ਨ ਵਿਸ਼ੇषਂ ਸਮਾਸਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਨ ਵ੍ਯਾਸਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ, ਸੰਖੇਪ ਜਾਂ ਵਿਆਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ।
ਕਿਂ ਕਿਂ ਤਪਃ ਕਠੋਰਂ ਚ ਚਕਾਰ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਿਹੜੇ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕੀਤੇ?
ਰਤਿਃ ਕੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਜੀਵਯਾਮਾਸ ਮਨ੍ਮਥਮ੍
ਰਤੀ ਨੇ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਨਮਥ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜੀਵਿਤ ਕੀਤਾ?
ਤਯੋ ਰਹਸਿ ਸਂਭੋਗਂ ਪਾਪਿਨਾਂ ਪਾਪਮੋਚਨਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੁਪਤ ਮਿਲਾਪ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦਮ੍ਪਤੀਵਿਰਹੋਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਣਜ੍ਵਾਲਾ ਚ ਯੋषਿਤਃ
ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੀ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਸੜਨ—
ਅਗ੍ਨਿਜ੍ਵਾਲਾ ਵਿषਜ੍ਵਾਲਾ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਸੋਢੁਂ ਚ ਯੋषਿਤਃ
ਅੱਗ ਦੀ ਸੜਨ, ਜ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸੜਨ—ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਰਾਧਿਕਾਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਿਤਸ਼੍ਚਕਿਤਾਨਨਃ
ਰਾਧਿਕਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਦਮ੍ਪਤੀਵਿਰਹੋਕ੍ਤਿਂ ਚ ਯਾਂ ਰਾਧਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੀ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਗੱਲ, ਜੋ ਰਾਧਾ ਸੁਣ ਨਹੀਂ ਸਕੀ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਮਾਨਸੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਾਯੇਸ਼ੋ ਮਾਯਯਾऽਨ੍ਵਿਤਃ 4.40.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸਚਾ ਕਰਕੇ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ,
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਦੇਵਿ ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼ਿ ਪ੍ਰਾਣਾਧਾਰੇ ਮਨੋਹਰੇ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਾਲਕਾ, ਹੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਹੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਹਾਰਨ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਮਨਮੋਹਣੀ,
ਵਟਮੂਲਾਦ੍ਗਤੇ ਰੁਦ੍ਰੇ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਤਪਸੇ ਯਯੌ
ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਾਰਵਤੀ ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ।
ਗਤ੍ਵਾ ਸਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਦੀਤੀਰਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿषਵਣਂ ਮੁਦਾ
ਉਹ ਸੁਣਹਿਰੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗਈ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾਈ।
ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਚ ਸਂਪੂਰ੍ਣਮਨਾਹਾਰਾ ਸ੍ਵਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਸਾਲ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ, ਆਪਣੇ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ।
ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਚ ਪਰਿਤੋ ਵਹ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੌ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸਂਤਤਂ ਜਪਤੀ ਮਨੁਮ੍
ਗਰਮੀ ਵਿਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਅੱਗ ਜਗਾ ਕੇ, ਉਸ ਵਿਚ ਖੜੀ ਰਹੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਮੰਤ੍ਰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਪਦੀ ਰਹੀ।
ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸ੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਵਰ੍षਾਸੁ ਕृਤ੍ਵਾ ਯੋਗਾਸਨਂ ਸ਼ਿਵਾ
ਵਰਖਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਿਵਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਸ਼ਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗ ਆਸਨ ਲਾ ਲੈਂਦੀ ਸੀ।
ਸ਼ੀਤੇ ਜਲਾਨ੍ਤਰੇ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੌ ਭਕ੍ਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਸਰਦੀ ਵਿਚ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਖੜੀ ਰਹੀ।
ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਰਂ ਵਰ੍षਮਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ਼ਂਕਰਂ ਸਤੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਸਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਤਾਮਗ੍ਨਿਕੁਣ੍ਡਂ ਵਿਸ਼ਤੀਂ ਤਪਸਾऽਤਿਕृਸ਼ਾਂ ਸਤੀਮ੍
ਤਪ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸਤੀ, ਅੱਗ ਦੇ ਕੁੰਡ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ—
ਅਤੀਵ ਵਾਮਨੋ ਬਾਲੋ ਵਿਪ੍ਰਰੂਪੀ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ 4.40.
ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ, ਨੌਜਵਾਨ ਬੱਚਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ,
ਸ਼ੁਕ੍ਲਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤੀ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਾਸਾਸ਼੍ਚ ਸਸ੍ਮਿਤਃ
ਸਫੈਦ ਜਨੇਊ ਤੇ ਸਫੈਦ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ,
ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਬਾਲਕਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਸਾਪਿ ਜਗਾਦ ਹ
ਉਸ ਸੁੰਨ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ।
ਕੋ ਭਵਾਨਿਤਿ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਂ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛੀ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?'
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੈਲਸੁਤਾ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਸਵਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਮੁਸਕਰਾਇਆ।
ਸ਼ਂਕਰ ਉਵਾਚ ਕਾ ਤ੍ਵਂ ਕਾਨ੍ਤਾऽਤਿਕਾਨ੍ਤਾਰੇ ਤਪਸ਼੍ਚਰਸਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਜੋ ਇਸ ਡੂੰਘੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ?
ਵਦ ਕਸ੍ਯ ਕੁਲੇ ਜਾਤਾ ਕਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾ ਚ ਕਾऽਭਿਧਾ
ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕਿਸ ਘਰ ਵਿਚ ਜਨਮੀ? ਤੂੰ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ? ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
ਅਹੋ ਵਾ ਤਪਸਾਂ ਰਾਸ਼ਿਃ ਸ੍ਵਯਂ ਮੂਰ੍ਤਿਮਤੀ ਸਤੀ
ਵਾਹ, ਤਪ ਦਾ ਢੇਰ! ਸਤੀ ਆਪ, ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਯਂ ਤੇਜਃਸ੍ਵਰੂਪਾ ਵਾ ਮੂਲਪ੍ਰਕृਤਿਰੀਸ਼੍ਵਰੀ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਚਾਨਣ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੋ, ਜਾਂ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮਾਤਾ ਹੋ?
ਕਿਂ ਵਾ ਤ੍ਰਿਲੋਕੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਂਪਦ੍ਰੂਪਾ ਸਨਾਤਨੀ
ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੋ, ਸਦਾ ਦੀ ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੋ?
ਕਿਂ ਵਾਮ੍ਬਿਕਾ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ੍ਵਯਂ ਮੂਰ੍ਤਿਮਤੀ ਸਤੀ 4.40.
ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅੰਬਿਕਾ ਹੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਮੂਰਤ, ਜੋ ਸਤੀ ਵਜੋਂ ਹੈ?
ਰਾਗਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਰਾਗ ਦੀ ਰਾਜਣੀ ਹੋ, ਜਾਂ ਸਿੱਧਾ ਸਰਸਵਤੀ ਹੀ ਹੋ?