ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਾ ਸੁਖਸਂਭੋਗਾਨ੍ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਧਿਪਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਚੁੱਪਚਾਪ ਰਿਹਾ, ਸੁਖ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਗੇਹੇ ਮਿਥੁਨਂ ਮੈਥੁਨੇ ਚ ਰਤਿਪ੍ਰਿਯੇ
ਉਸ ਨੇ ਘਰ ਵਿਚ ਇਕ ਜੋੜਾ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਵਿਜ੍ਞਾਨੇਨਾਤਿਰੋषੇਣ ਬਭਞ੍ਜ ਸੁਰਤਿਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਗਿਆਨ ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਖ ਦਾ ਪਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਲਸ੍ਵਰੂਪਂ ਤ੍ਰਾਸੇਨ ਦਧਾਰ ਚਰਣਾਮ੍ਬੁਜਮ੍ ਉਵਾਚ ਨੀਤਿਵਚਨਂ ਗੌਤਮਃ ਸ਼ਰਣਾਗਤਮ੍
ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਾਲ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਤੇ ਚਰਨ-ਕਮਲ ਫੜ ਲਏ; ਗੌਤਮ ਨੇ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਨੂੰ ਨੀਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਪੌਤ੍ਰ ਜਗਤਾਂ ਸ੍ਰष੍ਟੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤੇ ਕਥਮੀਦृਸ਼ੀ
ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੇ ਪਰਪੌਤਰੇ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਇੰਝ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ?
ਕਰ੍ਮਸਾਧ੍ਯਃ ਸ੍ਵਭਾਵਸ਼੍ਚ ਕੁਲਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਬਾਧਤੇ 4.47.
ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸੁਭਾਵ, ਘਰ ਦੀ ਰੀਤ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੋਨੀਨਾਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਤਵ ਗਾਤ੍ਰੇ ਭਵਤ੍ਵਿਹ
ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਇੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਜਣਮਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪੈ ਜਾਣਗੇ।
ਤਤਃ ਸੂਰ੍ਯਂ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਯੋਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਤੇਰਾ ਜਣਮ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਅੱਖ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮਚ੍ਛਾਪੇਨ ਗੁਰੋਃ ਕੋਪਾਦ੍ਭ੍ਰष੍ਟਸ਼੍ਰੀਰ੍ਭਵ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਸੋਭਾ ਤੋਂ ਵੰਜੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਤੇਜਸ੍ਵਿਨੋऽਤਿਬਨ੍ਧੋਰ੍ਮੇ ਬਂਧੁਭੇਦਭਿਯਾ ਸੁਰ
ਦੇਵਤਾ, ਮੇਰੀ ਵਧੀਕ ਚਮਕ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁਟ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ—
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਂ ਚ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮੋਦ੍ਭਵਂ ਭਵੇਤ੍
ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚਕਾਰਾਰਾਧਨਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨੈष੍ਕृਤ੍ਯਂ ਚ ਚਕਾਰ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਵਨਂ ਗਤ੍ਵਾ ਚਿਰਂ ਤਿष੍ਠ ਵਿਧਾਯ ਮੂਰ੍ਤਿਮਸ਼੍ਮਨਃ ਅਕਾਮਾਂ ਚਕਮੇ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਂ ਜਾਨਾਮ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਕੇ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹੋ; ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਇੱਛਾ ਦੇ ਚਾਹਿਆ—ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਿਆਰੀ।
ਤਥਾ ਚ ਪਰਭੋਗ੍ਯਾ ਮੇ ਨ ਭੋਗ੍ਯਾ ਵ੍ਰਜਾਧਮੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਭੋਗਯ ਹੋਈ; ਜਾ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ।
ਅਹਲ੍ਯੇ ਯਾਤਿ ਦੈਵੇਨ ਤਦੁਪਾਯਂ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਅਹਲਿਆ ਦਿਵਿਆ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਵੇਖ।
ਕਾਮਭੋਗੇਨ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾ ਸਾ ਕਰ੍ਮਭੋਗੇਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਤਿ 4.47.
ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਦੇ ਭੋਗ ਨਾਲ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਰਮ ਦੇ ਭੋਗ ਨਾਲ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਕਾਲਸੂਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸਾ
ਉਹ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦੇ ਧਾਗੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਮਿਨੋ ਵਚਨਾਤ੍ਸਾ ਤੁ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ੍ਵਾਮਿਨਂ ਭਿਯਾ
ਮਾਲਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੋਗਂ ਮੁਨਿਪ੍ਰਿਯਾ
ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਭੋਗ ਭੋਗ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ—
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮੋਹਨਂ ਰੂਪਂ ਵਿਧਾਯ ਮੁਨਿਕਾਮਿਨੀ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ—
ਅਥ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਪਰਮਂ ਸ਼ृਣੁ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਹੁਣ, ਸੁੰਦਰਏ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ।
ਏਕਦਾ ਚ ਗੁਰੋਃ ਕੋਪਾਤ੍ਪ੍ਰਕृਤੇਰਵਹੇਲਨਾਤ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਉਣ-ਗਣੀ ਕਰਕੇ—
ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਗੁਰੁਰ੍ਦੈਵਗ੍ਰਸ੍ਤੋ ਦੈਤ੍ਯਨਿਪੀਡਿਤਃ
ਇੰਦਰ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਦਾਜ੍ਞਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਂ ਚਕਾਰ ਚ ਪੁਰੋਹਿਤਮ੍
ਉਸ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣਾਇਆ।
ਦੈਤ੍ਯਦੌਹਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਵਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਚ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਦੈਤਿਆ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਪਿਤਾ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਯਸ਼੍ਚੁਕੋਪ ਹ 4.47.
ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਾ ਪਿਤਾ ਤਵਸ਼ਟਾ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਯਜ੍ਞਕੁਂਡਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਵृਤ੍ਰੋ ਨਾਮ ਮਹਾਸੁਰਃ
ਯਜਨ ਦੇ ਕੁੰਡ ਵਿਚੋਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰੋ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਮਹਾਮੁਨੇਰਸ੍ਥ੍ਨਾਂ ਵਜ੍ਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਹਾਂ ਮੁਨੀ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣਾ ਵਜਰ ਬਣਾਇਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਸ਼ੁਨਾਸੀਰਂ ਦੁਦ੍ਰਾਵ ਹਤਚੇਤਨਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੀ।
ਸਪ੍ਤਤਾਲਪ੍ਰਮਾਣਾ ਸਾ ਸ਼ੁष੍ਕਕਣ੍ਠੋष੍ਠਤਾਲੁਕਾ
ਉਹ ਸੱਤ ਤਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਾਂਗ ਲੰਮੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਗਲਾ, ਹੋਠ ਤੇ ਜੀਭ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।