ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਮੁਦਾਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾਜ੍ਞਯਾ
ਸੂਰਜ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਵਹ੍ਨੇਰੁਪਾਖ੍ਯਾਨਂ ਸਾਵਧਾਨਂ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੋ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕਰ੍ਤੁਮੇਕਦਾऽਗ੍ਨਿਃ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਅੱਗ ਨੇ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਃ ਕੁਪਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਭृਗੋਃ ਸ਼ਾਪਸ੍ਯ ਕਾਰਣਾਤ੍
ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਉਹ ਚਿੰਤਤ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਵਿष੍ਣੁਰਾਜਗਾਮਾਵਲੀਲਯਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਮਾਯਯਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਰੂਪੀ ਚ ਤਮੁਵਾਚ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼ਿਸ਼ੁਰੁਵਾਚ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕਰ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤੋऽਸਿ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍
ਉਹ ਬੱਚਾ ਬੋਲੇ, "ਤੂੰ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜੋ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।"
ਤ੍ਵਮੇਵ ਭृਗੁਣਾ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਭृਗੋਸ਼੍ਚ ਦਮਨਂ ਕੁਰੁ
"ਤੈਨੂੰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਹੁਣ ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ।"
ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸृष੍ਟਂ ਤਸ੍ਯ ਪਾਤਾ ਸ੍ਵਯਂ ਹਰਿਃ
"ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਆਪ ਹਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।"
ਤਤ੍ਕਥਂ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕਰ੍ਤੁਮੀਸ਼੍ਵਰੇ ਸ਼ਂਕਰੇ ਸ੍ਥਿਤੇ 4.49.
"ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ੰਕਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ?"
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਬਟੁਃ ਸ਼ਰਪਤ੍ਰਂ ਪੁਰਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੱਚੇ ਨੇ ਅੱਗ ਅੱਗੇ ਇਕ ਸੁੱਕਾ ਪੱਤਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੁष੍ਕੇਨ੍ਧਨੋ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਲੇਲਿਹਾਨੋ ਭਯਾਨਕਃ
ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਨੇ ਉਹ ਸੁੱਕਾ ਪੱਤਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਚਾਟਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਨ ਚ ਦਗ੍ਧਂ ਸ਼ੁष੍ਕਪਤ੍ਰਂ ਲੋਮੈਕਂ ਚ ਸ਼ਿਸ਼ੋਸ੍ਤਥਾ
ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਸੁੱਕਾ ਪੱਤਾ ਸੜਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦਾ ਇਕ ਵਾਲ ਵੀ ਸੜਿਆ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਦਰ੍ਪਭਙ੍ਗਮਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਂ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਅੱਗ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜ ਕੇ, ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਕ੍ਤੋ ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਦਰ੍ਪਭਙ੍ਗਃ ਪਰਂ ਵੈ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਮੈਂ ਅੱਗ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਧਿਕੋਵਾਚ ਕਥਾਪੀਯੂषਧਾਰਾਂਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤृਪ੍ਯੇਤ ਕੋ ਭੁਵਿ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਧਿਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਐਸਾ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਖਾ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੌਣ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਕਥਾਂ ਕਥਿਤੁਮਾਰੇਭੇ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਮ੍ਯਾਂ ਪੁਰਾਤਨੀਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਾਯਣਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਅਗ੍ਨਿਦਰ੍ਪਮੋਚਨਂ ਨਾਮੈਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹ्मਵੈਵਰਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ ਅੱਗ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਉਨੰਜਾ ਚੈਪਟਰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਦੁਰ੍ਵਾਸਸੋ ਦਰ੍ਪਭਙ੍ਗਂ ਕਥਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਸੁਣੋ, ਪਿਆਰੀ।
ਏਕਦਾ ਚਾਮ੍ਬਰੀषਸ਼੍ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਅੰਬਰੀਸ਼ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਚਾਜਗਾਮ ਮੁਨਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਓਹੀ ਸਮੇਂ, ਮੁਨੀ ਆਪ ਹੀ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਮਾਂ ਭੋਜਯ ਮਹਾਭਾਗੇਤ੍ਯੇਵਂ ਸ ਨृਪਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਮਹਾਂਭਾਗ, ਮੈਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾ।'
ਸਕੇਸ਼ਂ ਪਾਯਸਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਸ਼ਪ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਾਯਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਟਾਮਧ੍ਯਾਤ੍ਸਮੁਦ੍ਭੂਤੋ ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮਃ
ਉਸ ਦੀ ਜਟਾ ਵਿਚੋਂ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸ ਰਾਜਾਨਂ ਕੋਪੇਨ ਹਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਉਸ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਸ੍ਮਾਰ ਚ ਮਹਾਭੀਤੋ ਰਾਜਾ ਮਮ ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕਮਲ ਚਰਨ ਯਾਦ ਕੀਤੇ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਚਕ੍ਰਂ ਦੁਰ੍ਨਿਵਾਰ੍ਯਂ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰੋਕਣਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਆ ਗਿਆ।
ਆਵਿਰ੍ਬਭੂਵ ਸਹਸਾ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਚ ਘੂਰ੍ਣਿਤਮ੍ 4.50.
ਉਹ ਚੱਕਰ ਅਚਾਨਕ ਸਭਾ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ।
ਸਸ਼ੈਲ ਸਾਗਰਾਂ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਕਾਞ੍ਚਨੀਂ ਭੂਮਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਭੂਮੀ—
ਧਾਵਨ੍ਤਂ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਂ ਤਂ ਭੀਤਂ ਕਾਤਰਮਾਤੁਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਡਰ ਕੇ, ਘਬਰਾਇਆ ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖਿਆ।