ਚਾਰੁਚਮ੍ਪਕਵਰ੍ਣਾਭਂ ਸ੍ਤਨਯੁਗ੍ਮਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਦੋਣੇ ਸਿਨੇ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ, ਚੰਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਮਧ੍ਯਂ ਮਨੋਹਰਂ ਕ੍ਸ਼ੀਣਂ ਨਿਮ੍ਨਨਾਭਿਸ੍ਥਲੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪੱਟ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪਤਲੀ, ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਭੀ ਖੱਡ ਵਿਚ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਰਮ੍ਭਾਸ੍ਤਂਭਵਿਨਿਂਦ੍ਯੈਕਮੂਰੁਯੁਗ੍ਮਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋਣੇ ਰਾਣੀਆਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਨਾਜੁਕ, ਕੇਲਾ ਦੇ ਡੰਡੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ ਲਗਦੀਆਂ ਸਨ।
ਸ੍ਥਲਪਦ੍ਮਪ੍ਰਭਾਮੁष੍ਟਪਦਯੁਗ੍ਮਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਦੋਣੇ ਪੈਰ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਜਮੀਨੀ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਸਨ।
ਦਧਤਂ ਰਤ੍ਨਮਞ੍ਜੀਰਂ ਰਾਜਹਂਸਾਨੁਕਾਰਿ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਰਤਨ ਜੜੇ ਪਾਜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਰਾਜ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਕਰਂ ਸੁਕੋਮਲਤਰਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਕਨਕਪ੍ਰਭਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਰਮ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਬਿਭ੍ਰਤ੍ਸਦ੍ਰਤ੍ਨਮੁਕੁਰਂ ਲੀਲਾਕਮਲਮੁਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍ 4.38.
ਉਹ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਚਮਕਦਾ ਕਮਲ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਦਰਪਣ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰੂਪਮਤੁਲਂ ਦਧ੍ਯੌ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ।
ਪਿਤਰਂ ਮਾਤਰਂ ਬਨ੍ਧੁਂ ਸਾਧ੍ਵੀਵਰ੍ਗਂ ਸਹੋਦਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਓ, ਮਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਚੰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਸ਼ੈਲੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰਮ੍
ਫਿਰ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਦਧਤਂ ਸਂਸ੍ਕृਤਾਂ ਮਾਲਾਂ ਜਪਨ੍ਤਂ ਮਮ ਨਾਮਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਜਪ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵृषਭਸ੍ਥਂ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਂ ਸਰ੍ਵਭੂषਣਰਾਜਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਫਟਿਕਸਂਕਾਸ਼ਂ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਚਰ੍ਮਧਰਂ ਪਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸੁੱਚੇ ਸਫੈਦ ਸਫਟਿਕ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਧੀਆ ਤੇ ਵਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਨਯਨਂ ਸੂਰ੍ਯਕੋਟਿਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਮੂੰਹ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਦਸ ਕਰੋੜ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਜੋਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਵਾਮੇ ਮਹਾਕਾਲਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਨਨ੍ਦਿਕੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਮਹਾਕਾਲ ਸਨ, ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ।
ਵੇਤਾਲਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪਾਲਾਂਸ਼੍ਚ ਭੈਰਵਾਨ੍ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉੱਥੇ ਵੇਤਾਲ, ਖੇਤ੍ਰਪਾਲ ਤੇ ਭੈਰਵ, ਸਭ ਡਰਾਉਣੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਜੈਗੀषਵ੍ਯਂ ਦੇਵਲਂ ਚ ਕਾਣਾਦਂ ਗੌਤਮਂ ਤਥਾ 4.38.
ਉਸ ਨੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵ, ਦੇਵਲ, ਕਾਣਾਦ ਤੇ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
ਜਾਜਲਿਂ ਕਰਖਂ ਕਰ੍ਣਂ ਲੋਮਸ਼ਂ ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚਸਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਜਾਜਲੀ, ਕਰਖ, ਕਰਨ, ਲੋਮਸ਼ ਤੇ ਸੂਰ੍ਯਵਰਚਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸ਼ਾਤਾਤਪਂ ਪਾਰਿਭਦ੍ਰਮष੍ਟਾਵਕ੍ਰਂ ਮਰੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਸ਼ਾਤਾਤਪ, ਪਾਰਿਭਦਰ, ਅਸ਼ਟਾਵਕਰ ਤੇ ਮਰੁਦਭਵ—
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਨਿਪਤ੍ਯ ਭੂਮੌ ਸ ਦਣ੍ਡਵਤ੍ਸਂਪੁਟਾਞ੍ਜਲਿਃ ਨਨਾਮ ਚਾਸ਼੍ਰੁਨੇਤ੍ਰਃ ਸ ਪੁਲਕਾਞ੍ਚਿਤਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਉਹ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਲੰਮਾ ਲੈਟ ਕੇ ਦੰਡਵਤ ਕਰਦਾ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਦੇ, ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਆਇਆ ਹੋਇਆ, ਨਿਵਾ ਗਿਆ।
ਧਰ੍ਮਦਤ੍ਤੇਨ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣ ਤੁष੍ਟਾਵ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਧਰਮਦੱਤ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਹਿਮਾਲਯ ਉਵਾਚ
ਹਿਮਾਲਾ ਨੇ ਆਖਿਆ:
ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ਿਵਦੋऽਨਨ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਸਂਹਾਰਕਾਰਕਃ
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਹੋ, ਮੰਗਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਅਨੰਤ ਹੋ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ।
ਪ੍ਰਕृਤਃ ਪ੍ਰਕृਤੀਸ਼ਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਕृਤਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਃ ਯੇषੁ ਰੂਪੇषੁ ਯਤ੍ਪ੍ਰੀਤਿਸ੍ਤਤ੍ਤਦ੍ਰੂਪਂ ਬਿਭਰ੍षਿ ਚ
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕੁਦਰਤੀ ਹੋ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਆਦਿ ਰੂਪ ਹੋ, ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ। ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਉਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ।
ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸृष੍ਟਿਜਨਕ ਆਧਾਰਃ ਸਰ੍ਵਤੇਜਸਾਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸੂਰਜ ਹੋ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹੋ, ਸਾਰੀ ਜੋਤ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹੋ।
ਵਾਯੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਰੁਣਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਤ੍ਵਮਗ੍ਨਿਃ ਸਰ੍ਵਦਾਹਕਃ
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹਵਾ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਵਰੁਣ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਅੱਗ ਹੋ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।
ਮृਤ੍ਯੁਞ੍ਜਯੋ ਮृਤ੍ਯੁਮृਤ੍ਯੁਃ ਕਾਲਕਾਲੋ ਯਮਾਨ੍ਤਕਃ ।। 4.38.
ਤੁਸੀਂ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਮੌਤ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਹੋ, ਤੇ ਯਮ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ।
ਵੇਦਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵੇਦਕਰ੍ਤਾ ਚ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗਃ
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਵੇਦ ਹੋ, ਵੇਦ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹੋ, ਤੇ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹੋ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਜਪਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਤਪਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੰਤਰ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਜਪ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਤਪ ਹੋ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ।
ਅਹੋ ਸਰਸ੍ਵਤੀਬੀਜਂ ਕਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸ੍ਤੋਤੁਮਿਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਹਾਏ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਬੀਜ ਹੋ; ਇਥੇ ਕੌਣ ਪ੍ਰਭੂ ਤੁਹਾਡੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?