ਆਗਮਿष੍ਯਤਿ ਦੇਵੋ ਯੋ ਨਾਰਾਯਣਸਹਾਯਵਾਨ੍ 4.41.
ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਲ ਹੈ, ਉਹ ਆਵੇਗਾ।
ਯੋਗੀਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਵਰੇਣ੍ਯਂ ਤਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਚ ਗੁਰੋਰ੍ਗੁਰੁਮ੍
ਉਹ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।
ਵਰਂ ਦਦੌ ਸ਼ਿਵਾਯੈ ਸ ਸ਼ਿਵਸ਼੍ਚ ਤਪਸਃ ਸ੍ਥਲੇ
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸ੍ਤਂਬਪਰ੍ਯਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨਸ਼੍ਵਰਮਸ੍ਥਿਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਦੀ ਪੱਤੀ ਤੱਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸਵੰਤ ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਹੈ।
ਏਕੋ ਮਹੇਂਦ੍ਰਃ ਸ਼ੈਲਾਨਾਂ ਪਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਲੀਲਯਾ
ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੱਖ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
ਕੇ ਵਾ ਸ਼ੈਲੇषੁ ਯੋਦ੍ਧਾਰਃ ਸੁਰੈਃ ਸਹ ਹਿਮਾਲਯ
ਹੇ ਹਿਮਾਲਿਆ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲੜ ਸਕੇ?
ਏਕਾਰ੍ਥੇ ਯਦਿ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਰ੍ਵਸਂਪਦ੍ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੇ ਇਕੋ ਇਕ ਮਕਸਦ ਲਈ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ—
ਸ਼ਰਣਾਗਤਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ਼੍ਚ ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਜੋ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਸ੍ਵਸੁਤਾਮਨਰਣ੍ਯੋ ਨृਪੇਸ਼੍ਵਰ
ਨਰਪਤੀ ਅਨਰਣਯ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ—
ਤਮਾਸ਼ੁ ਬੋਧਯਾਮਾਸੁਰ੍ਨੀਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦੋ ਜਨਾਃ
ਫਿਰ ਨੀਤੀ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸਮਝਾਇਆ।
ਤ੍ਵਮੇਵ ਸ਼ੈਲਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਸੁਤਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਾਯ ਚ 4.41.
ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ—
ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹੱਸ ਪਏ।
ਹਿਮਾਲਯ ਉਵਾਚ ਸੁਤਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਚ ਕਥਮਰਕ੍ਸ਼ਤ੍ਸਰ੍ਵਸਂਪਦਮ੍
ਹਿਮਾਲਿਆ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਧੀ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਈ?
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ ਚਿਂਰਜੀਵੀ ਧਰ੍ਮਸ਼ੀਲੋ ਵੈष੍ਣਵੋ ਵਿਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ, ਧਰਮੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੋ ਮਨੁਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋऽਤਿਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨੂ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਰਮੀ ਸੀ।
ਤਤੋ ਜਗਾਮ ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਸਹਿਤਃ ਸ਼ਤਰੂਪਯਾ
ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਸਮੇਤ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਏਕਾਦਸ਼ੋ ਮਨੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਧਰ੍ਮਸਾਵਰ੍ਣਿਰੁਚ੍ਯਤੇ 4.41.
ਗਿਆਰਵਾਂ ਮਨੁ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਧਰਮ ਸਾਵਰਣੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪੁਤ੍ਰਕੋ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਤਪਸੇ ਪੁष੍ਕਰਂ ਗਤਃ ।। 4.41.
ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਪੁਸ਼ਕਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸੁਭਗ੍ਨਚਿਤ੍ਤਃ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਦਾਰਸਂਗ੍ਰਹਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਦ੍ਮਾਂ ਯੁਵਤੀ ਪਦ੍ਮਾਮਿਵ ਮਨੋਰਮਾਮ੍ 4.41.
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਕੌਮਲ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਪਦਮਾ ਵਰਗੀ ਮਨਮੋਹਣੀ।
ਮਹਿषੀਂ ਚ ਨृਪਸੁਤਾਨ੍ਕਨ੍ਯਕਾਨੀਤਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਮਹਿਸ਼ੀ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ — ਇਹ ਸਭ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਸੁਤਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਮੁਨਯੇ ਰਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਸਰ੍ਵਸਂਪਦਮ੍ 4.41.
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।'
ਰਾਜਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਸ਼ੁਚਾ
ਰਾਜਾ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੁੱਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਗੋਲੋਕਨਾਥਂ ਸਂਸੇਵ੍ਯ ਗੋਲੋਕਂ ਚ ਜਗਾਮ ਹ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਮਹੀਤਲੇ
ਗੋਲੋਕ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗੋਲੋਕ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਲਿਆ।
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਨਾਰਾਯਣਂ ਯਥਾ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਏਕਦਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਦੀਂ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਗਚ੍ਛਂਤੀਂ ਸਸ੍ਮਿਤਾਂ ਸਤੀਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਵਾਲੀ ਤੇ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਗਈ।
ਚਾਰੁਰਤ੍ਨਰਥਸ੍ਥਸ਼੍ਚ ਰਤ੍ਨਾਲਂਕਾਰਭੂषਿਤਃ
ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕੀਮਤੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਸੁਨ੍ਦਰੀਂ ਰਮ੍ਯਾਮੁਵਾਚ ਮਾਯਯਾ ਵਿਭੁਃ
ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਧਰ੍ਮ ਉਵਾਚ ਅਤੀਵ ਯੌਵਨਸ੍ਥੇ ਚ ਕਾਮਿਨਿ ਸ੍ਥਿਰਯੌਵਨੇ
ਧਰਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਕਦੇ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ।
ਜਰਾਤੁਰਸ੍ਯ ਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ਤ੍ਵਂ ਨ ਰਾਜਸੇ
ਬੁੱਢੇ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕੋਲ ਤੂੰ ਚਮਕਦੀ ਨਹੀਂ।