ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਤ੍ਵਯੈਵ ਸृष੍ਟਂ ਸृष੍ਟੇਸ਼੍ਚ ਸਮਾਰਮ੍ਭੇ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋ ।। 4.48.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ, ਸਿਰਫ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਆਸ਼ੁਤੋष ਮਹਾਭਾਗ ਪ੍ਰਸੀਦ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲ
ਹੇ ਜਲਦੀ ਰਾਜੀ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਦਇਆ ਕਰੋ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪ ਭਗਵਨ੍ਸृष੍ਟਿਸ੍ਥਿਤ੍ਯਨ੍ਤਕਾਰਣ
ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਣ ਤੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਸ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਂ ਸ਼ੇषੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ
ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸ਼ੇਸ਼, ਧਰਮ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਹੋ।
ऋषਯੋ ਮੁਨਯਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਵਾਂ ਨਿषੇਵ੍ਯ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਮੁਨੀਆਂ, ਜੋ ਤਪ ਵਿਚ ਧਨਵੰਤ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਂ ਸੂਰ੍ਯਮਾਨੀਯ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਲਿਆਇਆ।
ਸ਼ਂਭੁਸ੍ਤਮਾਸ਼ਿषਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਂ ਨਤ੍ਵਾ ਜਗਦ੍ਵਿਧਿਃ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਉਹ ਅਸੀਸ ਦੇ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਵੱਡੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਤਿ ਧਾਤृਕृਤਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸਂਕਟੇ ਯਃ ਪਠੇਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਧਾਤਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸੰਕਟ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਰਾਜਦ੍ਵਾਰੇ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਚ ਮਗ੍ਨਪੋਤੇ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ
—ਚਾਹੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਵਿੱਚ, ਜਹਾਜ਼ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਾਯਣਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਰਾਧਾਸਂਵਾਦੇ ਅष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਾਇਣ ਤੇ ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਧਾ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, ਅਠਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਮੁਦਾਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾਜ੍ਞਯਾ
ਸੂਰਜ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਵਹ੍ਨੇਰੁਪਾਖ੍ਯਾਨਂ ਸਾਵਧਾਨਂ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੋ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕਰ੍ਤੁਮੇਕਦਾऽਗ੍ਨਿਃ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਅੱਗ ਨੇ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਃ ਕੁਪਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਭृਗੋਃ ਸ਼ਾਪਸ੍ਯ ਕਾਰਣਾਤ੍
ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਉਹ ਚਿੰਤਤ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਵਿष੍ਣੁਰਾਜਗਾਮਾਵਲੀਲਯਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਮਾਯਯਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਰੂਪੀ ਚ ਤਮੁਵਾਚ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼ਿਸ਼ੁਰੁਵਾਚ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕਰ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤੋऽਸਿ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍
ਉਹ ਬੱਚਾ ਬੋਲੇ, "ਤੂੰ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜੋ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।"
ਤ੍ਵਮੇਵ ਭृਗੁਣਾ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਭृਗੋਸ਼੍ਚ ਦਮਨਂ ਕੁਰੁ
"ਤੈਨੂੰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਹੁਣ ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ।"
ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸृष੍ਟਂ ਤਸ੍ਯ ਪਾਤਾ ਸ੍ਵਯਂ ਹਰਿਃ
"ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਆਪ ਹਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।"
ਤਤ੍ਕਥਂ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕਰ੍ਤੁਮੀਸ਼੍ਵਰੇ ਸ਼ਂਕਰੇ ਸ੍ਥਿਤੇ 4.49.
"ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ੰਕਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ?"
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਬਟੁਃ ਸ਼ਰਪਤ੍ਰਂ ਪੁਰਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੱਚੇ ਨੇ ਅੱਗ ਅੱਗੇ ਇਕ ਸੁੱਕਾ ਪੱਤਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੁष੍ਕੇਨ੍ਧਨੋ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਲੇਲਿਹਾਨੋ ਭਯਾਨਕਃ
ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਨੇ ਉਹ ਸੁੱਕਾ ਪੱਤਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਚਾਟਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਨ ਚ ਦਗ੍ਧਂ ਸ਼ੁष੍ਕਪਤ੍ਰਂ ਲੋਮੈਕਂ ਚ ਸ਼ਿਸ਼ੋਸ੍ਤਥਾ
ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਸੁੱਕਾ ਪੱਤਾ ਸੜਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦਾ ਇਕ ਵਾਲ ਵੀ ਸੜਿਆ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਦਰ੍ਪਭਙ੍ਗਮਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਂ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਅੱਗ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜ ਕੇ, ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਕ੍ਤੋ ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਦਰ੍ਪਭਙ੍ਗਃ ਪਰਂ ਵੈ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਮੈਂ ਅੱਗ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਧਿਕੋਵਾਚ ਕਥਾਪੀਯੂषਧਾਰਾਂਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤृਪ੍ਯੇਤ ਕੋ ਭੁਵਿ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਧਿਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਐਸਾ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਖਾ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੌਣ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਕਥਾਂ ਕਥਿਤੁਮਾਰੇਭੇ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਮ੍ਯਾਂ ਪੁਰਾਤਨੀਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਾਯਣਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਅਗ੍ਨਿਦਰ੍ਪਮੋਚਨਂ ਨਾਮੈਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹ्मਵੈਵਰਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ ਅੱਗ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਉਨੰਜਾ ਚੈਪਟਰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਦੁਰ੍ਵਾਸਸੋ ਦਰ੍ਪਭਙ੍ਗਂ ਕਥਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਸੁਣੋ, ਪਿਆਰੀ।
ਏਕਦਾ ਚਾਮ੍ਬਰੀषਸ਼੍ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਅੰਬਰੀਸ਼ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ।