ਕਤੀਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਸਮੂਹਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਃ ਸ਼੍ਰੁਤੋऽਥਵਾ
ਤੂੰ ਕਿੰਨੇ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂ ਸੁਣੇ ਹਨ?
ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਬਾਲਕਃ
ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੱਚਾ ਹੱਸ ਪਿਆ।
ਜਾਨਾਮਿ ਕਸ਼੍ਯਪਂ ਤਾਤ ਤਵ ਤਾਤਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍ 4.47.
ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।
ਪਿਪੀਲਿਕਾਸਮੂਹਂ ਚ ਵ੍ਯਾਯਤਂ ਧਨੁषਾਂ ਸ਼ਤਮ੍ 4.47.
ਚੀਟੀਆਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ, ਸੌ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚ ਕੇ ਬਰਾਬਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ 4.47.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗਹੀਨਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗਵृਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਕਰਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਗ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੁਖਦਂ ਪੁਣ੍ਯਦਂ ਸਾਰਂ ਨਰਕਾਰ੍ਣਵਤਾਰਕਮ੍ 4.47.
ਇਹ ਸੁਖ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਮੂਲ ਤੇ ਨਰਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉੱਧਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਟਂ ਕਥਂ ਮਸ੍ਤਕੇ ਤੇ ਲੋਮਚਕ੍ਰਂ ਚ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ।। 4.47.
ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਿਉਂ ਹੈ ਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਰ੍ਦਾਸ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਗਰੀਯਸੀ 4.47.
ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮਿਲਣੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ; ਭਗਤੀ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਮਾਨੀਯ ਪ੍ਰਿਯਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਕ੍ਰਦਰ੍ਪਵਿਮੋਚਨਮ੍ 4.47.
ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਬਾਰੇ ਸਾਰਾ ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਧਿਕੋਵਾਚ ਦਰ੍ਪਭਙਗਂ ਰਵੇਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਧਿਕਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਮਾਲੀ ਸੁਮਾਲੀ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੌ ਦੀਪ੍ਤਿਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤੌ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਾਲੀ ਤੇ ਸੁਮਾਲੀ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਪੰਚ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਮਹਾਸਂਪਨ੍ਮਦੋਨ੍ਮਤ੍ਤੌ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯ ਵਰੇਣ ਚ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਮਸਤ ਸਨ, ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਰੁष੍ਟਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਸ੍ਵਸ਼ੂਲੇਨ ਤੌ ਜਘਾਨਾਵਲੀਲਯਾ
ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭਾਲਾ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਔਖੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਭਕ੍ਤਾਪਾਯਂ ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ਼ਂਕਰੋ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਸ਼ੰਕਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ।
ਤੌ ਚ ਨਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਜਗ੍ਮਤੁਰ੍ਨਿਜਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਂਹਾਰਕਰ੍ਤਾਰਂ ਜਿਘਾਂਸਨ੍ਤਂ ਹਰਂ ਰਵਿਃ
ਹਰਾ, ਜੋ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਭੱਜ ਗਿਆ।
ਦੁਦ੍ਰਾਵ ਚ ਮਹਾਦੇਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਨਿਲਯਂ ਰੁषਾ
ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹਰਂ ਰੁष੍ਟਂ ਤੁष੍ਟਾਵ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਹਰਾ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਦੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਤ੍ਵਯੈਵ ਸृष੍ਟਂ ਸृष੍ਟੇਸ਼੍ਚ ਸਮਾਰਮ੍ਭੇ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋ ।। 4.48.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ, ਸਿਰਫ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਆਸ਼ੁਤੋष ਮਹਾਭਾਗ ਪ੍ਰਸੀਦ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲ
ਹੇ ਜਲਦੀ ਰਾਜੀ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਦਇਆ ਕਰੋ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪ ਭਗਵਨ੍ਸृष੍ਟਿਸ੍ਥਿਤ੍ਯਨ੍ਤਕਾਰਣ
ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਣ ਤੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਸ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਂ ਸ਼ੇषੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ
ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸ਼ੇਸ਼, ਧਰਮ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਹੋ।
ऋषਯੋ ਮੁਨਯਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਵਾਂ ਨਿषੇਵ੍ਯ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਮੁਨੀਆਂ, ਜੋ ਤਪ ਵਿਚ ਧਨਵੰਤ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਂ ਸੂਰ੍ਯਮਾਨੀਯ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਲਿਆਇਆ।
ਸ਼ਂਭੁਸ੍ਤਮਾਸ਼ਿषਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਂ ਨਤ੍ਵਾ ਜਗਦ੍ਵਿਧਿਃ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਉਹ ਅਸੀਸ ਦੇ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਵੱਡੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਤਿ ਧਾਤृਕृਤਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸਂਕਟੇ ਯਃ ਪਠੇਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਧਾਤਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸੰਕਟ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਰਾਜਦ੍ਵਾਰੇ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਚ ਮਗ੍ਨਪੋਤੇ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ
—ਚਾਹੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਵਿੱਚ, ਜਹਾਜ਼ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਾਯਣਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਰਾਧਾਸਂਵਾਦੇ ਅष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਾਇਣ ਤੇ ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਧਾ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, ਅਠਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।