ਪ੍ਰਲਯਪ੍ਰਲਯਾਦ੍ਯੈਕਭਵਪ੍ਰਲਯਕਾਰਣ
ਹੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਮੂਲ, ਇਕੱਲਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ,
ਸਂਹਾਰਕਾਲੇ ਘੋਰੇ ਚ ਸृष੍ਟਿਸਂਹਾਰਕਾਰਣ
ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਤੁਸੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ।
ਕਾਲਸ੍ਵਰੂਪ ਕਾਲੇਸ਼ ਕਾਲੇ ਚ ਫਲਦਾਯਕ
ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ,
ਸ਼ਿਵਸ੍ਵਰੂਪ ਸ਼ਿਵਦ ਸ਼ਿਵਬੀਜ ਸ਼ਿਵਾਸ਼੍ਰਯ
ਹੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਮੰਗਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਬੀਜ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਆਸਰਾ,
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸ੍ਤਵਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਰਰਾਮ ਹਿਮਾਲਯਃ 4.44.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਕੇ, ਹਿਮਾਲਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਿਮਾਲਯਕृਤਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸਂਯਤੋ ਯਃ ਪਠੇਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਿਮਾਲਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਅਥ ਵੇਦਵਿਧਾਨੇਨ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਵਹ੍ਨਿਮੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਨਿਵृਤ੍ਤੇ ਵਿਧਿਵਦ੍ਯਜ੍ਞੇ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਦੌ
ਜਦੋਂ ਯਜਨ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਪੰਡਿਤ ਨੂੰ ਯਜਨ ਦੀ ਫੀਸ ਦਿੱਤੀ।
ਅਥ ਪ੍ਰਦੀਪਮਾਨੀਯ ਸ਼ੈਲੇਂਦ੍ਰਨਗਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਫਿਰ, ਚਿਰਾਗ ਲੈ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ—
ਕृਤ੍ਵਾ ਜਯਧ੍ਵਨਿਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸ਼ੁਭਨਿਰ੍ਮਞ੍ਛਨਾਦਿਕਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜੈਕਾਰਾ ਲਾਇਆ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸਫਾਈ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਵਾਸਗੇਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਦਦृਸ਼ੁਃ ਕਾਮਿਨੀਗਣਾਃ
ਅੰਦਰਲੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਕਸ੍ਤੂਰੀਕੁਂਕੁਮਾਂਚਿਤਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਸਤੂਰੀ ਤੇ ਕੁੰਕਮ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਅਪੂਰ੍ਵਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਵੇषਾਢ੍ਯਂ ਸਿਂਦੂਰਬਿਂਦੁਭੂषਿਤਮ੍
ਉਹ ਨਵੇਂ, ਨਰਮ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਤੇ ਸਿੰਦੂਰ ਦੇ ਟਿਕੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਵੀਨਯੌਵਨਸ੍ਥਂ ਚ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਚਿਤ੍ਤਮੋਹਨਮ੍
ਉਹ ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਸੀ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਅਦਿਤਿਂ ਚ ਸ਼ਚੀਂ ਚੈਵ ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾਮਰੁਂਧਤੀਮ੍
ਉਥੇ ਅਦਿਤੀ, ਸ਼ਚੀ, ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ ਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ—
ਸ਼ਤਰੂਪਾਂ ਚ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਚ ਸਤੀਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚ षੋਡਸ਼ 4.45.
ਸ਼ਤਰੂਪਾ, ਸੰਜਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸਤੀਆਂ ਵੀ ਸਨ।
ਯਾ ਯਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਾਸਾਂ ਸਂਖ੍ਯਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਚ ਕਃ ਕ੍ਸ਼ਮਃ ਤਮੂਚੁਃ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਦੇਵ੍ਯੋ ਮਧੁਰੋਕ੍ਤਿਂ ਸੁਧਾਮਿਵ
ਉਥੇ ਜਿੰਨੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ।
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਾਸ੍ਯਂ ਚਂਦ੍ਰਾਭਂ ਸਂਤਾਪਂ ਤ੍ਯਜ ਕਾਮੁਕ
ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਉਸ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮੀਏ, ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦੇ।'
ਕਾਲਂ ਗਮਯ ਕਾਲੇਸ਼ ਸਦਾ ਸਂਸ਼੍ਲੇषਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
'ਕਾਲ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰ।'
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰੁਵਾਚ ਤਿष੍ਠ ਸਂਪ੍ਰਤਿ ਕਾ ਲਜ੍ਜਾ ਪ੍ਰਾਣਾ ਯਾਂਤਿ ਯਯਾ ਵਿਨਾ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੁਣ ਰੁਕ ਜਾ—ਇਥੇ ਕਿਹੜੀ ਸ਼ਰਮ? ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਤਾਂ ਜਿੰਦ ਵੀ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।'
ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯੁਵਾਚ ਤਦਾਚਮ੍ਯ ਸਕਰ੍ਪੂਰਂ ਤਾਂਬੂਲਂ ਦੇਹਿ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੁਣ ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਕਪੂਰ ਵਾਲਾ ਪਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਦੇ।'
ਜਾਹ੍ਨਵ੍ਯੁਵਾਚ ਕਾਮਿਨ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਾਮਿਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਸੁਖਂ ਨਾਤਃ ਪਰਂ ਭਵੇਤ੍
ਜਾਹਨਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਔਰਤ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਸੁਭਾਗਿਆ ਹੋਣ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।'
ਰਤਿਰੁਵਾਚ ਕਥਂ ਮਮ ਪ੍ਰਾਣਨਾਥੋ ਨਿਃਸ੍ਵਾਰ੍ਥ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕृਤਃ
ਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੀ, ਕਿਵੇਂ ਭਸਮ ਹੋ ਗਿਆ?'
ਜੀਵਯਸਿ ਵਿਭੋ ਕਾਮਂ ਕਾਮਵ੍ਯਾਪਾਰਮਾਤ੍ਮਨਿ
'ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਕਾਮ ਦੇਵ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਫਿਰ ਜਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।'
ਦਮ੍ਪਤੀਵਿਰਹਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦਯਾਨਿਧੇ
ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੀ ਸਾਰੀ ਪੀੜ ਜਾਣ ਕੇ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ,
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਮਭਸ੍ਮਾਥ ਦਦੌ ਸਾ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਬਂਧਿਤਮ੍ 4.45.
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਕਾਮ ਦੇ ਭਸਮ ਨੂੰ ਗੰਠੀ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਹਰਿਸ੍ਤਦ੍ਰੋਦਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਰੁਣਾਮਯਸਾਗਰਃ
ਹਰੀ, ਜੋ ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਉਹ ਨੇ ਉਹ ਰੋਣ ਸੁਣ ਕੇ,
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਧਰ੍ਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਚ ਸੁਰਾਨਪਿ
ਨਾਰਾਇਣ, ਧਰਮ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਮੁਵਾਚ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਆਪ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਊਚੁਰ੍ਦੇਵ੍ਯੋ ਬਹੁਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਨਯਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।