ਸਹਸੈਕ ਆਜਗਾਮ ਮੇਨਕਾਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਮੁਦਾ
ਅਚਾਨਕ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਮੈਨਕਾ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਭੂਤਿਗਾਤ੍ਰੋऽਤਿਵृਦ੍ਧੋऽਤੀਵ ਜਰਾਤੁਰਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਿਭੂਤੀ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤੇ ਬੁਢਾ ਹੋਇਆ, ਆਇਆ।
ਜਗੌ ਮਮ ਗੁਣਾਖ੍ਯਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨृਤ੍ਯਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਹ ਮੇਰੇ ਗੁਣ ਗਾ ਕੇ, ਮਨਮੋਹਣ ਨਾਚ ਕੀਤਾ।
ਆਜਗ੍ਮੁਰ੍ਨਾਗਰਾ ਬਾਲਾ ਬਾਲਿਕਾ ਹਰ੍षਵਿਹ੍ਵਲਾਃ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀਆਂ, ਆ ਗਈਆਂ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਗੀਤਂ ਸੁਤਾਨਸ੍ਵਰਸਂਯੁਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਹੋਇਆ ਗੀਤ ਸੁਣਿਆ।
ਮੂਰ੍ਛਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਸਾ ਦੁਰ੍ਗਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹृਦਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍
ਦੁਰਗਾ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਵਿਭੂਤਿਭੂषਣਂ ਰਮ੍ਯਮਸ੍ਥਿਮਾਲਾਂ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲਾਮ੍
ਉਹ ਵਿਭੂਤੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸਾਫ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮਾਲਾਹਸ੍ਤਂ ਪਂਚਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਨਾਗਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਕਮ੍
ਉਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮਾਲਾ, ਪੰਜ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸੱਪ ਦੀ ਜਨੇਊ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹृਦਯਸ੍ਥਂ ਹਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਨਸਾ ਤਂ ਨਨਾਮ ਸਾ 4.40.
ਉਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਏਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਂ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰੁਨ੍ਮੀਲ੍ਯ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਂ ਗਾਯਕਂ ਪੁਰਃ
ਉਸ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਭਿਖਾਰੀ ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ।
ਦਾਤੁਂ ਯਯੌ ਸਾ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਸ੍ਵਰ੍ਣਪਾਤ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਗਹਿਣੇ ਦੇਣ ਲਈ ਗਈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਨਰ੍ਤਨਂ ਕਰ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ ਕੌਤੁਕੇਨ ਚ
ਉਹ ਫਿਰ ਤਮਾਸੇ ਨਾਲ ਨੱਚਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ।
ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਂ ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਾਮਾਸ ਬਹਿਃ ਕਰ੍ਤੁਮੁਵਾਚ ਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਭਿਖਾਰੀ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਆਖਿਆ।
ਯਾਞ੍ਚਾਮਿਮਾਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਂ ਦੂਰਂ ਕੁਰੁ ਸੁਭਾषਿਣਮ੍
ਇਸ ਸੁਭਾਸ਼ਣੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੰਗਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਓ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪੁਰਤੋ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਂ ਪ੍ਰਾਙ੍ਗਣਸ੍ਥਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੰਗਣੇ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਮਨਮੋਹਣ ਭਿਖਾਰੀ ਵੇਖਿਆ।
ਤਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਧ੍ਯਾਨਵਿਸ਼੍ਲੇषਸ਼ੋਕਾਦੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਮਾਨਸਃ
ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਰੂਪ ਦੀ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਉਲਝ ਗਿਆ।
ਆਜ੍ਞਾਂ ਚਕਾਰ ਸ੍ਵਚਰਂ ਬਹਿਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਚ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਭਿਖਾਰੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਲੈ ਜਾਏ।
ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਬਹਿਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਮੀਪਂ ਗਨ੍ਤੁਮਕ੍ਸ਼ਮਃ 4.40.
ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਭੇਜ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਸਕਿਆ।
ਕਿਰੀਟਿਨਂ ਕੁਣ੍ਡਲਿਨਂ ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਧਰਂ ਪਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਤਾਜ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਾਏ, ਪੀਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵੇਖਿਆ।
ਚਨ੍ਦਨੋਕ੍ਸ਼ਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਤਰਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ।
ਗਾਤ੍ਰੇ ਸ਼ਿਰਸਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਸ੍ਯ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਭਿਖਾਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੇਖਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ਼ੈਲਸ੍ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਸ੍ਯ ਪੁਰਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਪਹਾੜ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਭਿਖਾਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੌਜੂਦ ਵੇਖਿਆ।
ਗੋਪਵੇषਂ ਕਿਸ਼ੋਰਂ ਚ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਸ਼੍ਯਾਮਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਗੋਪ ਵਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ, ਸ਼ਿਆਮ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵੇਖਿਆ।
ਚਨ੍ਦਨੋਕ੍ਸ਼ਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਵਨਮਾਲਾਵਿਭੂषਿਤਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਪਟ੍ਟਿਸ਼ਕਰਂ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਚਰ੍ਮਾਮ੍ਬਰਂ ਪਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਤੇ ਭਾਲਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਵਾਘ ਦੀ ਚਮੜੀ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ।
ਨਾਗਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਂ ਚ ਤਪ੍ਤਸ੍ਵਰ੍ਣਜਟਾਧਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਜਨੇਊ ਵਜੋਂ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਪਹਿਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਪ੍ਰਜਪਨ੍ਤਂ ਹਰੇਰ੍ਨਾਮ ਸ਼੍ਵੇਤਾਬ੍ਜਬੀਜਮਾਲਯਾ
ਉਹ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਮ੍ 4.40.
ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਤਪਦਾ ਸੀ, ਪੰਜ ਮੂੰਹ ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ।
ਤਦਾ ਬਭੂਵ ਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਮੇਨਕਾਸ਼ੈਲਯੋਃ ਪ੍ਰਿਯੇ 4.40.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਨਕਾ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਪਿਆਰੀ।