍ਵਾ ਤਕ੍ਸ਼ਕਮੁਲ੍ਬਣਮ੍
ਦੰਭੀ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼, ਨੇ ਤਕਸ਼ਕ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
ਅਮੂਲ੍ਯਂ ਮਣਿਰਤ੍ਨਂ ਚ ਜਹਾਰ ਮਸ੍ਤਕੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਤਕਸ਼ਕ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਕੀਮਤੀ ਮਣੀ ਲੈ ਲਈ।
ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਸ੍ਤਕ੍ਸ਼ਕਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਤਤ੍ਰ ਮਾਰ੍ਗੇ ਯਥਾ ਮृਤਃ
ਤਕਸ਼ਕ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਹਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਵਾਸੁਕਿਸ੍ਤਤ੍ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਨਤਿਕੋਪਤਃ
ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਪਸੇਨਾਗ੍ਰਣੀਨਾਂ ਚ ਮੁਖ੍ਯਾਨ੍ਪਞ੍ਚ ਵਿਸ਼ਾਰਦਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਤੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਸਰ੍ਵੇ ਨਾਗਾਃ ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ 4.51.
ਸਾਰੇ ਨਾਗ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਧਨਵੰਤਰੀ ਆਪ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਨਾਗਨਿਸ਼੍ਵਾਸਵਾਤੇਨ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਿष੍ਯਾ ਮृਤਾ ਇਵ
ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਸਾਹ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਰਗੇ ਲੱਗਣ ਲੱਗੇ।
ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨ੍ਪੀਯੂषਵਰ੍षਣੇਨ ਚ
ਧਨਵੰਤਰੀ ਜੀ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਸਾ ਕੇ,
ਚੇਤਨਾਂ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸ਼ਿष੍ਯਾਣਾਂ ਚ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਃ
ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰ੍ਵੇ ਬਭੂਵੁਰ੍ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਾ ਜृਂਭਿਤਾਸ੍ਤੇ ਮृਤਾ ਇਵ
ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਰੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਹੋਣ।
ਵਾਸੁਕਿਰ੍ਬੁਬੁਧੇ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਸਂਕਟਮ੍
ਵਾਸੁਕੀ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਪੂਰਾ ਸੰਕਟ ਸਮਝ ਲਿਆ।
ਵਾਸੁਕਿਰੁਵਾਚ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ ਮਹਾਭਾਗੇ ਪੂਜਾ ਤਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਹੋਵੇਗੀ।'
ਵਾਸੁਕੇਰ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯੋਵਾਚ ਕਨ੍ਯਕਾ
ਵਾਸੁਕੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕੁੜੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲੀ।