ਸ਼ੈਲਦਤ੍ਤਾਸਨੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੁਵਾਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਜਲਦੀ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕੁਸ਼ਲਂ ਸ਼ੈਲੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਕੋ ਭਵਾਨਿਤਿ
ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?' ਤੇ ਸੁਖ-ਸਾਲੀ ਹੋਣ ਦੀ ਖਬਰ ਲੈ।
ਘਾਟਿਕਾਂ ਵृਤ੍ਤਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਭ੍ਰਮਾਮਿ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਮੈਂ ਭਿਖਾਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੁਣ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫਿਰਦਾ ਹਾਂ।
ਮਯਾ ਜ੍ਞਾਤਂ ਸ਼ਂਕਰਾਯ ਸੁਤਾਂ ਦਾਤੁਂ ਤ੍ਵਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।
ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਾਯਾਸਙ੍ਗਯਾਰੂਪਾਯ ਨਿਰ੍ਗੁਣਾਯ ਚ 4.41.
ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਬਿਨਾ ਠਿਕਾਣੇ, ਬਿਨਾ ਲਗਾਵ, ਬਿਨਾ ਰੂਪ ਤੇ ਬਿਨਾ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਦਿਗ੍ਵਾਸਸੇऽਹਿਗਾਤ੍ਰਾਯ ਵਿਭੂਤਿਭੂषਣਾਯ ਚ
ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨਦਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਸੱਪ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਰਾਖ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਤਮृਤ੍ਯਵੇऽਜ੍ਞਾਯਾਨਾਥਾਯਾਬਨ੍ਧਵੇ ਭਵੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਅਣਜਾਣ, ਜਨਮ ਅਣਜਾਣ, ਕੋਈ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ।
ਅਜ੍ਞਾਤਵਯਸੇऽਤੀਵ ਵृਦ੍ਧਾਯ ਚਾਵਿਕਾਰਿਣੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਅਣਜਾਣ, ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਨਿਬੋਧ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਕੁਲੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਸਮਝ ਲਓ ਕਿ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੁਲ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਮਹਾਜਨਃ ਸ੍ਮੇਰਮੁਖਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਮਾਤ੍ਰਾਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਵੱਡੀ ਸੰਗਤ, ਹੱਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਸਿਰਫ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਐਸਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਬਾਨ੍ਧਵਾਨ੍ਮੇਨਕਾਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਕੁਰੁ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਆਪਣੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮੇਨਕਾ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਜਲਦੀ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪੁੱਛੋ।
ਰੋਗਿਣੇ ਨੌषਧਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਕੁਪਥ੍ਯਂ ਰੋਚਤੇ ਸਦਾ
ਰੋਗੀ ਲਈ ਦਵਾਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਪਸੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਹੀ ਰਾਹ ਵੀ।
ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਵृਨ੍ਦਾਵਨਵਿਨੋਦਿਨਿ ਸ਼ੋਕੇਨ ਸਾਸ਼੍ਰੁਨਯਨਾ ਹृਦਯੇਨ ਵਿਦੂਯਤਾ
ਜੋ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗਮ ਨਾਲ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਦਿਲ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ।
ਪृਚ੍ਛ ਸ਼ੈਲਵਰਾਨਸ੍ਮੈ ਨ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸੁਤਾਮਹਮ੍ 4.41.
ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ; ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਗਲੇ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾऽਮ੍ਬਿਕਾਂ ਪਸ਼੍ਯ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਘੋਰਕਾਨਨਮ੍
ਗਲ ਵਿਚ ਅੰਬਿਕਾ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਹੁਣ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।'
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾऽऽਹਾਰਂ ਰੁਦਨ੍ਤੀ ਚ ਚਕਾਰ ਸ਼ਯਨਂ ਭੁਵਿ
ਖਾਣਾ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇ ਰੋਦਿਆਂ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੇਟ ਗਈ।
ਆਜਗਾਮ ਪੁਨਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਯੁਕ੍ਤਾ ਪਸ਼੍ਚਾਦਰੁਨ੍ਧਤੀ
ਫਿਰ ਅਰੁੰਧਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਆਈ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ षੋਡਸ਼ੋਪਚਾਰਾਨ੍ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਸੋਲਾਂ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਜਗਾਮਾਰੁਨ੍ਧਤੀ ਤੂਰ੍ਣਂ ਯਤ੍ਰ ਮੇਨਾ ਚ ਪਾਰ੍ਵਤੀ
ਅਰੁੰਧਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਥੇ ਗਈ ਜਿਥੇ ਮੇਨਾ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਸਨ।
ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਸਾਧ੍ਵੀ ਸਾਵਧਾਨਾਂ ਹਿਤਂ ਵਚਃ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਮੇਨਕੇ ਸਾਧ੍ਵਿ ਤ੍ਵਦ੍ਗृਹੇऽਹਮਰੁਨ੍ਧਤੀ
ਉਹ ਸਧਾਰਣੀ ਮਹਿਲਾ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਉਠੋ ਮੇਨਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਅਰੁੰਧਤੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਆਈ ਹਾਂ।'
ਪਿਤॄਣਾਂ ਮਾਨਸੀ ਕਨ੍ਯਾ ਮਾਂ ਜਾਨੀਹਿ ਵਿਧੇਰ੍ਵਧੂਮ੍ ਉਵਾਚ ਸ਼ਿਰਸਾ ਨਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਪਦ੍ਮਾਮਿਵ ਤੇਜਸਾ
ਮੈਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਧੀ ਤੇ ਵਿਧੀ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਜਾਣੋ। ਉਹ ਸਿਰ ਨਮਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਧੂਰ੍ਜਗਦ੍ਵਿਧੇਃ ਪਤ੍ਨੀ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮਮਾਲਯੇ
ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੀ ਵਹੁਟੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਈਸ਼੍ਵਰੀ ਜਗਤਾਂ ਸ੍ਰष੍ਟੁਰਾਗਤਾ ਬਹੁਪੁਣ੍ਯਤਃ 4.41.
ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੀ ਸਹਚਰੀ, ਬਹੁਤ ਪੂਣਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹੈ।
ਭੋਜਯਾਮਾਸ ਮਿष੍ਟਾਨ੍ਨਂ ਬੁਭੁਜੇ ਕਨ੍ਯਯਾ ਸਹ
ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਰੁਨ੍ਧਤੀ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਸਂਬਨ੍ਧਯੋਜਨਾਨਿ ਚ ਬੋਧਯਾਮਾਸੁਃ ਸਂਬਨ੍ਧਯੋਜਨਾਨਿ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗਤਃ
ਅਰੁੰਧਤੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਾਯ ਪਾਰ੍ਵਤੀਂ ਦੇਹਿ ਸਂਹਰ੍ਤੁਃ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰੋ ਭਵ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ, ਤੇ ਸੰਹਾਰਕ ਦੇ ਸਸੁਰ ਬਣੋ।
ਤਵ ਸ਼ਙ੍ਕਾਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਬਨ੍ਧਕਰ੍ਮਣਿ
ਤੇਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਰਮ ਵਿੱਚ—
ਵਿਧੇਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਯਾ ਦੇਵ ਤਵ ਕਨ੍ਯਾਂ ਗ੍ਰਹੀष੍ਯਤਿ
ਵਿਧੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਹੇ ਦੇਵ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇਗਾ।
ਹੇਤੁਦ੍ਵਯੇਨ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਿਵਾਹਂ ਚ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਉਵਾਚ ਕਿਂਚਿਦ੍ਭੀਤਸ਼੍ਚ ਪਰਂ ਵਿਨਯਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਦੋ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਵਿਆਹ ਕਰੇਗਾ; ਉਹ ਕੁਝ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਰ ਵੱਡੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਿਮਾਲਯ ਉਵਾਚ ਕਿਂਚਿਦਾਸ਼੍ਰਮਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਕਿਂ ਵਾ ਸ੍ਵਜਨਬਾਨ੍ਧਵਮ੍
ਹਿਮਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: 'ਕੀ ਇਹ ਕਿਸੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਲਈ ਹੈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ?'