ਸਰ੍ਵੇषਾਮਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਚ ਪ੍ਰਧਾਨਃ ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ੍ਗृਹੀ
ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇਕ ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਪਿਤਰਃ ਪੂਰ੍ਵਕਾਲੇ ਚ ਤਿਥਿਕਾਲੇ ਚ ਦੇਵਤਾਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ,
ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਕਾਮ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਗृਹਿਣਃ ਸਦਾ 1.23.
ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਗृਹਸ੍ਥਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਪਰਿਪਾਲਕਃ
ਜੋ ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ਼ਸ੍ਵੀ ਕੀਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ਯੋ ਹਿ ਮृਤੋ ਜੀਵਤਿ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਕੀਰਤੀ ਹੈ; ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਸਦਾ ਜੀਵਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਹਾਨਿਰ੍ਬਭੂਵ ਦੈਵੇਨ ਮਹਤੀ ਵਾऽਯਸ਼ਸ੍ਕਰੀ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਬਦਨਾਮੀ ਆਈ।
ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਚ ਤ੍ਵਚ੍ਛਾਪਾਦ੍ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਂ ਸ਼ੌਦ੍ਰਮੇਵ ਚ
ਤੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਗਾਂਧਰਵ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਰੂਪ ਮਿਲੇ।
ਬਭੂਵ ਸ਼ਾਪੋ ਮੁਕ੍ਤੋ ਮੇ ਕਾਲੇ ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਵਿਧੇ
ਮੇਰਾ ਸ਼ਾਪ ਮੁਕ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ।
ਸ ਪਿਤਾ ਸ ਗੁਰੁਰ੍ਬਨ੍ਧੁਃ ਸ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਮਧੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਅਸਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਚਾਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਯਦਿ ਬਾਲਕਾਃ
ਜੇ ਬੱਚੇ ਅਗਿਆਨ ਵਿਚ ਗਲਤ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਪਾਦੇ ਭਕ੍ਤਿਤ੍ਯਾਗਂ ਚ ਯਃ ਪਿਤਾ
ਜੋ ਪਿਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਕੇ, ਮੋਹ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਦਾਰਗ੍ਰਹੋ ਹਿ ਦੁਃਖਾਯ ਕੇਵਲਂ ਨ ਸੁਖਾਯ ਚ 1.23.
ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਸਿਰਫ ਦੁੱਖ ਲਈ ਹੈ, ਸੁਖ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਯੋषਿਤਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਗृਹਿਣਾਂ ਮੂਢਚੇਤਸਾਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮੂਰਖ ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਰਲੋਕਭਿਯਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਤਥੇਹ ਯਸ਼ਸਾऽऽਤ੍ਮਨਃ
ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਨੇਕ ਔਰਤ ਕਰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਥੇ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲਈ ਵੀ।
ਭੋਗ੍ਯਾ ਭੋਗਾਰ੍ਥਿਨੀ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਕਾਮਸ੍ਨੇਹੇਨ ਕੇਵਲਮ੍
ਉਹ ਭੋਗ ਲਈ ਹੈ, ਉਹ ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਸਨਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਨ।
ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਲਂਕਾਰਸਮ੍ਭੋਗਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਹਾਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਚੰਗੇ ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ, ਸੁਖ-ਸਮਰਥਾ ਅਤੇ ਵਧੀਆ, ਮਿੱਠਾ ਖਾਣਾ।
ਕੁਲਾਙ੍ਗਾਰਸਮਾ ਨਾਰੀ ਕੁਲਟਾ ਕੁਲਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਜੋ ਔਰਤ ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਤੇ ਦਾਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸਦਾ ਪੁਂਯੋਗਮਾਸ਼ਂਸੁਰ੍ਮਨਸਾ ਮਦਨਾਤੁਰਾ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਾਰਾਰ੍ਥੇ ਸ੍ਵਪਤਿਂ ਤਾਤ ਹਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ਪੁਂਸ਼੍ਚਲੀ
ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਲਈ, ਬੇਸ਼ਰਮ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਥਿਤਾ ਯੋषਿਤਃ ਸਰ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਮਾਧਮਮਧ੍ਯਮਾਃ
ਸਭ ਔਰਤਾਂ — ਵਧੀਆ, ਘੱਟ ਅਤੇ ਮੱਧਮ — ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਹृਦਯਂ ਕ੍ਸ਼ੁਰਧਾਰਾਭਂ ਸ਼ਰਤ੍ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਸਵਂ ਮੁਖਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਰੇਜ਼ਰ ਦੀ ਧਾਰ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪਤਝੜ ਦੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕੋਪੇ ਵਿषਤੁਲ੍ਯਂ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸੇ ਸਰ੍ਵਨਾਸ਼ਨਮ੍ 1.23.
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗੀ ਹੈ; ਭਰੋਸੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਦਾ ਤਾਸਾਮਵਿਨਯਃ ਪ੍ਰਬਲਂ ਸਾਹਸਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੇਅਦਬ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹਿੰਮਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਂਸਸ਼੍ਚਾष੍ਟਗੁਣਃ ਕਾਮਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਕਾਮੋ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋ
ਮਰਦ ਦਾ ਕਾਮ ਅਠ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਗਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੋਪਃ ਪੁਂਸਃ षਡ੍ਗੁਣਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਵਸਾਯਸ਼੍ਚ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਮਰਦ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਛੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਤਾ ਪੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਾ ਕ੍ਰੀਡਾ ਕਿਂ ਸੁਖਂ ਪੁਂਸੋ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਮਲਵੇਸ਼੍ਮਨਿ
ਮਰਦ ਲਈ ਗੰਦਗੀ, ਮੂਤਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਟਾ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਖੇਡ, ਕੀ ਸੁਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਧਨਕ੍ਸ਼ਯੋऽਤਿਪ੍ਰੀਤੌ ਚਾਤ੍ਯਾਸਕ੍ਤੌ ਚ ਵਪੁਃਕ੍ਸ਼ਯਃ ਸਰ੍ਵਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਾਰੀषੁ ਕਿਂ ਸੁਖਮ੍
ਧਨ ਦੀ ਹਾਨੀ ਵਧੇਰੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਾਨੀ ਵਧੇਰੇ ਲਗਾਵ ਨਾਲ; ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਸੁਖ ਹੈ?
ਯਾਵਦ੍ਧਨੀ ਚ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਸਸ਼੍ਰੀਕੋ ਯੋਗ੍ਯਤਾਪਰਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਧਨਵਾਨ, ਤਾਕਤਵਰ, ਨਸੀਬ ਵਾਲਾ ਤੇ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ,
ਰੋਗਿਣਂ ਨਿਰ੍ਦ੍ਧਨਂ ਵृਦ੍ਧਂ ਯੋषਿਦ੍ਵੈ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਤੇऽਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਰੋਗੀ, ਗਰੀਬ ਜਾਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮਰਦ ਨੂੰ ਔਰਤ ਨਾਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।