ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨੇ ਸ਼ਂਭੁਰ੍ਮੇਨਾਦਤ੍ਤੇ ਮਨੋਹਰੇ ੪੫ ਰਤ੍ਨਪ੍ਰਦੀਪਸ਼ਤਕੈਰ੍ਜ੍ਵਲਦ੍ਭਿ ਰ੍ਜ੍ਵਲਿਤਂ ਸ਼੍ਰਿਯਾ
ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਬੈਠਾ, ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਣ, ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜਾ ਦੀਵਟੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ।
ਰਤ੍ਨਦਰ੍ਪਣਸ਼ੋਭਾਢ੍ਯਂ ਮਂਡਿਤਂ ਸ਼੍ਵੇਤਚਾਮਰੈਃ
ਸਫੈਦ ਚਾਮਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਆਇਨਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਨਾਨਾਚਿਤ੍ਰਵਿਚਿਤ੍ਰਾਢਯਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਕਈ ਅਜੋਕੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ਸੁਰਨਿਰ੍ਮਾਣਵੈਕੁਂਠਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਕੁਝ ਥਾਂ ਤੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਸੀ।
ਕੈਲਾਸਂ ਚ ਕੁਤ੍ਰਚਨ ਕੁਤ੍ਰਚਿਦਿਂਦ੍ਰਮਂਦਿਰਮ੍ 4.45.
ਕੁਝ ਥਾਂ ਤੇ, ਉਹ ਕੈਲਾਸ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਅਥ ਪ੍ਰਭਾਤਕਾਲਸ਼੍ਚ ਬਭੂਵ ਪ੍ਰਾਣਵਲ੍ਲਭੇ
ਫਿਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਸਵੇਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਰਾਃ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੁਃ ਸਜ੍ਜੀਭੂਤਾਃ ਸਸਂਭ੍ਰਮਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਜੀਵੰਤ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਵਾਸਗੇਹਂ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਧਰ੍ਮੋ ਨਾਰਾਯਣਾਜ੍ਞਯਾ
ਵਾਸ ਦੇ ਘਰ 'ਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਮ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ—
ਧਰ੍ਮ ਉਵਾਚ ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾ ਸਹ ਮਾਹੇਂਦ੍ਰੇ ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਕੁਰੁ ਹਰਿਂ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਧਰਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਇੰਦਰ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਯਾਤਰਾ ਕਰ।
ਇਤ੍ਥਂ ਧਰ੍ਮਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾ ਸਹ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ—
ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਕੁਰ੍ਵਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ੇ ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾ ਸਹ ਸ਼ਂਕਰੇ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਮਹਾਦੇਵ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਨਿਕਲੇ,
ਮੇਨੋਵਾਚ ਸਹਸ੍ਰਦੋषਾਨ੍ਭਗਵਾਨਾਸ਼ੁਤੋषਃ ਕ੍ਸ਼ਮਿष੍ਯਸਿ
ਮੇਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਲਤੀਆਂ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ।
ਤ੍ਵਤ੍ਪਦਾਂਬੁਜਭਕ੍ਤੈषਾ ਮਦ੍ਵਤ੍ਸਾ ਜਨ੍ਮ ਜਨ੍ਮਨਿ
ਮੇਰੀ ਇਹ ਧੀ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਹੀ ਵਾਂਗੂ ਰਹੇਗੀ।
ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤਿਸ਼੍ਰੁਤਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਹਰ੍षਾਸ਼੍ਰੁਪੁਲਕਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਤੁਹਾਡੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਮੇਨਕਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰਾਗਤ੍ਯ ਹਿਮਾਲਯਃ 4.45.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਨਾ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤੇ ਹਿਮਾਲਾ ਵੀ ਆ ਗਿਆ।
ਕ੍ਵ ਯਾਸਿ ਵਤ੍ਸੇਤ੍ਯੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਹਿਮਾਲਯਮ੍
ਉਸਨੇ ਪੁਕਾਰਿਆ, 'ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਮੇਰੀ ਧੀ?' ਤੇ ਹਿਮਾਲਾ ਨੂੰ ਸੁੰਨ ਕਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸਮਰ੍ਪ੍ਯ ਚ ਸ਼ਿਵਾਂ ਸ਼ਿਵੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਰਾਯਣਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨਧ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਯਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਪ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਨਾਲ,
ਨਨਾਮ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਗੁਰੁਮ੍
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ।
ਪਾਰ੍ਵਤੀਰੋਦਨੇਨੈਵ ਰੁਰੁਦੁਃ ਸਰ੍ਵਯੋषਿਤਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਰੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਰੋ ਪਈਆਂ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਯੁਸ੍ਤੇ ਕੈਲਾਸਂ ਦੇਵਾ ਮਾਨਸਸ਼ਾਯਿਨਃ
ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੈਲਾਸ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਤਂ ਦੇਵਪਤ੍ਨ੍ਯੋ ਮੁਨਿਪਤ੍ਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ ੬੭ ਵਾਯੁਪਤ੍ਨੀ ਕੁਬੇਰਸ੍ਯ ਕਾਮਿਨੀ ਸ਼ੁਕ੍ਰਕਾਮਿਨੀ
ਜਦ ਉਹ ਚਲੀ ਗਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਜਲਦੀ ਉਥੇ ਆ ਗਈਆਂ—
ਅਤ੍ਰਿਭਾਰ੍ਯਾਨੁਸੂਯਾ ਚ ਚਂਦ੍ਰਪਤ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਅਤਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਨਸੂਯਾ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ,
ਅਸਂਖ੍ਯਕਾਮਿਨੀਸਂਘਃ ਸਂਖ੍ਯਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਚ ਕਃ ਕ੍ਸ਼ਮਃ 4.45.
ਅਣਗਿਣਤ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ—ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਵਾਸਯਾਮਾਸੁਰੀਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ।
ਸਤਿ ਸ੍ਮਰਸ੍ਯਤੋ ਗੇਹਾਦ੍ਯਦ੍ਗਤਾ ਤਾਤਮਂਦਿਰਮ੍
ਸਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਉਥੇ ਚਲੀ ਗਈ।
ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਾਂ ਸ੍ਮਾਰਯਾਮਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਮਰਸਿ ਚੇਦ੍ਵਦ
ਜੋ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਯਾਦ ਦਿਵਾਂ—ਜੇ ਤੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਦੱਸ।
ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਮਰਾਮਿ ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼ ਮੌਨੀਭੂਤੋ ਭਵੇਤਿ ਤਮ੍
ਹੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਭਵ, ਉਸ ਲਈ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾ।
ਭੋਜਯਾਮਾਸ ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਰਾਯਣਪੁਰੋਗਮਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ।
ਸਸ੍ਤ੍ਰੀਕਾ ਸਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰਮ੍
ਸਭ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।