ਅਥ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਪਰਮਂ ਸ਼ृਣੁ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਹੁਣ, ਸੁੰਦਰਏ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ।
ਏਕਦਾ ਚ ਗੁਰੋਃ ਕੋਪਾਤ੍ਪ੍ਰਕृਤੇਰਵਹੇਲਨਾਤ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਉਣ-ਗਣੀ ਕਰਕੇ—
ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਗੁਰੁਰ੍ਦੈਵਗ੍ਰਸ੍ਤੋ ਦੈਤ੍ਯਨਿਪੀਡਿਤਃ
ਇੰਦਰ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਦਾਜ੍ਞਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਂ ਚਕਾਰ ਚ ਪੁਰੋਹਿਤਮ੍
ਉਸ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣਾਇਆ।
ਦੈਤ੍ਯਦੌਹਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਵਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਚ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਦੈਤਿਆ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਪਿਤਾ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਯਸ਼੍ਚੁਕੋਪ ਹ 4.47.
ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਾ ਪਿਤਾ ਤਵਸ਼ਟਾ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਯਜ੍ਞਕੁਂਡਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਵृਤ੍ਰੋ ਨਾਮ ਮਹਾਸੁਰਃ
ਯਜਨ ਦੇ ਕੁੰਡ ਵਿਚੋਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰੋ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਮਹਾਮੁਨੇਰਸ੍ਥ੍ਨਾਂ ਵਜ੍ਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਹਾਂ ਮੁਨੀ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣਾ ਵਜਰ ਬਣਾਇਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਸ਼ੁਨਾਸੀਰਂ ਦੁਦ੍ਰਾਵ ਹਤਚੇਤਨਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੀ।
ਸਪ੍ਤਤਾਲਪ੍ਰਮਾਣਾ ਸਾ ਸ਼ੁष੍ਕਕਣ੍ਠੋष੍ਠਤਾਲੁਕਾ
ਉਹ ਸੱਤ ਤਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਾਂਗ ਲੰਮੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਗਲਾ, ਹੋਠ ਤੇ ਜੀਭ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਧਾਵਂਤਂ ਪਰਿਧਾਵਂਤੀ ਬਲਿष੍ਠਾ ਹਤਚੇਤਨਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਭੱਜਿਆ, ਤਾ ਉਹ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਈ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜੀ।
ਇਂਦ੍ਰੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤਾਂ ਘੋਰਾਂ ਸ੍ਮਾਰਂਸ੍ਮਾਰਂ ਗੁਰੋਃ ਪਦਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਡਰਾਉਣੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰ ਗਂਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ਾਪਕਾਰਣਾਤ੍
ਉਹ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਰੋਕ ਸੀ।
ਅਥਾਤ੍ਰ ਨਹੁषੋ ਭੂਪਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਕੇਸ਼ੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਫਿਰ ਨਹੁਸ਼, ਜੋ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸ਼ਚੀ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭੀਤਾ ਤਾਰਕਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਯੌ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਚੀ ਡਰ ਕੇ ਤਾਰਾ ਦੇ ਆਸਰੇ ਚਲੀ ਗਈ।
ਸ਼ਚੀਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਸ੍ਵਗੁਰੁਰ੍ਜਗਾਮ ਤਤ੍ਸਰੋ ਮੁਦਾ 4.47.
ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਸ਼ਚੀ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਝੀਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚ ਤ੍ਵਦੀਸ਼੍ਵਰਂ ਸ੍ਵਰੇਣੈਵ ਨਿਸ਼ਾਮਯ ਭਯਂ ਤ੍ਯਜ
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਸੁਣ, ਤੇ ਡਰ ਛੱਡ ਦੇ।'
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਰੂਪਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਦਧਾਰ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੁਕਸ਼ਮ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਨਾਮ ਸਂਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸਂਪ੍ਰੀਤਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਕੋਪਕਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਮ ਸਕੀ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਨਿਧਾਯ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਰੁਰੋਦ ਪ੍ਰੇਮਵਿਹ੍ਵਲਃ ਪੁਟਾਂਜਲਿਃ ਪੁਲਕਿਤੋ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਕਂਧਰਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਿਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਪਿਆ, ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭृਤ੍ਯਾਪਰਾਧਂ ਸਤਤਂ ਨ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਸਦੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਸੱਚਾ ਸੁਆਮੀ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।
ਦੁਰ੍ਬਲਃ ਸਬਲੋ ਵਾऽਪਿ ਕੋ ਦਂਡਂ ਕਰ੍ਤੁਮਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਕੌਣ, ਚਾਹੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤਾਕਤਵਰ, ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕृਪਯਾ ਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਧਾਤੁਃ ਪੌਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃ ਸ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸ੍ਵਯਂ ਕ੍ਸ਼ਮਃ ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਪੌਤ੍ਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਆਪ ਹੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਮਸਤੀ ਨਾਲ, ਚਮਕਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਰਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਤਸ਼ਤ੍ਰੁਰ੍ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਗਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਯ ਸ਼ਚੀਂ ਸਤੀਮ੍
ਮੇਰੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਗਿਆ ਤੇ ਸਤੀ ਸ਼ਚੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪੁਰਤੋ ਘੋਰਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਸੁਦੁਃਸਹਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਸਹਿਣਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰ੍ਮਹਾਭੀਤਃ ਸਸ੍ਮਾਰ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਿਆ ਤੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਵਲ੍ਪਾਕ੍ਸ਼ਰਾ ਚ ਬਹ੍ਵਰ੍ਥਾ ਤਾਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਉਹ ਛੋਟੀ ਪਰ ਗਹਿਰੀ ਬਾਤ ਸੁਣੀ।
ਰਾਧਿਕੇ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਾਧੁਨੇਤਿ ਚ
ਰਾਧਿਕਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, 'ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ,'