ਨੇਦੁਰ੍ਦੁਨ੍ਦੁਭਯਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਰ੍ਬਭੂਵ ਹ
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਨਹੀਂ ਵੱਜੀਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ।
ਤਨੁਂ ਤ੍ਵਕ੍ਵਾ ਸ ਜੀਵਸ਼੍ਚ ਵਿਲੀਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਗ੍ਰਹੇ
ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ, ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।
ਆਵਿਰ੍ਭਾਵਸ੍ਤਿਰੋਭਾਵਃ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਨਿਤ੍ਯਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਲੁਕ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ਮਰੀਚਿਮਿਸ਼੍ਰੈਮੁਨਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਕਣ੍ਠਾਦ੍ਬਭੂਵ ਸਃ
ਸਉਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਰੀਚੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਗਲੇ ਵਿਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਵਿਧੇਰ੍ਨਾਰਦਨਾਮ੍ਨਸ਼੍ਚ ਕਣ੍ਠਦੇਸ਼ਾਦ੍ਬਭੂਵ ਸਃ
ਵਿਧੀ ਦੇ ਗਲੇ ਤੋਂ, ਨਾਰਦ ਨਾਮ ਦਾ ਵੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ।
ਯਃ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚੇਤਸੋ ਧਾਤੁਰ੍ਬਭੂਵ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਃ
ਧਾਤ੍ਰ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੀ।
ਬਭੂਵ ਧਾਤੁਰ੍ਯਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਹਸਾ ਦਕ੍ਸ਼ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ
ਧਾਤ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਡਕਸ਼ ਦੇ ਪਾਸੋਂ ਅਚਾਨਕ ਜਨਮਿਆ।
ਵੇਦੇषੁ ਕਰ੍ਦਮਃ ਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ਛਾਯਾਯਾਂ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਸ੍ਫੁਟਃ
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਦਮ ਦਾ ਨਾਮ ਛਾਇਆ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਜੋਭੇਦੇ ਮਰੀਚਿਸ਼੍ਚ ਵੇਦੇषੁ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ ਤੇਜ ਦੇ ਵੰਡ ਵਜੋਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਉਲਲੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕ੍ਰਤੁਸਂਘਸ਼੍ਚ ਬਾਲੇਨ ਕृਤੋ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰੇऽਧੁਨਾ
ਬਾਲਾ ਨੇ ਹੋਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਤੂਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ, ਹੁਣ।
ਪ੍ਰਧਾਨਾਙ੍ਗਮੁਖਂ ਧਾਤੁਸ੍ਤਤੋ ਜਾਤਸ਼੍ਚ ਬਾਲਕਃ
ਧਾਤ੍ਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਜਨਮਿਆ।
ਅਤਿਤੇਜਸ੍ਵਿਨਿ ਭृਗੁਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਨਾਗ੍ਨਿ ਸ਼ੌਨਕ
ਸ਼ੌਨਕਾ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਬਹੁਤ ਤੇਜਸਵੀ ਹੈ, ਅੱਗ ਨਹੀਂ।
ਬਾਲੋऽਪ੍ਯਰੁਣਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਜਾਤਃ ਸਦ੍ਯੋऽਤਿਤੇਜਸਾ 1.22.
ਬੱਚਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਜਨਮਿਆ।
ਹਂਸਾ ਆਤ੍ਮਵਸ਼ਾ ਯਸ੍ਯ ਯੋਗੇਨ ਯੋਗਿਨੋ ਧੁਵਮ੍
ਹੰਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ, ਯੋਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਯੋਗੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਸ਼ੀਭੂਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿष੍ਯਸ਼੍ਚ ਜਾਤਃ ਸਦ੍ਯੋ ਹਿ ਬਾਲਕਃ
ਉਹ ਬੱਚਾ ਤੁਰੰਤ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਚੇਲਾ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਨ੍ਤਤਂ ਯਸ੍ਯ ਯਤ੍ਨਂ ਚ ਤਪਃਸੁ ਬਾਲਕਸ੍ਯ ਚ ਪੁਲਸ੍ਤਪਃਸੁ ਵੇਦੇषੁ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇऽਹਃ ਸ੍ਫੁਟੇऽਪਿ ਚ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਬੱਚੇ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਤਪ, ਅੱਜ ਵੀ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਹਨ।
ਸ੍ਫੁਟਸ੍ਤਪਃਸਮੂਹਸ਼੍ਚ ਪੁਲਹਸ੍ਤੇਨ ਬਾਲਕਃ ਤਪਃਸਂਘਸ੍ਵਰੂਪਸ਼੍ਚ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤੇਨ ਬਾਲਕਃ
ਪੁਲਹਾ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਸਪਸ਼ਟ ਤਪ ਦਾ ਸਮੂਹ ਬਣਾਇਆ; ਤੇ ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਤਪ ਦਾ ਸਮੂਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਯਾਂ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਿਰ੍ਵਿष੍ਣਾਵਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਚਲਦਾ ਹੈ।
[http://puranastudy.page.tl/Atri-%26%232309%3B%26%232340%3B%26%232381%3B%26%232352%3B%26%232367%3B.htm ਅਤ੍ਰਿ ਸ਼ਬ੍ਦੋਪਰਿ ਟਿਪ੍ਪਣੀ] ਜਟਾ ਵਹ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾਰੂਪਾਃ ਪਞ੍ਚ ਸਨ੍ਤਿ ਚ ਮਸ੍ਤਕੇ
ਸਿਰ ਤੇ ਪੰਜ ਜਟਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਅਪਾਨ੍ਤਰਤਮੇ ਦੇਸ਼ੇ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇऽਨ੍ਯਜਨ੍ਮਨਿ
ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਵਯਂ ਤਪਃ ਸਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਾਹਯੇਤ੍ਪ੍ਰਾਪਯੇਤ੍ਪਰਾਨ੍
ਉਹ ਆਪ ਤਪ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਪ ਕਰਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਪਸਸ੍ਤੇਜਸਾ ਬਾਲੋ ਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍ਸਤਤਂ ਮੁਨੇ
ਮੁਨੇ, ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਹ ਬੱਚਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਚਮਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੋਪਕਾਲੇ ਬਭੂਵੁਰ੍ਯੇ ਸ੍ਰष੍ਟੁਰੇਕਾਦਸ਼ ਸ੍ਮृਤਾਃ 1.22.
ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵੇਲੇ ਜੋ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀ ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਂਗ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ ਭਵਾਨ੍ਪੁਰਾਣਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਨ੍ਦੇਹਂ ਛੇਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਸ਼ੌਣਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ਤਮੋਗੁਣਾਸ੍ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਨਿਵਾਰਾ ਭਯਂਕਰਾਃ
ਸੂਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਰੁਦਰ, ਜੋ ਤਾਮਸੀ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਰੋਕਣ ਔਖੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ।
ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰੁਦ੍ਰਃ ਸਂਹਰ੍ਤ੍ਤਾ ਤੇष੍ਵੇਕਃ ਸ਼ਂਕਰਾਂਸ਼ਕਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਲਾਗਨੀ ਰੁਦਰ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯੇ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਚ ਕਲਾਸ੍ਤਾਵਂਸ਼ੌ ਵਿष੍ਣੁਸ਼ਂਕਰੌ
ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਹਨ; ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਅੰਸ਼ ਹਨ।
ਉਕ੍ਤਂ ਰੁਦ੍ਰੋਦ੍ਭਵੇ ਕਾਲੇ ਕਥਂ ਵਿਸ੍ਮਰਤਿ ਦ੍ਵਿਜ
ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰੁਦਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ ਸੀ; ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਸਨਕਸ਼੍ਚ ਸਨਂਦਸ਼੍ਚ ਤृਤੀਯਸ਼੍ਚ ਸਨਾਤਨਃ
ਸਨਕ, ਸਨੰਦ ਤੇ ਤੀਜਾ ਸਨਾਤਨ—
ਸਨਕਸ਼੍ਚ ਸਨਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਤੌ ਦ੍ਵਾਵਾਨਨ੍ਦਵਾਚਕੌ
ਸਨਕ ਤੇ ਸਨੰਦ—ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਆਨੰਦ ਦੇ ਅਰਥ ਵਾਲੇ ਹਨ।